be­ter son­der BE­NE

Kuier - - WARE LEWENSDRAMA -

wat die mees tra­gie­se dag in haar le­we was, het vir ’n ma van Mit­chells Plain op die Kaap­se Vlak­te uit­ge­draai as die groot­ste se­ë­ning. Sy was in ’n mo­tor­on­ge­luk, het by die dood om­ge­draai en haar be­ne ver­loor, maar sy glo dit was die bes­te ding wat met haar kon ge­beur het. Voor die mo­tor­on­ge­luk se­we jaar ge­le­de, was Ta­nya S­teen­kamp (32) se le­we deur­me­kaar. Toe sy 16 was, het sy swan­ger ge­word en moes kort daar­na die skool ver­laat. Hier­na kon Ta­nya nooit weer haar voe­te vind nie; sy het nog twee keer swan­ger ge­word en kon nooit ’n vas­te werk hou nie. Vir ver­skeie re­des, wat men­se nie al­tyd sal ver­staan nie, be­skou sy die dag van die on­ge­luk as ’n se­ë­ning. Ja, sy het haar be­ne ver­loor, maar sy glo haar le­we kon er­ger uit­ge­draai het as sy aan­ge­hou het op die deur­me­kaar pad waar­op sy was. Want dit was juis die ver­lies aan dié le­de­ma­te wat vir ons ons on­af­hank­lik­heid gee, wat Ta­nya tot nu­we in­sig­te ge­bring het. Din­ge het eg­ter nie oor­nag ver­an­der nie. Sy het ’n lang her­stel­pad voor haar ge­had, maar nóg ’n skok het eers voor­ge­lê. Et­li­ke maan­de ná die on­ge­luk het sy nie ge­weet sy is weer swan­ger nie en het eers uit­ge­vind toe sy kraam­py­ne kry. Dít het haar le­we weer om­ver­ge­gooi. Sy het reeds ge­suk­kel om ma te wees vir haar drie seuns, De­o­la­no (15), De­o­lan (12) en E­zra (8), en nou was daar nóg ’n kind. Ta­nya het die moei­lik­ste be­sluit van haar le­we ge­neem – om haar vier­de kind, Em­ma­nu­el (nou 7), te laat aan­neem.

Ta­nya is ge­dwing om vir die eer­ste keer in ja­re stil te word. Maar dit is juis wan­neer din­ge op die don­ker­ste lyk, dat die lig deur­breek, het Ta­nya uit­ge­vind . . .

groot uit­da­gings

Om jou kind se ou­er­ver­ga­de­ring in hul klas op die twee­de ver­die­ping van hul skool by te woon of om langs die sport­veld uit vol­le bors te skree om jou kind aan te moe­dig ty­dens ’n wed­stryd, is goed wat ’n mens doen son­der om twee keer te dink.

Selfs een­vou­di­ge ta­ke soos hier­die ver­eis nou voor­af­be­plan­ning en selfs dít is geen waar­borg dat Ta­nya by al haar kin­ders se groot oom­blik­ke sal kan wees nie.

Waar sy in ’n mooi blou top, met haar fun­ky rooi ha­re en groot glim­lag vir ons groet in die sit­ka­mer van haar tan­nie S­tel­la Clas­sen (46) se huis in Ce­res in die WesKaap, sou jy nooit sê sul­ke groot uit­da­gings is deel van Ta­nya se le­we nie.

Jy sou ook nooit kon dink dat sy by die dood om­ge­draai het, am­per haar kind moes laat aan­neem het of el­ke dag vir die af­ge­lo­pe drie jaar met pyn in haar be­ne le­we nie.

Ta­nya be­weeg ge­mak­lik in die ver­trek rond in haar swart rol­stoel as­of sy van ge­boor­te af niks an­ders ken nie. Sy skuif reg in haar stoel en maak haar­self ge­mak­lik voor­dat ons be­gin ge­sels.

Op haar lin­ker­arm is ’n let­sel wat van­af haar skou­er tot by haar elm­boog strek. Dís waar haar arm op ses ver­skil­len­de plek­ke ty­dens die on­ge­luk ge­breek is.

