Spyt kom al­tyd Te laat

Dit maak nie saak wat jy as kind doen nie of hoe erg dit is nie, ou­ers se har­te en deu­re bly al­tyd wa­wyd oop.

Kuier - - Mytaal - DEUR Roe­li­ne Sny­ders

a­man­da knyp haar oë toe teen die skerp son­lig wat deur die taxi-ruit skyn. Nog net so ’n uur se ry dan is sy by die huis.

Langs haar sit haar kê­rel met oor­fo­ne in. Tom­my lyk as­of hy in ’n an­der wê­reld is, sy kan maar net raai na wat­ter soort mu­siek hy luis­ter. Was dit nie mis­kien ’n fout om hom saam te nooi nie? Sy ken tog haar fa­mi­lie. Sy won­der of hul­le hom sal aan­vaar. Sy weet men­se won­der wat sy in hom sien, maar sy is lief vir hom. Sy ui­ter­li­ke is be­drieg­lik; oor­rin­ge, hang­broek en ’n traak-my-nie-ag­ti­ge hou­ding. Sy sid­der as sy dink wat van haar sou ge­word het as dit nie vir Tom­my was nie. Hy het haar rus­tig ge­maak, re­de ge­gee om te le­we.

Hier­die reis is nie iets waar­na sy uit­sien nie. Sy kry so ’n be­klem­men­de ge­voel op haar maag as sy aan haar ma dink.

Drie jaar ge­le­de is sy van die huis af weg. Glad nie op goeie voet nie. Sy sien nou nog hoe haar pa se tra­ne teen sy grow­we wan­ge af­ge­loop het toe sy vir hul­le sê dat sy Kaap toe gaan om werk te gaan soek. Hul­le wou nie hê sy moes gaan nie, maar sy het haar glad nie be­kom­mer oor wat hul­le wou en nie wou hê nie. Dis haar le­we. Sy moes net weg­kom van die klein dor­pie waar al­mal al­les weet van jou be­sig­heid. ’n S­kaam­heid be­kruip haar as sy dink aan hoe sy die dorp ver­laat het.

Haar pa het haar daai og­gend by die taxi-staan­plek gaan af­laai. Hy het die he­le pad nie ’n woord ge­sê nie. Voor­dat sy in die taxi kon klim, het hy net haar hand ge­neem en ’n koe­vert daar­in ge­druk. Toe het hy sta­dig met krom skou­ers om­ge­draai en na sy mo­tor ge­stap.

Die tra­ne het eers son­der keer ge­kom toe hul­le al ’n he­le ent uit die stow­we­ri­ge dor­pie is.

Sy pro­beer haar ge­dag­tes ’n an­der koers in­slaan, maar kry dit nie reg nie. Sy weet sy moet die ver­le­de los waar dit is. Maar hoe kan sy aan­gaan as sy mô­re langs haar pa se graf moet s­taan en weet dat hy vir die af­ge­lo­pe drie jaar stuk­kend was oor haar?

Tom­my het ge­smeek dat sy haar ou­ers moet bel om ten min­ste net te sê dat sy ou­kei is. Sy was te har­de­gat om te er­ken dat sy ver­keerd was.

In haar ma­triek­jaar het sy din­ge aan­ge­vang waar­op sy glad nie trots is nie. Sy weet van­dag dat sy ver­keerd was, wens sy kan die tyd te­rug­draai. Sy moes ge­weet het dis moei­lik­heid om op ’n ge­trou­de man ver­lief te raak. En dan was hy boon­op haar ge­skie­de­nis­on­der­wy­ser in ma­triek.

