Ska­le vir e­ko­no­mie­se boer­de­ry

Al­mal ken die uit­druk­king “meet en weet” ten ein­de die be­lang­rik­heid van ak­ku­ra­te be­stuur te be­klem­toon. As dit by vee­boer­dey kom, moet die uit­druk­king mis­kien eer­der wees: “weeg en weet”. Van die­re tot ba­le, boe­re moet weet hoe­veel goed weeg. Die Landbou

Landbou Vee - - Inhoud - NR. MECKI SCHNEIDER,

MBrah­man­boer van Groot­fon­tein in Na­mi­bië, sê hy weeg ál sy bees­te ge­reeld.

Dit maak vol­gens hom nie saak wat­ter soort weeg­krat en -sel­le ’n boer ge­bruik nie, maar die e­lek­tro­nie­se toe­stel waar­mee die in­lig­ting ver­sa­mel word, is baie be­lang­rik. Dit moet ak­ku­raat en be­trou­baar wees. Hy ge­bruik Nieu-See­land­se pro­duk­te. Dit be­staan uit die Gal­lag­her W810-da­ta­vas­leg­ger en die Gal­lag­her S­mar­tRe­a­der HR3-oor­plaat­jie­le­ser. Al­bei werk met her­laai­ba­re bat­te­rye met ses uur werks­tyd. Dit kan van­af ’n voer­tuig se bat­te­ry of tuis met e­lek­tri­si­teit her­laai word. Hier­die ap­pa­raat is draag­baar en hy kan dit op e­ni­ge plek op sy pla­se in Na­mi­bië of An­go­la ge­bruik.

Hy sit die ap­pa­raat langs die weeg­krat op ’n ta­fel neer. Dit is met ka­bels aan die weeg­sel­le on­der die weeg­krat ge­kop­pel. Dan lees hy die bees in die krat se e­lek­tro­nie­se nom­mer in die oor­plaat­jie met die skan­deer­der. (Al­le bees­te in Na­mi­bië moet vol­gens re­gu­la­sie oor ra­di­of­re­kwen­sie-i­den­ti­fi­ka­sie be­skik wat in ’n oor­plaat­jie aan­ge­bring is.)

Die skan­deer­der stuur ’n sein na die da­ta­vas­leg­ger waar die bees se u­nie­ke nom­mer op die skerm ver­skyn. Dan word die bees ge­weeg en die ge­wig ver­skyn teen­oor die be­trok­ke dier se i­den­ti­fi­ka­sie­nom­mer. El­ke bees het ’n eie leg­ger met be­son­der­he­de, soos i­den­ti­fi­ka­sie­nom­mer, ge­boor­te­da­tum, ver­skil­len­de weeg­ses­sies en ’n re­kord van in­en­tings.

Die da­ta­vas­leg­ger kan ook die be­trok­ke kud­de, koeie of bul­le se ge­mid­del­de ge­wig as groep ver­skaf.

El­ke in­di­vi­du­e­le dier se ge­mid­del­de daag­lik­se toe­na­me (GDT) se­dert die vo­ri­ge weeg­ses­sie kan ook uit­ge­werk word. Die to­ta­le ge­wig van die ge­weeg­de kud­de is ook be­skik­baar so­dat Mecki die bi­o­mas­sa van el­ke groep die­re in ’n wei­kamp kan be­paal. Dit is be­lang­rik om­dat hy sy veld se dra­krag in ki­lo­gram le­wen­de ge­wig per hek­taar uit­werk.

El­ke koei en haar kalf word met die kalf se ge­boor­te ge­weeg. In Ju­lie weeg hy die he­le kud­de (koeie, kal­wers, ver­se en bul­le) vir die af­slui­ting van sy pro­duk­sie­jaar. Dan doen hy som­mer in­en­tings ook. Mecki kan so­doen­de sy pro­duk­sie haar­fyn uit­werk. Die som lyk só:

Pro­duk­sie = (to­ta­le kg bi­o­mas­sa aan die ein­de van die pro­duk­sie­jaar – to­ta­le kg bi­o­mas­sa aan die ein­de van die vo­ri­ge pro­duk­sie­jaar) + kg bees­te deur die jaar be­mark – bees­te aan­ge­koop deur die loop van die pro­duk­sie­jaar + mor­ta­li­tei­te. (Die mor­ta­li­tei­te is ook ge­pro­du­seer.)

Teen speen­tyd word al­le kal­wers saam

met die koeie ge­weeg. So ook weeg hy sy jong die­re op 400 dae en 600 dae om groei­teel­waar­des te kry. Ty­dens ul­tra­so­nie­se skan­de­ring van jong die­re (om teel­waar­des vir kar­kas­ei­en­skap­pe te ver­kry) en ty­dens die meet van skro­tumom­vang word die die­re ook ge­weeg.

Al hier­die in­lig­ting kan som­mer daar in die kraal na ’n skoot­re­ke­naar oor­ge­dra word, maar Mecki ver­kies om dit in sy kan­toor te doen waar daar nie stof van­weë die bees­werk is nie.

FO­TO: C­HARL VAN ROOY­EN

Mnr. Mecki Schneider by die da­ta­vas­leg­ger langs die weeg­krat waar­in ’n Brah­man­koei ge­weeg word. Mnr. Lou­ren­tuis Li­nus hou die skan­deer­der vas waar­mee die koei se u­nie­ke i­den­ti­fi­ka­sie­nom­mer in die oor­plaat­jie ge­lees word.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.