Ta­bak-oes ‘ver­stom­mend’ ten spy­te van droog­te

Oudtshoorn Courant - - NUUS - TISHA S­TEYN

Die af­ge­lo­pe sei­soen se ta­bak­oes het al­le ver­wag­tin­ge oor­tref, ver­al in die lig van die droog­te.

“Dit was een van die moei­lik­ste sei­soe­ne wat ek nog ooit be­leef het,” sê Chris Bo­tha, wat 30 jaar lank in Mat­jies­ri­vier ge­boer het. “Tog is ek ver­stom oor die goeie ta­bak-oes wat ten spy­te van die moei­li­ke om­stan­dig­he­de ge­le­wer is.”

Vol­gens Bo­tha was die uit­da­gings die voort­sle­pen­de droog­te, 40% min­der re­ën­val en be­skik­ba­re wa­ter, fluk­tu­a­sie in tem­pe­ra­tu­re, en ‘n ha­el­bui wat 20% van die oes ver­nie­tig het.

“Die droog­te duur nou al twee sei­soe­ne – re­ën­val was 40% min­der, wat ge­lei het tot 40% min­der wa­ter in die berg­stro­me wat vir be­sproei­ing be­skik­baar was. Die boor­ga­te het op­ge­droog.

“Die tem­pe­ra­tu­re het skerp ge­wis­sel – bin­ne die be­stek van ‘n paar dae het die tem­pe­ra­tuur van 47°C ge­val tot on­der vries­punt, wat ryp ver­oor­saak het. Die droog­te en tem­pe­ra­tuur­wis­se­ling is stres­fak­to­re wat ver­oor­saak het dat die ta­bak­plan­te te vroeg be­gin blom het.

“Boon­op het ‘n ha­el­bui, wat 20% van die oes ver­nie­tig het, te laat in die sei­soen voor­ge­kom om die plan­te kans te gee vir her­groei,” sê Bo­tha.Vol­gens Jan­no Koen, a­gro­noom van U­ni­ver­sal Le­af SA (ULSA), vir wie boe­re lug­droog­ta­bak pro­du­seer, was die oes baie be­vre­di­gend. “Ten spy­te van hier­die uit­da­gings het boe­re wat lug­droog­ta­bak pro­du­seer ge­mid­deld 2 950 kg/ha ge­le­wer – die mik­punt was 3 000 kg/ ha. Som­mi­ge boe­re het meer as 4 000 kg/ha pro­du­seer.”

Vol­hou­baar­heid

“Vir ULSA gaan dit oor vol­hou­baar­heid so­dat pro­du­sen­te oor 10, 20 jaar steeds in die ta­bak­be­dryf kan wees,” sê Koen.

“Ons pro­beer so doel­tref­fend moont­lik met ons be­skik­ba­re grond, wa­ter, men­se, plant­ma­te­ri­aal en fond­se werk, en na­vor­sing deur die Wes-Kaap­se de­par­te­ment van land­bou en ULSA maak dit moont­lik.”

Die suk­ses kan aan ‘n aan­tal fak­to­re toe­ge­skryf word:

Om­dat ta­bak ‘n baie kort pro­duk­sie­tyd het, het ta­bak­boe­re ge­leer om baie vin­nig aan te pas.

Feit­lik al die pro­du­sen­te (98%) het drup­be­sproei­ing in­stal­leer wat die bie­tjie be­skik­ba­re wa­ter ten bes­te be­nut het.

Met be­hulp van die de­par­te­ment se Fruit­look-pro­gram word die groei, grond­vog en wa­ter­ge­bruik ge­mo­ni­tor.

Na­vor­sing deur pri­vaat in­stan­sies wat che­mi­ka­lieë ver­skaf, dra by tot grond­ge­sond­heid, wat roof­bou voor­kom en wat daar­toe lei dat plan­te min­der vat­baar is vir pes­te en plae, soos aal­wurm.

Op­lei­ding deur die de­par­te­ment en ULSA ver­se­ker die bes­te ar­beids­prak­ty­ke, in­slui­tend be­roeps­vei­lig­heid en le­wen­stan­daard, wat oor­een­stem met in­ter­na­si­o­na­le ver­eis­tes.

Kon­tak Jan­no Koen by 082 703 2470 of Chris Bo­tha by 084 250 2483 vir meer in­lig­ting oor ta­bak­pro­duk­sie.

Fo­to: Han­nes Vis­ser.

Coro­na­ti­on Me­mo­ri­al te­huis vir be­jaar­des in Im­pa­la­weg, B­ridg­ton.

Fo­to: Tisha S­teyn

Chris Bo­tha voor­ma­li­ge ta­bak­boer en Jan­no Koen, a­gro­noom van U­ni­ver­sal Le­af SA (ULSA).

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.