Daar’s ’n nar in die huis

Hier is raad om jou peuter se sin vir humor te help ont­wik­kel.

Baba & Kleuter - - INHOUND - DEUR SANDRA COETZEE

Jy dink mis­kien ’n sin vir humor is ge­ne­ties, soos jou kind se groot, bruin oë of haar blon­de krul­le, maar dit word eer­der aan­ge­leer en kan van jongs af ont­wik­kel word. En so ge­praat van ont­wik­ke­ling: Jou kind se ont­wik­ke­ling baat ge­wel­dig by ’n lek­ker lag­ses­sie. Humor is veel meer as net ver­maak. Na­vor­sing het oor en oor be­wys dat daar be­slis­te ge­sond­heids­voor­de­le aan is. Lag laat jou be­ter voel, ver­hoog suur­stof­op­na­me deur die bloed, ver­be­ter bloeds­om­loop, on­der­druk stres­ver­wan­te hor­mo­ne in die brein en ak­ti­veer die im­muun­stel­sel. In ’n stu­die aan die U­ni­ver­si­teit van Ka­li­for­nië in Los An­ge­les is selfs be­vind dat kan­ker­ly­ertjies be­ter op be­han­de­ling ge­re­a­geer het as hul­le ge­reeld ge­lag het.

Vol­gens dr. Paul M­cG­hee, ’n A­me­ri­kaan­se ont­wik­ke­ling­siel­kun­di­ge wat wê­reld­wyd be­kend is vir sy na­vor­sing oor humor by kin­ders, kan humor ook help met ’n kind se in­tel­lek­tu­e­le, so­si­a­le en e­mo­si­o­ne­le ont­wik­ke­ling.

Paul be­skryf humor as denk­spel waar­deur jou kind net so baie leer soos uit an­der soor­te spel. Op in­tel­lek­tu­e­le vlak help humor jou kind om te ver­staan wat werk­lik is en wat ’n ver­draai­ing is. Die hart van ’n grap­pie is meest­al ’n teen­stry­dig­heid, en die to­we­r­oom­blik kom wan­neer jou kind dit snap. Dít kry hy reg na­ma­te sy er­va­ring van die wê­reld toe­neem.

Laas­tens kan ’n sin vir humor die he­le ge­sin op­kik­ker en help om sterk ban­de te vorm.

HOE­KOM HUMOR?

Humor help kre­a­ti­wi­teit aan om­dat jou kind op ’n on­ge­wo­ne ma­nier moet leer kyk om sin te maak van die grap­pie. So leer jou kind om uit ’n an­der per­spek­tief te kyk en in­no­ve­rend te dink.

Op so­si­a­le en e­mo­si­o­ne­le vlak help humor jou kind om maat­jies te maak. Al­mal hou van ’n grap­jas! Men­se met ’n hu­mor­sin het ge­woon­lik ook an­der goeie mens­vaar­dig­he­de. En hoe be­ter jou kind met an­der oor die weg kom, hoe be­ter is dit vir sy self­beeld.

Humor help jou kind om stres te hanteer en maak hom e­mo­si­o­neel weer­baar teen die aan­slae van die le­we.

Hoe­wel kin­ders se hu­mor­sin moet ont­wik­kel, is hul­le be­slis van kleins af daar­voor ont­vank­lik. In een stu­die is ge­toon kin­ders lag tot 300 keer per dag, in teen­stel­ling met die 20 keer van vol­was­se­nes. Maak dus ge­rus meer tyd vir humor in jul ge­sins­le­we.

Hou net in ge­dag­te dat dit wat nou vir jou ba­ba snaaks is, sy nie meer snaaks sal vind in haar peu­ter­ja­re nie. Die­self­de geld wan­neer jou kind een­dag ’n tie­ner is. Pro­beer dus by­hou so­dat jy weet wat jou kind in el­ke fase van ont­wik­ke­ling sal a­mu­seer.

GEE HUMOR ’N HUP­STOOT 0 TOT 6 MAAN­DE

Jou ba­ba sal teen so­wat ses we­ke spon­taan glim­lag as hy jou stem hoor of as jy aan hom raak. Teen maand vier sal hy vir jou glim­lag en kan hy selfs be­gin lag as jy by­voor­beeld bor­rels op sy maag blaas. Jou klein­ding sal ook ge­luk­kig lyk wan­neer jy snaak­se ge­lui­de maak of ge­sig­te trek, en jou selfs pro­beer na­boots. Dis nog nie werk­lik humor nie, maar iets is aan die ont­wik­kel in daar­die klein brein­tjie.

6 TOT 12 MAAN­DE

Jou ba­ba se hu­mor­sin sal nou be­gin kop uit­steek, want hy be­gin re­a­geer op teen­stry­dig­he­de of ver­ras­sings. Speletjies soos waar’s-hy-daar’s-hy sal jou agt maan­de oue klein­ding laat kraai van die lag. E­ni­ge on­ver­wag­se ge­drag kan die lag­spie­re van ’n een­ja­ri­ge kie­lie, soos wan­neer jy uit sy bot­tel drink, sy doek oor jou kop trek of soos ’n eend­jie loop ter­wyl jy kwaak. Die humor werk op sy bes­te as jou ba­ba in sy eie be­ken­de om­ge­wing is, tus­sen be­ken­de ge­sig­te, want dan sal hy kan sien wan­neer iets teen­stry­dig is met die nor­ma­le.

1 TOT 2 JAAR

Jou peu­ter­tjie be­tree ’n nuwe wê­reld van grap­pies. Op hier­die ou­der­dom sal jou peuter kan maak of ’n broek ’n hoed is, of ’n le­pel ’n foon. As jy hom na­boots, sal hy ook lek­ker saam­lag. E­ni­ge ge­bruik van ’n i­tem wat af­wyk van die nor­ma­le sal hy a­mu­sant vind, soos wan­neer jy op jou kind se klein mo­tor­fiet­sie ry, of maak of jy sy been wil eet.

2 TOT 3 JAAR

Humor word dik­wels deur spel of fi­sie­ke ak­ti­wi­teit uit­ge­druk.

Jou kind sal som­mer laf raak, en groe­p­law­wig­heid be­gin ook voor­kom, waar ’n he­le groep kin­ders saam be­gin lag en gig­gel, me­kaar aan­steek en op­spring en rond­hard­loop van die lag.

Jou kind sal die een­vou­dig­ste taal­hu­mor be­gin waar­deer, soos waar jy die ver­keer­de woord vir ’n be­ken­de voor­werp ge­bruik en iets sê soos “kom ons trek nou jou trui aan” ter­wyl jy eint­lik sy skoe­ne aan­trek.

Jou k­leu­ter sal lek­ker lag vir sy eie snaak­sig­heid as hy doel­be­wus na sy neu­sie wys as jy vra waar sy voet is. Hy sal ook graag men­se se na­me om­ruil en teen­oor­ge­stel­des om­ruil, som­mer net vir die grap.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.