LEWENSDRAMA: Ge­sins­man weer droog ná ja­re se stryd teen drank­dui­wel

Die ster­re van Ex­pres­so weet wat dit be­te­ken om op­of­fe­rings te maak en bly dank­baar vir die ge­leent­he­de wat hul­le kry.

Kuier - - INHOUD - DEUR ERNUSTA MARALACK

Wan­neer baie van ons vier­uur sog­gens dalk nog in die bed lê voor ons reg­maak vir die dag, moet die Ex­pres­so- aan­bie­ders Kat­le­go Ma­boe en Zoë Brown am­per al by die deur uit wees om aan te meld vir werk. Hul­le moet dan al só op­ge­ruimd wees dat Ex­pres­so

ky­kers húl dag op die reg­te noot kan be­gin wan­neer hul­le hul TV’s half­se­we aan­sit voor hul­le werk of skool toe gaan.

En e­nig­een wat nie ’n og­gend­mens is nie, sal kan ge­tuig dis mak­li­ker ge­sê is as ge­daan, want wie het lus om te glim­lag en grap­pies te maak as jy nog wil slaap? Maar Kat­le­go en Zoë en die res van die aan­bie­ders van hier­die ge­wil­de ont­byt­pro­gram op SABC3, doen hul werk el­ke og­gend met aan­steek­li­ke pas­sie en positiewe energie. Juis hier­die ei­en­skap­pe het daar­toe by­ge­dra dat Ex­pres­so van­jaar met ’n SuidA­fri­kaan­se Film-en-Te­le­vi­sie-toe­ken­ning (Saf­ta) be­kroon is in die ka­te­go­rie Be­st Va­ri­e­ty Show. Kat­le­go self het al twee Saf­tas vir sy TV-aan­bie­dings­werk ge­wen en het ook drie Saf­ta-no­mi­na­sies ag­ter sy naam.

Maar al is Zoë nog ’n“ba­ba”in die ver­maak­be­dryf in ver­ge­ly­king met Kat­le­go en haar an­der kol­le­gas, Ela­na A­fri­ka-B­re­den­kamp, Leigh-An­ne Wil­li­ams, E­wan S­try­dom en Gra­e­me Ri­chards, het sy ook baie ge­groei se­dert sy vars van SABC3 se Pre

sen­ter Se­arch twee jaar ge­le­de by Ex­pres­so aan­ge­sluit het. ’n Nu­we hoog­te­punt in haar loop­baan is dat sy on­langs aan­ge­stel is op die ra­di­o­sta­sie KFM se mid­dag­pro­gram saam met Carl Was­tie. Dis ’n groot

stap vir ie­mand wat aan die be­gin van haar loop­baan die“gra­vey­ard shift” (mid­der­nag tot vier­uur in die og­gend) ge­doen het.

Vir ’n jong man van Pot­chef­stroom in Noord­wes met ’n graad in re­ken­kun­de en ’n jong vrou met ’n hon­neurs­graad in in­ter­na­si­o­na­le be­leids­be­trek­kin­ge wie se wor­tels tus­sen die Kaap en Dur­ban lê, is Kat­le­go op 30 en Zoë op 27 op baie goeie plek­ke in hul loop­baan en le­we. Hul­le aan­vaar eg­ter nie hul suk­ses as van­self­spre­kend nie, want hul­le weet dit het baie op­of­fe­rings ge­verg van fa­mi­lie, en dis­si­pli­ne, ge­duld en uit­hou­ver­moë van hul­self om te wees waar hul­le van­dag is. Niks het in hul skoot ge­val nie en al­bei ag hul­self on­set­tend ge­luk­kig dat hul werk nie soos werk voel nie, juis om­dat hul­le dit so ge­niet.

Maar so jonk as wat Kat­le­go en Zoë is, kan ’n mens baie leer uit som­mi­ge van die hoof­stuk­ke in hul le­wens.