Haar swart broek is net lank ge­noeg om haar be­ne toe te maak, met die let­sels aan bei­de be­ne wat uit­steek, waar haar be­ne by die knieë af­ge­sit is. Die lin­ker­stom­pie is ef­fens ge­swel en Ta­nya vat el­ke nou en dan daar­aan, ter­wyl sy ver­dui­de­lik dat sy el­ke dag pyn er­vaar.

Ta­nya wag nog vir ’n da­tum vir ’n o­pe­ra­sie om haar lin­ker­been nog ho­ër af te sit om die pyn die ver­lig. Dit is aan­vank­lik nie reg ge­doen nie en daar­om er­vaar sy al vir ja­re el­ke dag in­ten­se pyn in dié been. Soms voel dit as­of iets be­sig is om haar been te ver­gruis, maar dit hou Ta­nya nie te­rug nie.

Baie men­se sou dalk ge­suk­kel het om vre­de te maak met die feit dat hul­le een dag wak­ker ge­word het son­der hul be­ne en dan nor­maal moes pro­beer aan­gaan met hul le­we.

Maar hier­die ma is stra­lend en haar oë oor­tuig jou wan­neer sy sê sy het vre­de ge­maak met haar lot en wat daar­die dag in 2010 ge­beur het.

DAG VAN ON­GE­LUK

Ta­nya, wat voor haar on­ge­luk by die Jum­bo W­ho­le­s­a­lers in Ep­ping In­dus­tri­al in Kaap­stad ge­werk het, was een Vry­dag be­sig om haar tran­sak­sies vir die dag op te tel toe daar R150 short was in haar till. Dit het haar baie ge­pla dat die geld te min is om­dat sy die vol­gen­de Maan­dag per­ma­nent aan­ge­stel sou word en die ver­mis­te geld kon haar kan­se be­lem­mer.

Sy is daar­die aand met ’n swaar hart huis toe en het haar ma ver­tel van haar pro­bleem. Haar ma het vir haar ge­sê sy moet daar­oor bid en dit is pre­sies wat sy ge­doen het. Die vol­gen­de og­gend het Ta­nya be­sef wat sy ver­keerd ge­doen het en kon nie wag om by die werk te kom nie. Sy wou die fout so gou as moont­lik reg­stel.

Sy het ge­woon­lik saam met ’n vrien­din die trein ge­vat om by die werk uit te kom, maar daar­die og­gend het hul­le ’n lift ge­kry.

“Die mei­sie wat saam met my ge­werk het, het ge­sê daar is te min trei­ne oor ’n na­week en dat dit mak­li­ker sou wees as ons ’n lift met ie­mand vat. Sy kon vir ons ’n lift re­ël vir wan­neer ons na­we­ke moet gaan werk. Daar­die og­gend was die eer­ste keer dat ek ja ge­sê het en ge­bruik ge­maak het van die lift,” ver­tel sy.

Ta­nya was en­ke­le mi­nu­te van haar werk­plek af en die bak­kie waar­in

sy was, moes nog net by die ver­keers­lig in­draai, toe ’n an­der bak­kie glo oor ’n rooi lig jaag en in hul­le vas­ry. Sy is uit die bak­kie ge­slin­ger en kan niks ver­der ont­hou nie. Sy weet slegs wat an­der vir haar ver­tel het.

Pa­ra­me­di­ci het op die to­neel ge­suk­kel om haar hart weer aan die klop te kry. Haar reg­ter­been is in die on­ge­luk ver­gruis en dok­ters het dit da­de­lik af­ge­sit.

Ta­nya se lin­ker­been was nog daar, maar die dok­ters het nie veel hoop vir die been ge­had nie en het be­sluit om dit eer­der in ’n la­ter sta­di­um af te sit wan­neer sy ster­ker is. Daar­na was sy vir am­per twee we­ke in ’n ko­ma.