Van­af die heel eer­ste dag van die skool­jaar, was sy mal­ver­lief op die lang, le­ni­ge man met die git­swart bos ha­re. Hy het ook nie ’n ge­heim daar­van ge­maak dat sy hom ge­val nie. Dat sy met vuur speel, het sy ge­weet, maar het el­ke keer die stem van haar ge­we­te stil ge­sus. Sy dink nou te­rug en pro­beer uit­pluis hoe dit al­les ge­beur het. Maar hier­die man met sy sag­te stem en hart ster­ker as ’n leeu s’n . . . Hoe hy ge­duld met haar ge­had het, haar buie kon laat ver­dwyn deur net vir haar te sê“maat­jie”. Hy kon haar laat lag. Sy het ge­glo hul­le har­te klop die­self­de. Nee, Ja­co Beukes was haar trou­man, só het sy ge­glo.

Hul skelm oom­blik­ke het al roe­ke­lo­ser

ge­word en dit was on­ver­my­de­lik dat haar skool­werk daar­on­der sou ly. Haar ou­ers het ge­praat en la­ter ge­smeek. Do­mi­nee het ook ge­kom, maar nie­mand kon haar an­ders oor­tuig nie. Die aan­de wat sy nie huis toe ge­gaan het nie, was sy saam met hom in ’n mo­tel­ka­mer. Sy het dan in die vroeë og­gend­u­re in­ge­sluip.

Dit was op só ’n keer dat daar har­de woor­de ge­val het tus­sen haar en haar ma. Ná daar­die stry het die kloof tus­sen ma en dog­ter ál gro­ter ge­word.

Sy is lief vir die man en hy gaan sy vrou los, want hy wil met háár wees. Hy het tog ge­sê dat hy nie lief is vir sy vrou nie. Sy was blind. Só blind dat sy nie die o­pen­li­ke ge­spot van haar vrien­de en bu­re raak­ge­sien het nie.

Haar ou­ers het ook nie skot­vry daar­van af­ge­kom nie en het am­per el­ke dag naam­lo­se op­roe­pe ont­vang. Hul­le moes die le­lik­ste din­ge aan­luis­ter. Sy was oor­tuig dat nie­mand haar ge­luk gun nie, dat men­se maar net ja­loers was op haar.

A­man­da be­sef nou dat sy soms soos ’n be­se­te­ne op­ge­tree het. Al­mal wat dit ge­waag het om in die pad van hier­die ver­hou­ding te s­taan, is as die vy­and ge­sien. Sy be­sef sy het op­ge­tree soos een wat dwelms ge­bruik het. Haar sin­ne was to­taal en al ver­doof.

Toe het die de­par­te­ment van on­der­wys in­ge­tree, tug­ver­ho­re is ge­hou en een og­gend was hy net weg. Die de­par­te­ment se be­vin­ding was dat die on­der­wy­ser ver bui­te sy gren­se be­weeg het. Hy het on­ver­ant­woor­de­lik en on­wys op­ge­tree. Hy was die op­voe­der en moes van be­ter ge­weet het. Sy het slegs ’n skrob­be­ring ont­vang, maar niks was meer die­self­de vir haar nie. Sy het be­lang­stel­ling in haar skool­werk ver­loor. Sy het hom pro­beer bel, maar sy foon was af.

Toe kom die skok­ken­de nuus. Ja­co het sy vrou en toe hom­self om die le­we ge­bring. Daar was ’n b­rief wat die po­li­sie ge­kry het wat aan haar ge­rig is. Sy kon haar­self nie eers so­ver kry om dit te lees nie, maar het dit tog la­ter oop­ge­maak.

Ja­co smeek om ver­gif­nis om­dat hy haar le­we op­ge­mors het. Hy is glo jam­mer dat hy dit so ver laat gaan het; sy was vir hom net tyd­ver­dryf. Sy was ge­wil­lig. Sy moet aan­gaan met haar le­we, hy het nog al­tyd sy vrou lief­ge­had en dit is hoe­kom hy hul­le al­bei dood­skiet. Net dit.

Nie­mand kon haar oor­tuig dat sy ’n slag­of­fer was van ’n ma­ni­pu­le­ren­de man nie. Sy het ge­glo sy was die tra­gie­se hel­din van ’n lief­des­ver­haal. Nie­mand, nie eens haar fa­mi­lie, het haar ver­staan nie. Sy móés net weg­kom. Vir haar was hul­le al­mal rug­ste­kers, hul­le sim­pa­tie was nie by haar nie.