KAT­LE­GO SE REIS

Kat­le­go het ’n kalm energie aan hom, wat e­nig­een op hul ge­mak stel in sy ge­sel­skap. Hy is ’n goeie luis­te­raar en het ’n diep­te aan hom om­dat hy ge­leer het om te­rug te staan en te re­flek­teer wan­neer hy ’n dui­de­li­ker prent­jie oor iets be­no­dig. Sy die­pe in­sig is ook dank­sy sy pas­toor­ma en voor­ma­li­ge on­der­wy­ser, Beau­ty Ma­boe, wat hom as en­kel­ma vroeg soos ’n jong man han­teer en sy ver­ant­woor­de­lik­he­de aan hom uit­ge­wys het. Sy ou­ma, El­len, wat drie jaar ge­le­de op 78 af­ge­sterf het, het ook ’n groot rol in sy le­we ge­speel. Kat­le­go het by haar groot­ge­word om­dat sy ma weg ge­werk het. By Ou­ma El­len het hy ge­leer jy moet eers hard werk voor jy be­lo­ning kan ver­wag, maar dat jy die les­se op pad na die be­lo­ning moet ge­niet.

Die oom­blik dat Kat­le­go oor hier­die twee sterk vroue in sy le­we praat, straal sy ge­sig en is daar ’n teer­heid in sy stem wan­neer hy sê:“My ma is ’n be­son­der­se vrou wat moei­li­ke be­slui­te moes maak om my te kry waar ek van­dag is. Toe ek drie jaar oud was, het sy be­sluit om my pa te los, want daar was mis­han­de­ling en hy het baie ge­drink.”

Sy ou­ma en ou­pa (aan moe­ders­kant) se huis Pot­chef­stroom het ná sy ou­ers se skei­ding sy tuis­te ge­word ter­wyl sy ma die moei­li­ke be­sluit moes maak om 250 km ver­der in It­so­neng as on­der­wy­ser te werk so­dat sy be­ter vir hom kon sorg.

“My ma het my min ge­sien – net skool­va­kan­sie­tye – maar ek het ver­staan. Ek het baie be­won­de­ring vir haar. Sy is my rots. Op ho­ër­skool het my ma my al soos ’n jong man be­han­del en sy het my laat ver­staan dat ek nou die man in die huis is en ook vir my sus­ter, T­ha­to (19), moet sorg. Ek was 11 toe sy ge­bo­re is. Ek het ver­staan my pa was nie so ’n goeie man nie, maar dat ek iets of ie­mand be­ter kon wees,”ver­tel hy.

Die ver­ant­woor­de­lik­heid wat hy van jongs af moes dra, het vir Kat­le­go soos ’n eer en nie ’n las ge­voel nie.

“Sy het my laat ver­staan van die o­ver­draft by die bank en wat sy al­les moes doen om by­voor­beeld vir my kle­re te koop en in mo­del C-sko­le te hou. Dis hoe­kom ek al­tyd ge­dink het hoe ek fi­nan­si­eel kon by­dra tot die huis. En ver­le­de jaar het ek vir my ma ’n huis ge­bou,”voeg hy trots by.

Dan is daar sy ou­ma. Kat­le­go gee ’n lek­ker lag­gie voor hy oor haar praat en sê, “sy kon ’n lek­ker klap gee”. Ou­ma El­len was streng en het nie non­sens ge­vat nie, maar hy waar­deer haar le­wens­les­se.

“Ek het een­dag vir my ou­ma ver­tel die kin­ders by die skool kry R500 sak­geld per maand. Toe stel sy voor ek maak die huis skoon. Ek het my he­le Sa­ter­dag op­ge­of­fer hier­voor, maar toe be­taal sy my net R20! Die be­lo­ning was nie groot nie, maar dit het my trots ge­maak. Sy het my ge­leer om hard te werk vir wat ek in die le­we wil hê en dat die be­lo­ning daar­na sal kom.”

Dit was ook die uit­sig van ’n be­lo­ning – al was dit hoe ka­rig – wat ge­maak het dat Kat­le­go sy eer­ste werk op 16 in gr. 10 by ’n re­stau­rant ge­kry het. Hy was ’n run­ner wat ta­fels skoon­ge­maak het.

Kat­le­go was ’n pres­teer­der op skool en het in gr. 11 ’n beurs ge­kry om by die Noord­wes-u­ni­ver­si­teit se e­ko­no­mie­se fa­kul­teit te gaan stu­deer. Dit was ’n groot oom­blik vir sy ma, want dit het be­te­ken dit waar­voor sy ge­werk het, het be­gin vrug­te af­werp. Haar seun sou kon stu­deer vir ’n re­ken­mees­ter, ’n groot sa­la­ris ver­dien en fan­cy kar­re ry, maar toe staan Kat­le­go se hart ver­maak­lik­heids­be­dryf toe.

