meer as me­taal

Fen­cing gaan oor meer as net swaar­de teen me­kaar slaan. Dit word be­skryf as die mens­li­ke vorm van s­kaak weens die dink­werk en stra­te­gie wat dit ver­eis. En hier­van weet dié twee tie­ners maar al te goed.

Kuier - - Inspirasie - DEUR JACKIE PIE­NAAR-B­RINK

Op die Kaap­se Vlak­te met sy ben­de­kul­tuur is mes­se en vuur­wa­pens in die han­de van selfs jong kin­ders ’n har­de werk­lik­heid. Maar vir twee tie­ners wat in dié ge­bied groot­ge­word het, maak ’n wa­pen van ’n heel an­der aard eg­ter nou die een deur ná die an­der vir hul­le oop.

Faa’iq Ga­miel­dien van Gras­sy Park en Ke­sia Mat­thews van Ma­nen­berg het al­bei hul SA kleu­re in fen­cing (skerm­kuns) ver­werf. Dit be­te­ken dat hul­le nie net die he­le land vol reis nie, maar ook die ge­leent­heid het om an­der lan­de te be­soek.

Vir die eer­ste keer het al­bei ook pas die kans ge­kry om teen die bes­te sker­mers ter wê­reld mee te ding by die S­ta­te­bonds- toer­nooi vir ju­ni­ors en ka­det­te, wat by die U­ni­ver­si­teit van Kaapstad aan­ge­bied is.

Faa’iq (17), ’n gr. 11-leer­der aan die Ora­cle-a­ka­de­mie in Ot­te­ry, het sy staal be­hoor­lik ge­wys deur in so­wel die af­de­ling vir o.17’s as o.20’s tot die der­de rond­te deur te dring. En dit na­dat hy by sy vroe­ë­re skool heel­wat spot­te­ry moes ver­duur toe hy fen­cing bo die meer tra­di­si­o­ne­le rug­by ge­kies het.

Vol­gens Faa’iq het hy aan­vank­lik al­bei sport­soor­te be­oe­fen en in al­bei ewe goed ge­vaar. Hy het eg­ter met­ter­tyd be­sef dat sy rug­by­be­se­rings hom as sker­mer sou be­na­deel. En al was hy ge­nood­saak om sy vo­ri­ge skool te ver­laat toe hy rug­by los om­dat leer­ders ver­plig word om aan ’n span­sport deel te neem, was hy nog vir geen oom­blik spyt nie.

Sy me­de­leer­ders en on­der­wy­sers se voor­spel­ling dat hy vrien­de gaan ver­loor om­dat hy so baie vir kom­pe­ti­sies moet rond­reis, is ook geen­sins be­waar­heid nie. Trou­ens, hy het die af­ge­lo­pe drie jaar meer vrien­de ge­maak as waar­op hy ooit kon hoop, lag hy.

Faa’iq ding mee in die flo­ret-af­de­ling, waar­ty­dens net die op­po­nent se bo­lyf ge­tei­ken word. Vol­gens hom is dit die mees tak­tie­se van die drie af­de­lings waar­uit ge­kies kan word en ver­eis dit die mees­te dink- en ma­neu­ver­werk.

In to­taal het hy by die S­ta­te­bonds­toer­nooi teen 18 op­po­nen­te ge­skerm.“Aan die be­gin was ek ver­skrik­lik se­nu­wee­ag­tig,” ver­tel hy. Wat te ver­sta­ne is, as jy in ag neem dat deel­ne­mers van top-skerm­lan­de soos En­ge­land, S­kot­land en Sin­ga­poer deel­ge­neem het.

En toe sorg Faa’iq vir ’n lig­te op­skud­dig deur sy op­po­nent van En­ge­land in die twee­de rond­te uit te ska­kel!

“Dit was die on­ge­loof­lik­ste ge­voel en een van die bes­te rond­tes van my le­we,”

ont­hou hy. Sy teen­stan­der was eg­ter plat­ge­slaan en het aan die huil ge­gaan – iets wat vol­gens Faa’iq glad nie on­ge­woon is nie.

“Heel­par­ty men­se raak aan die huil weens die er­ge span­ning en na­tuur­lik ook om­dat daar na die di­rek­te e­li­mi­na­sier­ond­te geen twee­de kans is nie.”

Faa’iq was nog maar ’n laai­tie toe hy op TV die O­lim­pie­se S­pe­le ge­kyk en aan sy ma ge­sê het hy wil fen­cing doen. Hy moes eg­ter tot gr. 1 wag voor­dat hy self die sport­s­waard kon op­neem. Hy het van­dag steeds die­self­de hoof­af­rig­ter, Da­vid Wa­gen­veld.

Fen­cing word soms ’n mens­li­ke skaak­spel ge­noem, ver­tel Faa’iq.“Dis ’n baie stra­te­gie­se sport­soort wat baie dink­werk en be­plan­ning verg. Jy moet die heel­tyd pro­beer om jou op­po­nent on­kant te be­trap.”

Faa’iq het reeds in die A­fri­ka-jeug­spe­le in Botswa­na ’n der­de plek be­haal en droom van die gro­te – ’n me­dal­je by die O­lim­pie­se S­pe­le. Wat hom baie op­ge­won­de maak, is dat Sas­coc (SA S­port­kon­fe­de­ra­sie en O­lim­pie­se Ko­mi­tee) van­jaar be­sluit het om as borg meer be­trok­ke te raak so­dat die na­si­o­na­le skerm­span aan meer lan­de bloot­ge­stel kan word en aan die 2024 O­lim­pie­se S­pe­le kan deel­neem.

