haal uit en wys!

Kuier - - VERHOUDINGS - * S­kuil­naam

Die“re­ëls”oor wat­ter rol­le mans en vroue in ’n ver­hou­ding ver­tolk, is be­slis nie wat dit ’n paar de­ka­des ge­le­de was nie. En nê­rens is dit meer dui­de­lik as wan­neer dit by ’n paar­tjie se fi­nan­sies kom nie.

Die dae is ver­by dat dit van­self­spre­kend was dat die man vir alles moet be­taal (selfs op da­tes) en ook dat hul­le la­ter in die hu­we­lik die e­nig­ste brood­win­ner moet wees en al­leen oor die geldsake be­sluit.

Geld kan eg­ter ’n ver­hou­ding maak of breek en as jul­le nie van die be­gin eer­lik is met me­kaar oor wat jul­le fi­nan­si­eel van die an­der ver­wag nie, sal jul gel­de­li­ke fon­da­ment al­tyd on­sta­biel wees.

Maar paar­tjies is dik­wels nie eer­lik wan­neer dit by geld kom nie en be­lang­ri­ke vrae word nie van die be­gin o­pen­lik aan­ge­spreek en ge­vra nie, soos: Hoe­veel ver­dien jy? Wie be­taal vir wat? Dra jul­le al­twee by tot die huis­hou­ding of staan die een al­tyd bak­hand?

Som­mi­ge vroue is dees­dae ge­woond aan fi­nan­si­ë­le on­af­hank­lik­heid en soek ’n fi­nan­si­ë­le ven­noot in hul maat wat saam met hul­le be­sluit oor die geldsake.

Maar net­so is daar ook jong­mei­sies wat o­pen­lik er­ken hul­le soek ’n“bles­ser”wat hul­le kan toe­gooi met geld en duur ge­sken­ke, ter­wyl an­der vroue voel hul­le werk hard vir hul eie geld en geen man gaan som­mer net kom oor­vat nie.

Die ken­ners is dit eg­ter eens: Jy en jou maat moet o­pen­lik oor geld kom­mu­ni­keer so­dat elk­een weet pre­sies waar hul­le staan.

A­part is soms be­ter

Een paar­tjie wat pre­sies weet waar hul­le staan, is C­han­tel­le en Ian Lou­is* van Kuilsrivier bui­te Kaapstad. Hul­le is nou ses jaar ge­troud en ver­kies om hul fi­nan­sies a­part te hou. Dít is die e­nig­ste ma­nier wat hul­le ken – elk­een het hul eie bank­re­ke­ning en eie ver­ant­woor­de­lik­he­de.

C­han­tel­le se man ver­dien meer geld as sy en be­taal dus die huis­ver­band en an­der huis­hou­de­li­ke uit­ga­wes soos e­lek­tri­si­teit en wa­ter. Elk­een het hul eie mo­tor ge­koop en sy koop die kos vir die huis. Haar man be­taal hul dog­ter se crè­che en sy vir haar kle­re en an­der uit­ga­wes soos bal­let­klas­se.

Maar al is hul geldsake a­part, be­spreek C­han­tel­le eers groot uit­ga­wes met Ian voor­dat sy ’n i­tem koop.

“Ek wou een keer ’n stoel van R4 000 koop. Ek het my man ge­sê ek hou baie daar­van en wil dit graag koop. Hy het ge­sê ek moet dink aan (die dag van) mô­re.”

Sy het be­sluit om eer­der nie die stoel te koop nie.“Ek het my­self ge­vra: Is dit iets wat ek no­dig het of iets wat ni­ce sal wees om te hê?”

C­han­tel­le sê sy hou nie daar­van om vir haar man geld te vra nie.“Ek moet reg­tig in die nood wees.”Dus het haar man vir haar ’n kre­diet­kaart vir sul­ke tye ge­gee. Toe die paar­tjie vir twee jaar uit­ge­gaan het, het hul­le be­sluit om ’n spaar­re­ke­ning oop te maak waar­in hul­le elk­een geld sou in­be­taal. Die re­ke­ning was eg­ter in haar man se naam, so C­han­tel­le het ’n kon­trak laat op­stel om haar­self te be­skerm. Vol­gens die kon­trak kry sy die geld wat sy in die re­ke­ning be­taal het te­rug, sou hul paad­jies skei. Sy het dít ge­doen om­dat sy een van haar vo­ri­ge kê­rels se skuld van R26 000 moes af­be­taal.“En hy het my nooit te­rug­be­taal nie,” ver­tel sy.

Man moet voor­sien

Daar­teen­oor ver­kies A­mand­la N­go­ma (27) van King Wil­li­am’s To­wn in die Oos-Kaap dat haar kê­rels meer geld as sy ver­dien.

Sy is tans en­kel­lo­pend en voel mans sal ’n pro­bleem het as sy meer as hul­le ver­dien.

“Dit kan konflik in ’n ver­hou­ding ver­oor­saak. Mis­kien sit ek my voet neer oor iets, dan voel hy as­of hy ge­boe­lie word. ’n Man se ego kan soms nie vroue wat meer as hy ver­dien, han­teer nie.”

Voorts ver­kies A­mand­la ie­mand wat meer as sy ver­dien om­dat sy na ge­kyk en be­derf wil word.“As ’n man min­der as ek ver­dien, sal hy nie vir my kan voor­sien nie. Ek wil die se­ku­ri­teit hê van ie­mand wat vir my sal voor­sien.”

Sy het al met ie­mand uit­ge­gaan wat die­self­de as sy ver­dien en hy wou die re­ke­ning deel of wou soms ge­had het sy moet be­taal wan­neer hul­le uit­ge­gaan het.