Hy moes groot keu­ses op re­gis­tra­sie­dag maak, want hy is ter­self­der­tyd by die mu­siek­fa­kul­teit aan­vaar.

“My ma het vir my ge­sê om net die (re­ken­kun­de)graad te doen,‘want ek het jou by hier­die punt ge­bring’. Ek het

dit toe ge­doen, maar daar­die drie jaar (van re­ken­kun­de­stu­dies) het soos werk ge­voel. Tog sal ek e­ni­ge kind aan­raai om ’n graad te kry, maar steeds aan jou pas­sie te werk. Dit verg net dis­si­pli­ne.”

Hy sal weet, want ter­wyl hy stu­deer het, was hy deel van ’n suk­ses­vol­le a’ca­pel­la­groep Flip a Coin wat baie ge­toer en by fees­te op­ge­tree het. Kat­le­go moes leer om sy stu­dies en toe­wy­ding tot sy pas­sie vir mu­siek te ba­lan­seer.

Sy har­de werk het vrug­te af­ge­werp, want hy het sy re­ken­kun­de­graad ge­kry soos sy ma ge­vra het, maar het ook ’n deur­braak in die ver­maak­lik­heids­be­dryf ge­maak toe hy aan­bie­der­werk op DeKat

TV en la­ter 50/50 en toe Ex­pres­so ge­kry het. Dis juis sy werk op Ex­pres­so wat vir hom twee Saf­ta-toe­ken­nings be­sorg het.

“Met my eer­ste Saf­ta drie jaar te­rug was ek blo­wn a­way om net daar te wees in die voor­ste ry. En toe hul­le my naam uit­roep (as die wen­ner), het my hart deur my ge­val. Daar­die toe­ken­ning was vir my ’n aan­dui­ding dat ek op die reg­te pad is,”sê Kat­le­go.

ZOË BLY GROEI

Hier­die is Zoë se t­wee­de Kui­er- voor­blad. Ons het haar ver­le­de jaar saam met haar kol­le­gas Ela­na en Leigh-An­ne ge­fe­a­tu­re. Toe was sy die stil een tus­sen die drie, maar die Zoë met wie ons hier­die keer ge­sels, is baie ge­mak­li­ker in haar vel en in haar Ex­pres­so- skoe­ne. Sy is ook nie bang om haar o­pi­nie te lug nie. Zoë, wat ná skool vir 18 maan­de in O­hio in A­me­ri­ka as au pair ge­werk het, kyk na die le­we as een groot bi­bli­o­teek waar al­mal ’n boek het en wie se hoof­stuk­ke (in hul le­we) ver­skil van me­kaar. En sy is heel­te­mal ou­kei daar­mee as haar hoof­stuk nie soos ie­mand an­ders s’n lees nie. “Ek het nou meer self­ver­troue as laas. Ek voel soms ek was aan die diep kant in­ge­gooi, want toe ek op Pre­sen­ter Se­arch was, het ek nie van li­ve TV ge­weet nie. Ek het nie Ex­pres­so ge­kyk voor ek op die pro­gram ge­kom het nie, want ek was ’n stu­dent voor dit en het nie ’n TV ge­had nie. Toe ek daar in­stap, het ek ’n bie­tjie ra­dio-er­va­ring ag­ter my naam ge­had en baie min le­wens­er­va­ring, maar my kol­le­gas het my on­der hul vlerk ge­neem. Ek het be­sef ek kan nie mý hoof­stuk X met ie­mand an­ders se hoof­stuk X ver­ge­lyk nie. Ek gaan daar uit­kom en my hoof­stuk gaan an­ders lyk,”sê Zoë. Sy het, een­vou­dig ge­stel, ge­leer om haar nie haar­self met an­der te ver­ge­lyk nie, maar om haar eie pad te stap. Zoë, wat ge­gaan het van ’n ra­di­o­aan­bie­der by MFM (die U­ni­ver­si­teit van S­tel­len­bosch se ra­di­o­sta­sie) wat son­der be­ta­ling ge­werk het en la­ter die mid­der­nag­slot op KFM ge­kry het, en toe dank­sy Ex­pres­so baie vin­nig ’n be­ken­de TV-ge­sig ge­word het, moes leer ver­an­de­rin­ge is deel van die le­we. “Ek het so baie ver­an­de­rin­ge deur­ge­maak en om­dat ek ’n be­plan­ner is, het ek nie van dit ge­hou nie. Maar ek het ge­leer om nie te ver­wag al­les gaan ver­loop soos wat ek dink dit sou nie,”sê Zoë. En nes Kat­le­go is sy dank­baar vir die rol wat haar ou­ers, F­re­de­li­ne en Pe­trus, al­bei oor­spronk­lik van die dor­pie Ce­res in die Wes-Kaap, in haar suk­ses ge­speel het. Zoë is ’n mid­del­kind en het ook twee sib­be, broer Li­am (29) en sus­ter Ci­a­na (23). “My ou­ers wou nog al­tyd die bes­te vir ons gee. Toe ek des­tyds vir my ma sê ek gaan in­ter­na­si­o­na­le be­leids­be­trek­kin­ge stu­deer, wou sy weet wat ek nou eint­lik gaan wees as ek klaar stu­deer het. Ek moes ver­dui­de­lik dit leer my skills en dat ek nie ‘iets’gaan word nie. My graad is nie u­se­less nie, want ek ver­staan by­voor­beeld die ver­band tus­sen die e­ko­no­mie en po­li­tiek en ons doen baie ak­tu­e­le sa­ke in my werk.”

