Die kos­sleu­tel van die kop

Daar is iets oor op ’n plaas groot­word wat ’n se­ke­re land­skap vir e­wig in jou kop laat vasteek. So ook die kos wat jy daar leer eet het, skryf CHRIS BURGESS.

Landbou Boerekos - - Redakteursbrief - CHRIS BURGESS Hoof­re­dak­teur van land­bou­ti­tels chris.burgess@land­bou.com

Die Noord-Oos­kaap­se gras­vel­de van roes­rooi rooi­gras, ys­ter­klip­rand­jies en vlam­men­de aal­wy­ne. Se­nu­wee­ag­ti­ge rib­bok­ke teen die steil han­ge van die sui­de­li­ke Dra­kens­berg en fa­mi­lie­va­kan­sies aan die ru­we Wil­de­kus met sy skui­me­ri­ge sloe­pies en blink kol­ster­te.

Ja­re la­ter, nou met jou eie ge­sin, praat jy steeds van huis toe gaan, al kyk jou vrou jou skeef aan en al is die plaas lank­al nie meer jou tuis­te nie. Maar el­ke Kers­fees vat jy en hon­derd­dui­sen­de an­der Oos-Ka­pe­naars maar weer die lang­pad huis toe. Met bus­se en taxi’s, die smart Mer­ce­des-Ben­ze van span­da­bel­ri­ge staats­amp­te­na­re en die ver­stan­di­ge dub­bel­ka­juit­bak­kies van plaas­seuns wat nou al ge­woond is aan stad­s­la­waai. Al­mal is, een keer per jaar, deel van die­self­de ge­moe­de­li­ke mi­gra­sie. En net an­der­kant Graaff-Rei­net be­gin jy al tuis voel.

En daar, by die huis, is dit die ei­e­soor­ti­ge reu­ke en sma­ke van kos wat die land­skap se her­in­ne­rin­ge fi­naal ont­sluit.

Ker­s­e­te. Op die aand van 24 De­sem­ber. Soos my ma se men­se van S­chle­s­wig-Hol­stein in Noord-Duits­land dit doen. Ge­pe­kel­de ha­ring, ge­kook­te tra­di­si­o­ne­le Bock­wurst met ’n smeer ge­niep­si­ge mos­terd en ro­me­ri­ge aar­tap­pel­slaai. Die een­vou­di­ge kos van ge­har­de Noord­see-vis­ser­man­ne en die brand­arm ja­re ná die T­wee­de Wê­reld­oor­log. ’n Hart­seer, sneeu­be­dek­te er­fe­nis wat van­dag diep op die soel­warm Suid-A­fri­kaan­se plat­te­land voort­leef.

Ná ete staan die klein­kin­ders tou in die gang voor die sit­ka­mer se toe deur – jong­ste na oud­ste. Bin­ne word die oor­groot A­ri­zo­na- si­pres, wat vro­ëer die dag in die bos­ka­sie ag­ter my ma se hoen­der­hok af­ge­kap is en nou as Kers­boom dien, se hon­der­de ker­se aan­ge­steek.

Dan, op die sty­we maat van die S­chle­s­wi­ger-ka­te­draal se Duit­se Kers­fees­koor, word die kin­ders by die deur in­ge­laat. Op ’n ry sit hul­le op die ou leer­bank en hou die hoop pre­sen­te on­der die gloei­en­de boom met gla­se­ri­ge oë stip dop. Ter­wyl die krap­pe­ri­ge vi­niel­plaat net nie wil klaar­kry nie.

Die vol­gen­de dag word daar langs die Saal­boom­ri­vier ge­braai. Die kris­tal­hel­der wa­ter wat van die wes­te­li­ke han­ge van die Dra­kens­berg se voet­heu­wels na die warm In­die­se O­se­aan af­vloei, met bo­lo­pe vol dar­te­len­de fo­rel en in die so­mer groot, lui geel­vis.

Hier, in die ska­du van die groot ou wil­ger­bo­me met hul skril son­be­sie­ka­ko­fo­nie, word die lap­pies­kom­ber­se en rot­tang­stoe­le vir die ou men­se in die ska­du­wee ge­gooi – el­ke Kers­dag, vir vyf ge­slag­te al.

So­sa­ties met ap­pel­ko­se, skaap­len­de­tjops in ’n vin­kel-en-kol­jan­der­kor­sie, oom Ar­nie van Al­te­na se sis­sen­de pof­ad­der­wors en tuis­ge­maak­te roos­ter­koek op die ko­le. Die reuk van ge­braai­de vleis en do­ring­hout wat oor­waai na die diep swem­gat, waar die kin­ders lank­al nie meer in die fo­rel­le be­lang­stel nie, maar nou eer­der gil­lend uit die wil­ger­tak­ke in die diep kant van die poel spring. Die res van die trop klein­kin­ders is op die warm ge­bak­te sand­steen-rots­ban­kies bo die ri­vier, waar hul­le lê en droog­word in die son en van tyd tot tyd aan­moe­di­gings vir die swem­mers skree.

Ná ete is ou­ma Su­zie van der Walt aan die beurt met haar u­nie­ke si­trus­vrug­te­slaai. Af­ge­rond met dik, tuis­ge­maak­te vla. Al het sy ons 35 jaar ge­le­de al ver­laat, kui­er sy deur haar slaai een keer per jaar saam met ons. Agt jaar ge­le­de het ou­pa Ha­rold by haar aan­ge­sluit en dees­dae be­set ’n drip­pen­de, nat klein­kind met vet­te­ri­ge han­de sy stoel. ’n Nu­we ge­slag vir wie my pa nou ou­pa Bul­le is. Ter­wyl sy eie kin­ders die gang van tyd met al hoe bles­ser wor­den­de kop­pe en groei­en­de mid­del­ly­we aan­gee en met ’n bier in die hand daar­die laas­te koue tjop uit die vleis­bak vis. Dis maar ons er­fe­nis. Ons koser­fe­nis.

Vir my is dít wat ons Boe­re­kos- re­dak­teur A­ri­na du P­les­sis, en haar span so goed vas­vang in die 11de uit­ga­we van Boe­re­kos. Daar­die dis­se wat jou weer laat ver­staan wat jy nou eint­lik hier maak.

Lu­cil­le Bo­tha se on­ge­ë­we­naar­de ma­nier met woor­de, My­burgh du P­les­sis wat A­ri­na se vi­sie so ak­ku­raat op ka­me­ra vas­vang en Jen­ny V­leg­gaar wat dit al­les gra­fies saam­trek deur haar uit­leg. Maar nie voor die span subre­dak­teurs – Jo­han Fou­ché en Ne­lia Rich­ter – die lek­ker werk doen om dit al­les voor die res van ons te lees nie!

Ons hoop jul­le ge­niet dié puik uit­ga­we. Ons glo die re­ën sal van­jaar be­tyds kom (en ons dink aan die fa­mi­lies in die win­ter­re­ën­stre­ke). Maar wat ook al jou si­tu­a­sie, ons glo jul­le gaan die Kers­va­kan­sie met die fa­mi­lie ge­niet. Want dan is dit weer tyd om deur kos te ver­staan wat ons nou eint­lik hier doen.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.