Sy voel sy het“ge­sterf”op die on­ge­luks­to­neel en het ’n ont­moe­ting met die He­re ge­had ter­wyl sy be­wus­te­loos en in ’n ko­ma was. Baie glo haar nie, maar dis ou­kei. Net sy het no­dig om dit te glo, sê Ta­nya.

“Ek is nie se­ker of dit vir ’n paar mi­nu­te was nie en of dit oor die vol­le tyd­perk was wat ek in ’n ko­ma was nie. Al wat ek weet, is dat dit baie lank ge­voel het. Ek dink ek was in die he­mel, want die gras was groe­ner as wat ek nog ooit van­te­vo­re ge­sien het en die ri­vier was van kris­tal ge­maak. Dit was so mooi en ek het daar langs ’n man met ’n hel­der lig rond­om hom ge­stap.

“Ek kon nie sy ge­sig sien nie, maar ek glo dit was die He­re. Hy het aan my ver­dui­de­lik ek was in ’n on­ge­luk en dat een van my be­ne reeds ver­wy­der is. Hy het ook ge­sê ek sal vir ’n baie lang tyd nie kan loop nie,”her­leef Ta­nya haar droom.

Die He­re het glo ook vir haar ge­sê sy aan­bid Hom week­liks in die kerk, maar sy het nie ’n ver­hou­ding met Hom nie.

“Ek het hier­die bood­skap ver­staan. Hy het be­lo­we as ek die be­sluit neem om na­der aan Hom te le­we, Hy my sou ge­sond maak.“Ek wou daar wees vir my kin­ders en het on­mid­del­lik vre­de ge­maak met al­les wat be­sig was om te ge­beur,”sê Ta­nya met ’n erns­ti­ge uit­druk­king op haar ge­sig, ter­wyl sy tel­kens by die groot sit­ka­mer­ven­ster uit­kyk.

Sy het nog al­tyd ’n sterk ver­hou­ding ge­had met haar pa, Ja­cob, en toe haar pa ’n week ná haar on­ge­luk by die huis aan­kom van die skip waar­op hy ge­werk het, was hy te bang om haar in die ko­ma te sien, ver­tel Ta­nya. Maar toe hy haar uit­ein­de­lik be­soek en sy die be­ken­de reuk van haar pa se Brut-na­skeer­mid­del ruik, het dit haar laat wak­ker skrik.

Toe Ta­nya haar oë oop­maak, was al­mal ver­lig om te sien sy is or­raait, maar ver­baas dat sy reeds ge­weet het haar reg­ter­been is af­ge­sit. Sy het aan hul­le ver­dui­de­lik wat ge­beur het en het ge­sê sy ver­ge­we al­mal be­trok­ke en het vre­de ge­maak met haar si­tu­a­sie.

Dok­ters het ver­wag dat Ta­nya min­stens 18 maan­de in die hos­pi­taal sou moes bly vir re­ha­bi­li­ta­sie en om te her­stel, maar sy het al­mal ver­baas toe sy ná ses maan­de sterk ge­noeg was om huis toe te gaan.

“Die dok­ters kon dit nie glo nie, maar ek

het ge­weet dit was die He­re se werk. Ek was bly om huis toe te gaan om met my kin­ders te wees, maar het ook skul­dig ge­voel om­dat ek af­hank­lik was van my ou­ers en ek was nie se­ker hoe ek vir my kin­ders sal kan sorg nie,”sê sy.

“Dit was baie moei­lik vir my ou­ers om te aan­vaar, maar hul­le is my hel­de. My pa is te­rug na die skip toe en my ma het haar werk op­ge­gee om my vol­tyds te ver­sorg.”

NÓG ’N SKOK kom

Net toe hul­le be­sig was om hul voe­te te vind en ge­woond te raak aan hul nu­we roe­ti­ne, word Ta­nya twee maan­de na­dat sy uit die hos­pi­taal ont­slaan is, weer hos­pi­taal toe ge­jaag met kram­pe soort­ge­lyk aan dié van kraam­py­ne.