Ge­leent­he­de

Sy span­maat Ke­sia han­teer on­der­hou­de soos ’n pro, al is sy net 15 jaar oud.

“Ek dink hier­die is my groot kans om naam vir my­self, my skool en fen­cing te maak,”het sy – son­der om in die min­ste groot­pra­te­rig voor te kom – ty­dens een van ver­skeie on­der­hou­de kort voor die S­ta­te­bonds­toer­nooi laat hoor.

Ke­sia het by dié toer­nooi tot by die twee­de rond­te ge­vor­der en in die di­rek­te e­li­mi­na­sie met 15–9 teen ’n Aus­tra­lie­se op­po­nent uit­ge­val.“Ek was só se­nu­wee­ag­tig toe ek op daar­die mat stap,”lag sy.“Maar dit was groot pret, al was dit baie moei­lik.”

Ke­sia is die jong­ste van ses kin­ders en in gr. 10 aan Chris­tel Hou­se – ’n skool wat leer­ders wê­reld­wyd help om uit ’n si­klus van ar­moe­de te ont­snap.

“As ek nie in hier­die skool was nie, sou ek nie die ge­leent­heid ge­had het om aan fen­cing deel te neem nie,”sê sy reg­uit.“Die mot­to van die skool is om hard te werk en jou­self te druk om iets te be­reik. Baie deu­re gaan hier vir mens oop.”

Ke­sia ding mee in die é­pée-af­de­ling, waar­in die he­le lyf van die op­po­nent ’n tei­ken is.

Sy het haar SA kleu­re al in gr. 7 ver­werf en volg in die voet­spo­re van haar sus­ter Kristen (22), ’n oud­leer­der van die­self­de skool wat s­port­we­ten­skap stu­deer het en tans haar in­tern­skap by Chris­tel Hou­se doen. Kristen het ook ’n jaar lank in Da­kar, Se­ne­gal, deur­ge­bring om as in­ter­na­si­o­na­le af­rig­ter in skerm­kuns te kwa­li­fi­seer.

Ke­sia lê tans in haar ka­te­go­rie der­de op die na­si­o­na­le rang­lys. Sy oe­fen dees­dae twee keer per week in Ron­de­bosch saam met uit­blin­kers van an­der klubs, hoe­wel Kristen en Ran­dall Da­niels – Ke­sia se skool­af­rig­ter en vi­se­pre­si­dent van die Skerm­ver­e­ni­ging van Suid-A­fri­ka – steeds ’n groot rol speel.

Die skerm­gog­ga het Ke­sia ge­byt na­dat sy Kristen in ak­sie ge­sien het.“Dit het na pret ge­lyk. Ek was so ne­ge jaar oud toe ek by die skool­klub be­gin oe­fen het en 11 toe ek aan kom­pe­ti­sies be­gin deel­neem het.”

Hoe­wel sy ook in na­el­lo­pe en hek­kies uit­blink en baie lief is vir hip-hop, is haar fo­kus nou net op skerm.

“Dit is ’n on­be­skryf­li­ke ge­voel,”swy­mel sy oor hier­die sport­soort wat nog in ’n groei­fa­se in Suid-A­fri­ka is.“Jy moet self op daar­die sil­wer mat wees om dit te be­leef. Daar kan jy net jou­self wees.”

Dit be­te­ken eg­ter nie dat dit mak­lik is nie.“Jy moet gees­te­lik en fi­siek sterk wees,” be­klem­toon sy.“Men­se dink jy steek-steek maar net met ’n swaard. Dis glad nie die ge­val nie. Jy moet kan re­de­neer en bui­te die boks dink om jou teen­stan­der te uit­oor­lê.”

“Maar”, voeg sy by,“as jy net aan­hou oe­fen, is al jou op­of­fe­rings op die ou ein­de die moei­te werd. En boon­op maak jy baie vrien­de. Jy ont­moet deel­ne­mers van nie net die res van Suid-A­fri­ka nie, maar ook van an­der lan­de.

Sy sou graag wou sien dat meer kin­ders skerm as sport op­neem.“As jy jou­self druk en lid van die na­si­o­na­le span word, kan jy op e­ni­ge plek in die wê­reld gaan deel­neem. En wie weet, jy kan net dalk die bes­te in die wê­reld word.”

Haar fa­mi­lie is baie trots op haar, ver­tel Ke­sia,“ver­al Kristen om­dat ek op so ’n jong ou­der­dom al so baie be­reik het. Ek moet net my kant bly bring.”

Dis nie al­dag mak­lik om ’n ba­lans tus­sen skool­werk en skerm te hand­haaf nie, gee sy toe. Maar sy is vas­be­ra­de om ná skool me­te­o­ro­lo­gie of s­port­we­ten­skap te gaan stu­deer ter­wyl sy steeds skerm­kuns be­oe­fen.“Ek is mal daar­oor. Dis in my bloed.”

HOOFFOTO: Twee tie­ners van die Kaap­se Vlak­te sê me­kaar die stryd aan in fen­cing (skerm­kuns).

LINKS: Faa’iq Ga­miel­dien (17) is glad nie spyt hy het rug­by vir fen­cing ge­los nie. REGS: Ke­sia Mat­thews (15) sê fen­cing is in haar bloed.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.