VOORBLADSTORIE:

Ak­tri­se June van Merch is in die fleur van haar loop­baan

Kuier - - INHOUND -

Haar per­soon­lik­heid is net so le­wens­lus­tig, op­ge­wek en di­na­mies soos dié van die ka­rak­ters waar­mee sy ky­kers en ge­ho­re al vir lan­ger as drie de­ka­des vermaak. Maar steeds raak mens nooit moeg van die ta­lent­vol­le June van Merch se aan­steek­li­ke lag nie. En op 54, sê sy, be­gin haar goeie ja­re nou éérs.

Met haar ken­mer­ken­de krul­le, wat nou ál lig­ter ge­raak het met ou­der­dom, het SuidA­fri­ka­ners haar in 1999 vir die eer­ste keer in hul sit­ka­mers leer ken as die snaak­se fa­briek­wer­ker Pat­sy in die ko­me­die­reeks Fishy Fês­huns.

Sy er­ken dat sy des­tyds nog baie self­be­wus was en snaaks ge­noeg nie heel­te­mal ge­mak­lik voor die ka­me­ra was nie, maar ’n mens kan dit am­per nie glo wan­neer jy na dié self­ver­se­ker­de vrou luis­ter wat nou so ge­mak­lik in haar eie vel met Kui­er ge­sels nie. June sê haar tyd vir te­rug­staan is ver­by.

Toe sy jon­ger was, moes sy dik­wels met on­der­steu­nen­de rol­le te­vre­de wees om­dat men­se in die be­dryf ge­meen het sy is nie mooi ge­noeg om ’n ro­man­tie­se hoof­rol te speel nie. Maar nou, se­dert sy ou­er is en die be­dryf ’n be­hoef­te het aan ak­tri­ses wat ou­er ka­rak­ters kan speel, sê June kom sy tot haar reg.

veel­sy­di­ge ta­lent

Dees­dae tree sy ge­reeld by kuns­te­fees­te op en speel sy tans in twee te­le­vi­sie­dra­mas op kykNET. June is te sien in Sa­ra se Geheim en Die Boek­klub en hoe­wel sy kin­der­loos is, ge­bruik sy dik­wels haar ver­hou­ding met haar ma as inspirasie vir haar ka­rak­ters.

June ver­tel met oor­tui­ging – en daar­die be­klem­to­nen­de ge­sigs­uit­druk­ings waar­aan ky­kers al ge­woond ge­raak het – dat die suk­ses wat sy nou in haar loop­baan smaak al­les met haar self­ver­troue en po­si­tie­we self­beeld te doen het.“Be in the front row, het my ma al­tyd ge­sê toe ek ’n bie­tjie te­rug­ge­staan het. Nou is my tyd vir weg­kruip ver­by. Ek het meer con­fi­den­ce en ek dink dit is hoe­kom men­se nou meer van my sien. Soos jy ou­er word, raak jy meer ge­mak­lik met jou­self en só kom die werk na jou kant toe. Wan­neer jy jonk is, is jy nog vol anx­ie­ty en het jy nie heel­te­mal ver­troue in wat jy doen nie, maar soos jy ou­er word, ver­dwyn dit.”

Maar ’n mens skrik nie net een­dag wak­ker en is ge­mak­lik in jou vel nie. Dit is iets wat oor ’n lang tyd­perk ge­beur en tref al­mal ty­dens ver­skil­len­de fa­ses van hul le­wens. Vir June het dit in haar laat 30’s ge­beur toe sy vir vyf sei­soe­ne aan die te­le­vi­sie­reeks Going Up ge­werk het.

Sy meen dit is waar sy ge­leer het om ge­mak­lik voor die ka­me­ra te wees en waar sy ’n die­per deel van haar­self leer ken het.

“Dit was ’n an­der soort er­va­ring vir my. Ek sal nie sê dit was die be­wust­heid van die fa­me nie, want vir my het dit nog nooit daar­oor ge­gaan nie, maar Going Up set me up for li­fe. Dis waar dit be­gin het. Dit was my werk en dit was lek­ker vir my. Niks po­li­ti­cs en ne­ga­ti­ve e­gos nie.