Sy het wel vir haar ma ge­sê sy be­rei haar­self voor vir iets wat nog nie be­staan nie – en hier is sy nou op Ex­pres­so en klaar baie ge­wild. Haar T­wit­ter- en In­sta­gram-vol­ge­lin­ge was teen druk­tyd saam 73 000 sterk en dié be­kend­heid bied sa­ke­ge­leent­he­de.

“Baie men­se sê vir my wan­neer ek praat­jies doen, ek is so‘lucky’. Maar jy kry dumb luck en jy kry luck waar­voor jy ge­werk het. Niks het in my skoot ge­val nie, want die lang ure op die ra­dio het my vir TV voor­be­rei. Ek het se­ker ge­maak ek is voor­be­reid vir die vol­gen­de ge­leent­heid,”sê Zoë.

RAAD VIR DIE JEUG

Kat­le­go en Zoë het ’n goeie werks­ver­hou­ding. Daar is ka­me­raad­skap tus­sen hul­le en hul­le lag en terg me­kaar die heel­tyd. Dit is ook hoe die ver­hou­ding tus­sen die res van die Ex­pres­so- span­le­de is en hoe­kom hul­le so baie pret saam op die pro­gram het. Want, sê Zoë, sy het ge­leer dit gaan nie oor haar nie. Vir Kat­le­go gaan sy werk daar­oor om men­se, wat dalk bie­tjie af is, se gees te lig.

En hoe­wel hul­le nog jonk is, het hul­le goeie raad vir die jeug daar bui­te. Een daar­van is om nie kits­suk­ses te ver­wag nie.

“’n Mens mis baie uit as jy so vin­nig na die eind­doel­wit hard­loop. Dit vat by­voor­beeld tyd om ’n huis se fon­da­sie te lê en die huis te bou. Om ge­duld te hê, maak daar­die ver­skil. E­a­sy co­me, e­a­sy go, want dit wat jy be­reik het, kan so vin­nig van jou af weg­ge­vat word. Baie keer moet ek net stil­sit en te­rug­kyk waar ek is en dit waar­deer,”sê Kat­le­go.

Op haar beurt raai Zoë jong­men­se aan om in­tern­skap­pe te doen en te­vre­de te wees met die min geld en lang ure en te ont­hou dat nie­mand die er­va­ring wat jy op­doen van jou af kan weg­vat nie.

“Moe­nie va­kan­sies by die huis sit of strand toe gaan nie. Gaan werk. Wai­ter. E­nig­iets. Baie men­se het nie die ge­leent­heid om te stu­deer nie, maar ’n graad alleen gaan jou nê­rens bring nie. Jy moet be­reid wees om on­der te be­gin,” gee Zoë vir ou­laas raad.

LINKS: Ex­pres­so se ky­kers is mal oor Zoë Brown en Kat­le­go Ma­boe se positiewe energie op dié ont­byt­pro­gram.

BO:Kat­le­goen Zo­ë­het‘n goeie werks­ver­hou­ding en­dit­wys.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.