GEVALLESTUDIE IN NOORD­WES

Landbouweekblad - - Lbw Bfap-vooruitskouing: Mielies -

Die wes­te­li­ke pro­duk­sie­ge­bie­de het ’n aan­tal uit­son­der­li­ke, uit­da­gen­de ja­re ag­ter die rug, wat van erns­ti­ge droog­tes en lae op­brengs­te tot swak pry­se weens sur­plus­se wis­sel.

In Noord­wes het die boe­re in 2012, 2013, 2015 en ver­le­de jaar droog­tes ge­had, as­ook lae mie­lie­pry­se in 2014 en van­jaar.

Die BFAP bied in sy ver­slag ’n gevallestudie van só ’n swak sce­na­rio op ’n pro­to­ti­pe-plaas in Noord­wes aan om die fi­nan­si­ë­le im­pli­ka­sies te toon. Dit wys die ren­de­ment op be­leg­ging, her­stel in kon­tant­vloei ná die droogte ver­le­de jaar en ’n ri­si­ko­si­mu­la­sie op die waar­skyn­lik­heid van ’n po­si­tie­we kon­tant­vloei, ge­grond op al­ter­na­tie­we moont­lik­he­de vir op­brengs en prys.

Die aan­na­me is dat die boer­de­ry hoof­saak­lik wit mielies en son­ne­blom­me ver­bou, maar sluit ook ’n le­wen­de­ha­we-kom­po­nent in. Vir ver­le­de jaar word die op­brengs van wit mielies as 1,63 t/ha en son­ne­blom­me as 1,15 t/ha (die werk­li­ke op­brengs­te) ge­neem. ’n S­leu­telaan­na­me is dat meer hek­ta­re van­jaar be­plant is. Die ver­trek­punt is ook dat die plaas van­jaar met ’n negatiewe kon­tant­vloei bin­ne­ge­gaan het.

LA­ER BRU­TO MAR­GES

Die BFAP se ont­le­ding toon dat, on­danks die ho­ër mie­lie-oes­te van­jaar, heer­sen­de plaas­hek­pry­se selfs la­er bru­to mar­ges as ver­le­de jaar ver­oor­saak. GRAFIEK 3 il­lus­treer die fi­nan­si­ë­le druk weens ’n kom­bi­na­sie van lae op­brengs­te en pry­se die af­ge­lo­pe ja­re. In 2013 en 2015 was die net­to plaas­in­kom­ste ne­ga­tief en die ren­de­ment op die be­leg­ging het in­se­tin­fla­sie slegs in 2012 ge­klop. In die toekoms word ’n guns­ti­ger in­kom­ste ver­wag.

GRAFIEK 4 il­lus­treer die her­stel­ont­le­ding van die plaas se kon­tant­vloei ná die on­lang­se droogte. Dit be­klem­toon die be­lang­rik­heid van be­mar­king­stra­te­gieë met ’n vroeë be­mar­kingsce­na­rio met kon­tant­vloei-im­pli­ka­sies van­jaar. In al­bei sce­na­rio’s word aan­vaar dat die oor­drag­skuld nie in me­di­um­ter­myn-al­ter­na­tie­we ge­struk­tu­reer is nie. Die ba­sis­lyn-kon­tan­vloei­sce­na­rio is ge­grond op ’n plaas­hek­prys vir mielies van R1 575/t van­jaar. Die pro­jek­sie toon dat die kon­tant­vloei eers in 2019 po­si­tief sal word. Die al­ter­na­tie­we sce­na­rio is ge­grond op ’n plaas­hek­prys van R1 750 weens ’n vroeë be­mar­king­stra­te­gie. Dit toon dat die kon­tant­vloei aan die ein­de van aan­staan­de jaar se oes sal her­stel.

“’n Vroe­ër be­mar­king­stra­te­gie kan eg­ter ris­kant wees in­dien die oes weens ’n droogte nie re­a­li­seer nie, soos ver­le­de jaar ge­beur het. Dit is be­lang­rik om daar­op te let dat die vlak van oor­drag­skuld na van­jaar tus­sen boer­de­rye sal wis­sel, wat im­pli­seer dat die her­stel van die kon­tant­vloei­po­si­sie vin­ni­ger kan her­stel,” lui die ver­slag.

GROOT ON­SE­KER­HEID

Die ri­si­ko­si­mu­la­sie op die waar­skyn­lik­heid om ’n po­si­tie­we kon­tant­vloei te ge­ne­reer in GRAFIEK 5 ver­ant­woord die on­se­ker­heid in die pro­duk­si­een prys­om­ge­wing ge­grond op his­to­rie­se op­brengs­te en pry­se. Die grafiek is soos ’n ver­keers­lig. Die groen de­le toon die per­sen­ta­sie uit­koms­te waar die kon­tant­vloei po­si­tief is. Die rooi de­le toon waar dit ne­ga­tief is.

Soos ver­wag, is die kon­tant­vloei vir ver­le­de jaar en vir van­jaar ne­ga­tief. Vir aan­staan­de jaar is dit groot­liks ne­ga­tief. Van­af 2019 is die waar­skyn­lik­heid van po­si­tie­we kon­tant­vloei gro­ter.

Die BFAP se ge­volg­trek­king is dat die wes­te­li­ke pro­duk­sie­ge­bie­de méér on­stui­mi­ge toe­stan­de as die an­der pro­duk­sie­ge­bie­de in die so­mer­re­ën­ge­bied on­der­vind. Die streek is nie­te­min in staat om die he­le Suid-A­fri­ka se po­si­sie van ’n te­kort in ’n sur­plus te ver­an­der, wat dan pry­se laat daal. Die gevallestudie toon ook dat dit vir die streek se boe­re lan­ger duur om hul kon­tant­vloei te ver­be­ter.

On­danks die ver­wag­te her­stel in die fi­nan­si­ë­le be­skou­ing ná aan­staan­de jaar bly dit nood­saak­lik vir boe­re om hul pro­duk­ti­wi­teit te ver­be­ter om so­doen­de vir lae prys­si­klus­se en in­set­kos­te-in­fla­sie te ver­goed. Boe­re moet ook gro­ter doel­tref­fend­heid op plaas­vlak na­streef, oor­drag­skuld kor­rek struk­tu­reer om kon­tant­vloei te help, in­ge­lig bly oor mark­ont­wik­ke­lings op plaas­li­ke én in­ter­na­si­o­na­le vlak, die bes­te be­mar­king­stra­te­gieë ge­bruik wat ge­grond is op be­skik­ba­re in­lig­ting, en ri­si­ko’s ver­laag.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.