“Ek was nie ge­woond aan dit nie weens die ma­nier hoe ek groot­ge­word het.”

A­mand­la is ge­woond daar­aan dat mans die fi­nan­sies han­teer en ver­al be­taal wan­neer hul­le uit­gaan vir aand­e­te en dies meer.

“Ek gee nie om om te be­taal nie, maar dit moet my keu­se wees as ek hom wil be­derf. Dit was vreemd dat hy die re­ke­ning wou deel. Hoe­kom neem jy my dan uit in die eer­ste plek?”

Wan­neer sy een­dag ge­troud is, sal sy nie om­gee om re­ke­nin­ge soos wa­ter en e­lek­tri­si­teit ge­sa­ment­lik te be­taal nie, maar die man moet eg­ter die brood­win­ner wees, sê A­mand­la.“By­voor­beeld, as ons ’n kind kry, wil ek nie nog be­kom­merd wees oor hoe ek vir din­ge wat die kind no­dig het, gaan be­taal nie. Hy moet daar­voor kan be­taal.”

Help me­kaar uit

T­he­re­sa Dem­pers* (31) van Wil­low­mo­re in die Oos-Kaap gee weer nie om dat sy meer as haar man ver­dien nie. Sy is on­langs ge­troud met haar kê­rel van die af­ge­lo­pe vier jaar. Sy het ’n 7-ja­ri­ge dog­ter en haar man ’n 12-ja­ri­ge seun uit vo­ri­ge verhoudings. Die paar­tjie het ook ’n ba­ba­dog­ter­tjie saam. Hul­le be­taal a­part vir din­ge soos hul mo­tors, maar saam vir huis­hou­de­li­ke uit­ga­wes en be­no­digd­he­de vir hul kin­ders.

“Ek pay op die 20ste en hy op die 30ste. Soms het ek nie geld nie, dan be­taal hy vir iets en an­ders­om. Wan­neer ek pay, koop ek doe­ke vir ons ba­ba en wan­neer hy pay doen hy die­self­de, of die doe­ke nou op is of nie.”

Haar man se seun bly by sy ma en hy be­taal dus on­der­houd vir hom. T­he­re­sa gee glad nie om hier­oor nie om­dat dit“sy ver­ant­woor­de­lik­heid”is. Haar man gee ook nie om om vir be­no­digd­he­de vir haar eer­ste dog­ter te be­taal nie om­dat hy baie lief is vir haar kind.“Dit is nie net van mý kind of sý kind nie, dis ons kin­ders,”sê sy.

Wees o­pen­lik

Vol­gens A­ni­ta Grant, ’n maat­skap­li­ke wer­ker vir die af­ge­lo­pe 25 jaar en deel­tyd­se be­ra­der van FAMSA Wes-Kaap, stry 35% van al­le paar­tjies oor geld. ’n Groot kwes­sie is wan­neer men­se geld ge­heim hou. Sy het al ’n kli­ënt ge­had waar die vrou uit­ge­vind het haar man het geld uit hul huis­ver­band ge­neem om aan jon­ger vroue te leen. Die vrou het dit eers uit­ge­vind na­dat haar man ’n be­roer­te ge­had het.“Jy kan nie ge­hei­me van me­kaar weer­hou wat met geld te doen het nie. Die groot­se in­ti­mi­teit is nie sek­su­eel nie, maar fi­nan­si­ë­le in­ti­mi­teit. Paar­tjies moet eer­lik met me­kaar wees oor geld en hoe­veel hul­le ver­dien.”

A­ni­ta raai paar­tjies aan om drie bank­re­ke­nin­ge te het. Elk­een het sy eie en een ge­sa­ment­li­ke re­ke­ning waar­in elk­een geld in­be­taal.“Jou bank­re­ke­ning ver­teen­woor­dig vir jou en die an­der een ver­teen­woor­dig die feit dat jul­le saam is,”sê sy. ’n Kon­trak soos die een wat C­han­tel­le laat op­stel het om haar geld te be­skerm, was ’n wy­se be­sluit vol­gens A­ni­ta. Paar­tjies ver­wag nooit dat hul­le gaan op­breek nie, maar hul­le moet hul­self be­skerm.

Om skuld weg te steek van jou maat, ver­oor­saak ook dik­wels groot pro­ble­me. Alles moet op die ta­fel ge­lê en ’n plan moet ge­maak word, sê A­ni­ta. Paar­tjies moet fi­nan­si­ë­le plan­ne saam uit­werk. Dit is deel van hul le­wens saam.

“Jy moet fi­nan­si­ë­le doel­wit­te vir jul­le­self as ’n paar­tjie stel. Een van die doel­wit­te kan dalk wees dat jul­le saam een per­soon se skuld gaan af­be­taal.”

Paar­tjies stry ook dik­wels wan­neer daar ’n ge­brek aan geld is. Dit ver­oor­saak groot stres in ’n ver­hou­ding ver­al wan­neer een net rond­lê en nie ’n po­ging aan­wend om werk te soek nie. Dit maak nie saak wat die om­stan­dig­he­de is nie, die be­lang­rik­ste is dat paar­tjies o­pen­lik is met me­kaar oor geld.

Fo­to ter il­lus­tra­sie

Tye het ver­an­der en paar­tjies kan ge­reeld vas­sit oor wie vir wat moet be­taal. Speel oop kaar­te en kom­mu­ni­keer met me­kaar. DEUR EL­MA­RI­NE AN­THO­NY

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.