Dis toe dat sy haar re­ke­naar by die huis­win­kel gaan ver­pand het vir taxi-geld. Haar pa het ge­keer en mooi ge­praat, maar nie haar ma nie. Daar was nog te veel kwaad tus­sen hul­le.

Dit was eers toe sy die koe­vert wat haar pa in haar hand ge­druk het, oop­maak dat sy die pa­pier­tjie tus­sen die geld op­ge­merk het. Dit was die a­dres van The Ha­ven Nagskui­ling in Parow. Sy het met ’n skok be­sef dat sy glad aan ’n bly­plek ge­dink het nie. Hul­le het geen fa­mi­lie in die Kaap nie.

Dis hoe sy by The Ha­ven uit­ge­kom het. Dis ook hoe sy vir Tom­my ont­moet het. Tom­my werk by die nagskui­ling. Toe hul­le vir haar daar­die aand sê dat Tom­my die maat­skap­li­ke wer­ker is, het sy uit­ge­bars van die lag. Sy ont­hou daar­die aand hoe sy skelm na Tom­my se kant ge­loer het. Hy was vas aan die slaap.

Tom­my se he­le ui­ter­li­ke is skerp in kon­tras met dié van ’n man met ’n pro­fes­si­o­ne­le be­roep. Maar dat hy ’n goeie maat­skap­li­ke wer­ker is, kan sy van ge­tuig. Dis Tom­my wat haar oë oop­ge­maak en haar hart sag ge­maak het. Dis ook Tom­my wat haar oor­reed het om haar ma­triek deur die pos te doen. Hy het vir haar die werk ge­kry by die ad­mi­nis­tra­sie­kan­toor van The Ha­ven. Dis Tom­my wat haar ge­help het om weer ge­loof te kry in haar me­de­mens – maar bo­wen­al in haar­self.

Sy het ge­weet sy sal weer huis toe kom, maar het dit nog uit­ge­stel, want sy wou eers iets van haar le­we maak. Sy wou voor haar ou­ers s­taan en vir hul­le ver­tel hoe jam­mer sy is, hoe lief sy hul­le het. Maar sy het te lank ge­wag, haar pa se hart­aan­val het haar vin­ni­ger huis toe laat kom.

Haar ma weet nie sy kom nie. An­tie Bet­tie van langs­aan het so nou en dan vir haar laat weet hoe dit met haar ou­ers gaan, en dis ook sý wat vir A­man­da die ty­ding ge­stuur het.

Nou is sy op pad om haar pa te be­gra­we. Dit gaan een van die moei­lik­ste din­ge wees wat sy nog ooit moes doen.

Sy skrik as sy op­merk dat hul­le am­per by S­pring­bok se af­draai is. Nog net tien mi­nu­te dan is sy by die huis.

Toe draai die taxi in hul straat af. Die taxi stop voor hul deur en hul­le laai hul ba­ga­sie af en stap met die paad­jie na die voor­deur.

Voor­dat sy kan klop, swaai die deur oop en haar ma s­taan daar. Klei­ner en gry­ser as wat sy ont­hou. Sy sien die hart­seer in haar ma se oë en haar hart pyn. Sy is on­se­ker oor wat sy vol­gen­de moet doen.

Ma en dog­ter s­taan en staar me­kaar aan, die on­se­ker­heid op al­bei se ge­sig­te. Dan steek A­man­da se ma haar hand uit en neem haar ver­lo­re kind s’n in ha­re.

“My mei­sie­kind het ge­kom . . .,”is al woor­de wat oor haar lip­pe kom ter­wyl sy haar kind styf teen haar vas­druk. “Ja, Mam­ma, ek het ge­kom.” Sy het nie no­dig om meer as dit te sê nie. Al­les is daar­in op­ge­sluit.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.