’n Swan­ger­skap was die laas­te ding op haar ge­dag­tes. Sy het ge­re­ken in­dien dit die ge­val was, sou dok­ters dit op­ge­tel het in die ses maan­de wat sy in die hos­pi­taal was ná haar on­ge­luk. Maar toe sy by die hos­pi­taal aan­kom, het dok­ters be­ves­tig sy ís wel swan­ger en reeds in kraam!

“Die ba­ba was reeds ten vol­le ont­wik­kel. Ek was ge­skok en kon nie ver­staan hoe nie­mand dit ag­ter­ge­kom het nie. Ek moes met die on­ge­luk reeds swan­ger ge­wees het, maar ek het nie ge­weet nie. Ek het ook geen simp­to­me van swan­ger­skap ge­toon nie. Ek is on­mid­del­lik by die hos­pi­taal op­ge­neem vir kraam, maar het geen an­der op­sie ge­sien as om die kind te laat aan­neem nie. Dit was reeds trau­ma­ties vir my ou­ers om my on­ge­luk te aan­vaar en ek het ge­weet ek sal dit nie kan be­kos­tig om vir ’n vier­de kind te sorg nie. Ek kon nie meer werk nie en kon nie van my ou­ers ver­wag om na nóg ’n kind te kyk nie,”sê Ta­nya hart­seer. Sy pro­beer dap­per haar e­mo­sies be­heer wan­neer sy hier­oor praat, maar kyk tel­kens af en wan­neer sy wel op­kyk, staar sy in die niet.

Sy het vir die per­so­neel by die hos­pi­taal ge­sê sy wil nie die kind sien nie en dat sy die kind gaan laat aan­neem. Sy was ook bang om na­tuur­lik ge­boor­te te skenk en het vir die dok­ters ge­vra of sy met ’n kei­ser­snee ge­boor­te kan gee.

Sy het net een been ge­had en die been wat sy nog ge­had het, was dood. Ie­mand moes dit op­tel wan­neer hul­le haar rond­ge­skuif het en sy kon nie dink hoe sy so ’n ba­ba sou kon uit­druk nie.

Die dok­ter het eg­ter ge­sê ’n kei­ser- snee sou ge­vaar­li­ker wees om­dat sy nie be­weeg­lik was nie. Sy het toe ge­bid en in­ge­stem om na­tuur­lik ge­boor­te te skenk.

Sy het vir die per­so­neel in die kraam­saal ver­dui­de­lik hoe om haar been vas te hou so­dat dit nie pyn nie en toe het sy be­gin druk. Haar oë het die hor­lo­sie ge­vang en sy het e­mo­si­o­neel be­gin raak toe sy be­sef dis haar pa se ver­jaar­dag.

Selfs nou, se­we jaar la­ter, raak sy stil en e­mo­si­o­neel wan­neer sy hier­oor praat.

“Ek het net twee keer ge­druk en toe is hy (ba­ba) uit. Hul­le het hom weg­ge­neem na die ba­ba­ka­mer toe ter­wyl ek in die kraam­saal ge­lê en wag het. Baie dok­ters het in die ka­mer kom kyk na die vrou son­der ’n been en met die an­der been wat niks be­te­ken nie, wat so pas ge­boor­te ge­skenk het.

“Dit het my aan­dag vir ’n paar mi­nu­te af­ge­lei, maar toe ek in die saal met die an­der mam­mas kom en ek die e­nig­ste een son­der ’n kind is, het dit my hard ge­tref.

“Ek het aan­hou­dend ge­huil. Al­mal het ge­dink dat ek ’n mis­kraam ge­had het. Hul­le het my jam­mer ge­kry. Ek moes aan al­mal ver­dui­de­lik dat dit nie is wat ge­beur het nie.”

’n Be­ra­der het haar kom sien en toe sy sien hoe e­mo­si­o­neel Ta­nya is, het sy haar die op­sie ge­gee om die aan­ne­ming te her­oor­weeg. Die be­ra­der het ge­sê sy moet met haar op­volg­be­soek vir haar been die vol­gen­de week be­sluit of sy die kind wil hou of laat aan­neem om­dat sy so e­mo­si­o­neel oor al­les was.