“My won­der­li­ke ver­hou­ding met Joe Ma­fe­la is iets wat ook baie spe­si­aal is vir my en dis daar waar hy my so baie ge­leer het. Dit was vir my reg­tig ’n goeie grond­slag vir my con­fi­den­ce voor die ka­me­ra,”sê sy.

Al het sy nou die self­ver­troue, sê June, kies sy nie haar rol­le nie, hul­le word eer­der

ge­sien as ’n weer­kaat­sing van se­ke­re fa­ses van haar le­we.“Die rol­le kies my. Hul­le re­so­na­te am­per by my. Met se­ke­re fa­ses van my le­we het se­ke­re rol­le op­ge­daag en dit is hoe ek werk. Vir al­mal is dit an­ders. Sa­ra is ’n goeie voor­beeld, want dit is ’n be­wus­wor­ding van my mam­mie.”

Sy glim­lag en haar oë word hel­der wan­neer sy van haar ma, Ou­sie (86), praat. Haar ma is oor­spronk­lik van die Noord-Kaap, maar woon nou in Beau­fort-Wes.“Sy is 86, maar Mam­mie praat nie soos ’n ou­mens nie en is selfs ster­ker as wat ek is,”sê June.

“Mam­mie se ma was die pro­duk van ’n wit man. Toe my ma be­gin oud raak, het sy baie daar­van be­gin praat; daar was nooit voor­heen daar­van ge­praat nie. So, die re­so­nan­sie van Mam­mie se be­wus­wor­ding en my be­wus­wor­ding van waar ek van­daan kom, gaan am­per hand aan hand.

“Dit is in­te­res­sant wan­neer jy jou werk doen en dit ge­niet, dan gaan die tyd net ver­by. Jy wor­ry nie meer oor tyd nie, jy ver­geet eint­lik daar­van. My lon­gi­vi­ty in hier­die be­dryf het ook meest­al te doen met die ta­lent wat die He­re my ge­gee het.”

June het die ver­maak­be­dryf be­tree na­dat haar Afrikaans-on­der­wy­ser vir haar ge­sê het sy moet dra­ma gaan stu­deer en vol­gens June het daar­die on­der­wy­ser iets ge­sien wat sy self nie raak­ge­sien het nie.

Sy het toe dra­ma op S­tel­len­bosch ge­swot.“Al­mal van my ou­der­dom het maar met die skool­toe­re be­gin, waar ons die voor­ge­skre­we boe­ke van die st.10stu­den­te (ma­trieks) op­ge­voer het. So, daar het dit maar be­gin, dit het niks te doen met die so-cal­led fa­me nie. ’n Be­kend­heid in die werk van die in­du­stry was nog nooit vir my be­lang­rik nie. As jy ’n ta­lent het en jy ge­bruik dit nie, volg hy jou am­per,”sê sy.

“Som­mi­ge van ons het nie die luxu­ry om te doen wat ons ta­len­te ons gee nie; jy sal sien jy kry som­tyds on­der­wy­sers wat vrees­lik is, want hul­le moes nooit on­der­wy­sers HOOFFOTO: June van Merch vier nou haar goeie ja­re. BO: Sy speel tans ’n hoof­rol in

Sa­ra se Geheim op kykNET. REGS: Op 54 lyk sy be­slis goed. ge­word het nie. Hul­le moes mis­kien die ma­tro­ne van ’n hos­pi­taal ge­word het. So ek was ge­luk­kig om my ta­len­te te kan uit­leef.”

In moei­li­ke tye

Maar tog, ver­tel June met ’n ef­fens meer erns­ti­ge uit­druk­king op haar ge­sig, dat dit nie al­tyd mak­lik in die ver­maak­be­dryf is nie. In die win­ter­fa­se van haar le­we, soos wat sy dit be­skryf, het dit maar ook soms moei­lik ge­gaan. Werk was baie skaars en in 2010 het dit so moei­lik ge­gaan dat sy die ver­hoog vir die klas­ka­mer moes ver­ruil vir ’n in­kom­ste. Sy sê dit is ge­du­ren­de dié tyd dat dit moei­lik ge­raak het om nie de­pres­sief te raak nie, maar sy troos haar daar­aan dat ’n mens daar­deur ook kom.

