Goeie nuus: Só klouter SA uit resessie

Met ver­skeie e­ko­no­mie­se aan­wy­sers wat po­si­tief be­gin draai, wil dit voor­kom of ons ver­by die on­der­ste keer­punt van die resessie is.

Landbouweekblad - - Lbw|inhoud -

Die jong­ste e­ko­no­mie­se groei­sy­fers toon vol­gens S­ta­tis­tie­ke SA dat die e­ko­no­mie in die t­wee­de kwar­taal van­jaar met 2,5% ge­groei het ná die vo­ri­ge twee kwar­ta­le se negatiewe groei­sy­fers (wat die de­fi­ni­sie van ’n resessie is). Dit wil dus voor­kom of die e­ko­no­mie uit die resessie (twee kwar­ta­le van negatiewe groei) be­weeg het deur­dat ’n po­si­tie­we e­ko­no­mie­se groei­koers in van­jaar se t­wee­de kwar­taal ge­re­a­li­seer het. Daar lê nog ’n lang pad van e­ko­no­mie­se her­stel voor voor­dat ons werk­lik kan ver­klaar dat ons weer op ’n pad van sterk e­ko­no­mie­se groei is. ’n Mens moet ver­al in ge­dag­te hou dat die groei­koers waar­teen net­to werk ge­skep word so­wat 5-6% per jaar is. Suid-A­fri­ka is nog bit­ter ver daar­van. Die i­ro­nie is dat an­der op­ko­men­de e­ko­no­mieë waar­mee ons mee­ding wat be­leg­gings be­tref, wel na­by die 5-6%-groei­koers is, en dus aan­trek­li­ke be­leg­gings­op­sies bied.

E­KO­NO­MIE­SE GROEI­KOERS

Die landbou en in ’n min­de­re ma­te die myn­we­se is die sek­to­re wat die e­ko­no­mie ’n po­si­tie­we hup­stoot ge­gee het. Ter­loops, die mees­te vo­ri­ge re­ses­sies van­af die 1970’s het saam­ge­val met er­ge droog­te­ja­re in die landbou. Daar word baie ver­wys na die by­drae van die landbou tot die e­ko­no­mie, wat op ’n reg­streek­se grond­slag slegs so­wat 3-4% per jaar is. Die gro­ter prent­jie is eg­ter dat in­dien die in­set­ver­skaf­fers en uit­set­ver­wer­kers by­ge­tel word, die in­di­rek­te by­drae van die landbou na­der aan 25% van die e­ko­no­mie is. Dit be­ves­tig net weer dat dat die plat­te­land se e­ko­no­mie, waar landbou en myn­bou plaas­vind, steeds ’n groot

in­di­rek­te by­drae tot die e­ko­no­mie­se groei­koers en wel­vaart van die land le­wer.

Die an­der ge­waar­wor­ding wat ’n mens kry, is dat rol­spe­lers in die pri­va­te sek­tor tot die be­sef ge­kom het dat die kor­rup­te Zu­ma-ka­bi­net se dae min raak. Daar is tog op grond­vlak ’n op­wel­ling van teen­stand teen die ANC se kor­rup­sie, wat hoop vir die toekoms gee.

Die an­der re­a­li­teit is na­tuur­lik dat ’n mens in jou be­sig­heid ’n keu­se het: Be­lê of nie? Be­lê jy nie, sal jy stag­neer. Jou be­sig­heid sal ná ’n paar jaar uit pro­duk­sie wees om­dat jy net stil­ge­sit het. Daar is toe­ne­mend die be­sef dat, in­dien jy be­sluit om in die Suid-A­fri­kaan­se e­ko­no­mie te bly, soos die mees­te le­sers van Land­bou­week­blad, jy nie veel van ’n keu­se het as om in jou be­sig­heid te be­lê en vir groei en voor­uit­gang te be­plan nie. Dié be­sef be­gin wyd pos­vat. Daar is toe­ne­mend be­sig­he­de in die e­ko­no­mie wat nu­we be­leg­gings doen – we­lis­waar heel ver­sig­tig, maar dit is die on­der­lig­gen­de dryf­krag van die e­ko­no­mie­se her­stel wat tans plaas­vind.

GRAFIEK 1 toon die e­ko­no­mie­se groei­koers vir die to­ta­le e­ko­no­mie en vir die landbou op ’n kwar­taal­lik­se grond­slag se­dert 2014 aan. Die to­ta­le e­ko­no­mie­se groei­koers het maar tus­sen ne­ga­tief en ef­fe po­si­tief rond­ge­ploe­ter. Die landbou s’n was sterk ne­ga­tief ge­du­ren­de 2015 en 2016 weens die ne­we-ef­fek­te van die droogte in die so­mer­re­ën­ge­bied.

Die her­stel in die so­mer­re­ën­ge­bie­de het die landbou baie sterk laat groei en was deels die ka­ta­li­sa­tor vir ’n po­si­tie­we e­ko­no­mie­se groei­koers van 2,5% in die t­wee­de kwar­taal. Die landbou het na­tuur­lik ook vir an­der sek­to­re, soos han­del, diens­te en ver­voer, ’n hup­stoot ge­gee.