’n WON­DER & GE­NA­DE

Ta­nya be­skryf dit as ’n won­der­werk en ge­na­de dat sy hier­die twee­de kans ge­gun is. Haar tan­nie S­tel­la in Ce­res het ge­hoor van Ta­nya se vier­de kind se ge­boor­te. Sy het Ta­nya ge­bel en aan­ge­bied om Em­ma­nu­el (nou 7) groot te maak tot­dat Ta­nya self vir hom kon sorg.“Sy wou hom in die fa­mi­lie hou en het ge­sê hul­le sal ’n plan maak om vir hom te sorg. Ek was so dank­baar en sal nooit ge­noeg dan­kie kan sê nie,”voeg sy aan­ge­daan by.

Em­ma­nu­el is van­dag ge­sond en ge­luk­kig. Hy terg sy ma en hard­loop saam met die an­der kin­ders in die huis, ter­wyl sy ma die on­der­houd doen. Hul­le het ’n heg­te band al woon hy nie per­ma­nent by Ta­nya in Mit­chells Plain nie.

Al kry sy nog baie hulp van haar ou­ers af, kan Ta­nya die mees­te din­ge self doen. Sy kan nou weer na haar­self en haar kin­ders kyk. Sy en haar drie an­der seuns woon steeds by haar ou­ers in Mit­chells Plain, maar Ta­nya be­weeg tus­sen haar ou­er­huis en Ce­res waar Em­ma­nu­el by haar tan­nie S­tel­la bly.

“Em­ma­nu­el is baie ge­luk­kig en wil net hê al­mal moet Ce­res toe trek. Hy wil nie stad toe trek nie, al mis hy sy broers. Die an­der kin­ders is baie ge­luk­kig in hul skool en ek gaan hul­le vir eers daar hou.

“Ek het ’n e­vents com­pa­ny wat ek hier­die week re­gis­treer. Daar is ’n groot mark in Ce­res hier­voor en ek sien uit na die uit­da­ging, maar my kin­ders sal nog vir ’n ruk­kie in twee ver­skil­len­de hui­se woon. Ons is al­mal ge­luk­kig en lief vir me­kaar en dit is wat be­lang­rik is,”sê Ta­nya.

NIE MEER GE­BRO­KE

Ta­nya is op so ’n goeie plek in haar le­we, want sy het ’n nu­we ti­pe vre­de ge­vind.

Som­mi­ge dae is moei­li­ker as an­der en soms wan­neer sy al­leen is, ver­al wan­neer sy wens sy meer din­ge met haar kin­ders kan doen, raak sy hart­seer en dink sy oor hoe die le­we sou wees as sy wel haar be­ne ge­had het. Maar ge­luk­kig is daar­die dae min en maak sy die mees­te van el­ke dag.

“Die He­re het vir my be­lo­we Hy sal my her­stel. Som­mi­ge men­se dink dit be­te­ken ek sal weer kan loop, maar ek dink die He­re het be­doel Hy sal my van bin­ne weer her­stel. Voor die on­ge­luk was ek ’n ge­bro­ke mens en het nie be­sef hoe goed die le­we kan wees nie.

“Van­dag is ek ge­luk­ki­ger as ooit te­vo­re. Ek dink ek is die sex­y­ste per­soon in ’n rol­stoel en my glim­lag is gro­ter as som­mi­ge men­se wat wel be­ne het,”sê sy vol le­wens­lus.

“’n Mens bid al­tyd laat die He­re se wil ge­skied, maar ek weet nie of al­mal dit kan aan­vaar wan­neer so iets die He­re se wil is nie. Ja, my le­we kon baie mak­li­ker ge­wees het as ek nog my be­ne ge­had het, maar met die be­slui­te wat ek ge­neem het, kon dit selfs nog moei­li­ker ge­wees het. Ek sou dalk steeds ’n ge­bro­ke per­soon ge­wees het.”

LINKS: Ta­nya glo die on­ge­luk het van haar ’n be­ter mens ge­maak. REGS: Ta­nya met drie van haar seuns, De­o­la­no (15), De­o­lan (12) en E­zra (8).

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.