“Toe ek in 1979 op S­tel­len­bosch was, het Mam­mie vir my ge­sê,‘my kind ek dink jy moet on­der­wys ook gaan swot’. Dit is wat ek ge­doen het en dit is wat my uit my moei­li­ke si­tu­a­sie uit­ge­kry het. Ek het vir ses maan­de lank gaan skool­hou en dit het my ook weer in die be­dryf in­ge­bring. Ná ses maan­de het deu­re net be­gin oop­gaan en toe is ek weer te­rug,”ver­tel sy.

Vol­gens June het sy nooit daar­aan ge­dink om uit die be­dryf te tree nie, al was dit nie al­tyd maan­skyn en ro­se nie.

“Dit was ’n moei­li­ke tyd, maar ek het ge­weet dit is net ’n stil tyd. Dit het na­tuur­lik ook ge­help dat ek nie kin­ders het nie. Ek moes net vir my­self en my hon­de sorg.

“Ek moes ook stu­den­te in­neem so­dat ek my bond kon be­taal, maar die win­ter­tyd­perk was goed. Dit gee ’n mens tyd om te dink. Dit stroop jou van al­les, maar som­tyds het ’n mens dit no­dig. Dit gee jou nu­we per­spek­tief. Só leer jy ook om te glo en dit hou jou hum­ble,”sê sy. “Soms is die stro­ping ook no­dig, die stro­ping van al­les. Om moed te hou het ek baie keer vir my­self ses sny­tjies brood ge­pak met reg­te bot­ter daar­op, want dit moet reg­te bot­ter wees, en my fles kof­fie en dan het ek vir die dag rond­om die Pen­in­su­la op my scoo­t­er rond­ge­ry. Maar ek het daar­deur ge­kom en ek het dit al­leen ge­doen. ’n Mens saal nie an­der met jou pro­ble­me op nie, maar ge­luk­kig was my ou­ers ook al­tyd daar vir on­der­steu­ning.” June, wat dees­dae in Kaap­stad woon, maar groot­ge­word het in Mos­sel­baai, het nog al­tyd ’n sterk ver­hou­ding met haar fa­mi­lie en ver­al haar ma ge­had. “Mam­mie is die ko­me­di­ant. Sy is baie snaaks en sê die snaak­ste goed, dit is waar ek my ko­me­die-ta­lent kry. Sy is ’n Noor­dKaap­se nooi en het nie reg­tig ’n for­me­le op­voe­ding ge­had nie, maar sy was die spreek­woor­de­li­ke krag ag­ter ons ge­sin. “Ek was eint­lik Dad­dy’s gi­rl en so agt jaar te­rug toe my pa siek raak, moes ek gaan help by die huis. Só het my ver­hou­ding met my ma net ster­ker ge­word.“My ma se un­con­di­ti­o­nal lo­ve vir haar kin­ders en daar­die sterk vrou is wat ek met Sa­ra uit­beeld.” June sê reg­uit af­tree is nie vir haar nie. Sy wil ’n tyd­jie af­knyp om in ’n luuk­se ka­ra­vaan deur A­fri­ka te toer, maar sy be­plan om nog lank in die be­dryf te wees. “Ek gaan aan­hou tot ek dood­gaan of tot ek 80 is. Daar is baie jong ta­lent en hul­le is goed. Hul­le hou ons op ons to­ne, maar die be­dryf het ’n be­hoef­te aan ou­er ka­rak­ters en ou­er ak­tri­ses is yl ge­saai. So ek is bly dat ek nou daar kan wees.”

Met se­ke­re fa­ses van my le­we het se­ke­re rol­le op­ge­daag en dit is hoe ek werk.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.