GRAFIEK 2 toon die ver­skil­len­de e­ko­no­mie­se groei­koer­se vir van­jaar se t­wee­de kwar­taal. Po­si­tie­we groei­koer­se is deur­gaans ge­toon (we­lis­waar van­af ’n lae ba­sis). Dit was net die bou­be­dryf wat ne­ga­tief ge­bly het. Die landbou het met 33,6% ge­groei, na­tuur­lik dank­sy die re­kord­oes­te ná twee jaar se mis­oes­te. Dit is ’n groot hup­stoot vir die e­ko­no­mie. Die voort­sle­pen­de droogte in die winterreëngebied sal se­ker­lik in dié streek se e­ko­no­mie ’n sleg­te uit­wer­king hê en die landbou daar erg knou. Wat wel be­moe­di­gend van grafiek 2 is, is dat die e­ko­no­mie­se her­stel oor die he­le e­ko­no­mie voor­ge­kom het en po­si­tie­we groei­koer­se in al­le sek­to­re bui­ten die bou­be­dryf ge­re­a­li­seer het.

E­ko­no­me se mo­del­le toon dat ons in die vol­gen­de paar jaar op ’n sta­di­ge e­ko­no­mie­se her­stel­pad gaan wees met ’n sty­gen­de e­ko­no­mie­se groei­koers, maar nog nie die 5-6% wat brood­no­dig is nie. Wie weet, as daar ’n nu­we be­stuur met min­der kor­rup­sie in Suid-A­fri­ka aan die be­wind is, kan dit dalk die vonk vir ster­ker e­ko­no­mie­se groei wees.

’N DALENDE IN­FLA­SIE- EN RENTEKOERSSIKLUS

Die dalende in­fla­sie­koers is ook goeie nuus en het ver­oor­saak dat

die Re­ser­we­bank ren­te­koer­se met so­wat ’n kwart per­sen­ta­sie­punt ver­laag het. Dit is niks skou­spel­ag­tig nie, maar wat be­lang­rik is, is dat nog ren­te­koers ver­la­gings ver­wag word. Dit be­te­ken dat ’n dalende rentekoerssiklus ook steun aan nu­we be­leg­gings en ’n ho­ër groei­koers kan gee.

Die in­fla­sie­koers het die af­ge­lo­pe drie maan­de aan­sien­lik ge­daal. ’n Be­lang­ri­ke dryf­krag is die la­er voed­sel prys in­fla­sie, hoof­saak­lik dank­sy die gro­ter graan­oes­te en gro­ter aan­bod van groen­te en vrug­te wat pry­se af­ge­druk het.

In Ju­lie het die in­fla­sie­koers tot 4,6% ge­daal, wat heel­wat on­der die Re­ser­we­bank se boon­ste perk van 6% is.

Ont­hou, die Re­ser­we­bank wil graag in­fla­sie tus­sen 3­6% be­stuur. Soos in­fla­sie daal – wat wel die ver­wag­ting is – sal hy ren­te­koer­se nog laat daal. Dit sal nie groot da­lings wees nie, maar so­wat 0,25 per­sen­ta­sie­pun­te per keer, wat in to­taal in die vol­gen­de jaar of twee so­wat 1­1,5% per­sen­ta­sie­pun­te kan wees. Dit sal op sy beurt be­ste­ding (en be­leg­ging) aan­moe­dig en dus help met die po­si­tie­we e­ko­no­mie­se groei­si­klus.

Voed­sel­prys­sty­gings het tot 6,8% ver­lang­saam. Dit was ’n he­le aan­tal maan­de na­by 12­15% en het dus die al­ge­he­le in­fla­sie­koers op­ge­stoot. Daar word nog ef­fen­se ver­de­re ver­lang­sa­mings in voed­sel­prys­sty­gings ver­wag, met groen­te­ en aar­tap­pel­pry­se wat la­er is as ’n jaar gelede, ver­al ook graan en o­lie­sa­de. Dit is slegs vleis­pry­se wat tans in ’n skerp styg­fa­se is na­ma­te kud­de­bou ná die droogte plaas­vind en die slag­aan­bod af­neem.

Na ver­wag­ting sal vleis­prys­sty­gings bin­ne­kort sta­bi­li­seer, wat be­te­ken dat die voed­selin­fla­sie­koers ver­der gaan daal. Die voor­uit­sig is dat die in­fla­sie­koers van­jaar en vol­gen­de jaar nog sta­dig la­er gaan neig, wat nog ren­te­koers­da­lings moont­lik gaan maak. Dit sti­mu­leer e­ko­no­mie­se groei.

Ten slot­te: Met ver­skeie e­ko­no­mie­se aan­wy­sers wat po­si­tief be­gin draai het, wil dit voor­kom of ons ver­by die on­der­ste keer­punt van die daal­si­klus, en dus die resessie, is. Na­tuur­lik het die landbou en sy ver­moë om ’n sur­plus sta­pel­voed­sel­pro­duk­te te pro­du­seer ’n groot by­drae ge­le­wer.

Moet ook nie die feit on­der­skat dat mie­lie­meel se prys op die rak ook heel­wat be­gin daal het dank­sy die groot oes en lae pro­du­sen­te­pry­se nie. Dit laat meer geld in die arm ver­brui­ker se sak vir an­der be­ste­ding, wat ook e­ko­no­mie­se groei aan­help.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.