In my vi­sier

SA Jagter Hunter - - INHOUD -

Dis wat baie bui­te­land­se jag­ters blyk­baar van ons jag­be­dryf dink. Dis moei­lik om ’n an­der af­lei­ding te maak, want die ge­tal bui­te­land­se jag­ters wat Suid-A­fri­ka be­soek, het se­dert 2008 dras­ties af­ge­neem.

Vroe­ër ja­re het tot 16 000 bui­te­lan­ders hul sko­te hier kom af­trek, maar daar­die ge­tal het ge­krimp tot 7 366 in 2015 en 6 537 in 2016. Daar word baie re­des voor­ge­hou vir hier­die da­ling waar­van die droog­te en per­soon­li­ke vei­lig­heid twee is. Daar is eg­ter ver­skeie an­der din­ge wat die be­dryf kwel en in­ten­sie­we wild­boer­de­ry is een daar­van.

Na­tuur­lik het hier­die ti­pe boer­de­ry wat op ’n we­ten­skap­li­ke wy­se be­oe­fen word nie net ’n baie be­lang­ri­ke plek in ons wild­be­dryf nie, dis eint­lik brood­no­dig vir die vol­hou­baar­heid van die wild- en jag­be­dryf. En tog blyk dit ook tot ’n ma­te die A­chil­les­hiel van dié be­dryf te wees.

In­ten­sie­we wild­boer­de­ry het vir ons piep­klein jag­pla­se ge­bring; ge­teel­de leeu­jag; kleur­va­ri­an­te; mak die­re wat in klein kam­pies ge­teel is en jag­ters groot­oog staan en aan­kyk son­der om te pro­beer vlug; wild me toor­plaat­jies in en luukse boog skui­lings by wa­ter­ga­te( om maar net ’n paar din­ge te noem).

Ek het on­langs ’n skui­ling op ’n “jag­vi­deo” ge­sien wat ’n bed, toi­let en an­der luuks­he­de in het. Dis so groot, ’n he­le ge­sin kan met ge­mak daar­in rond­stap.

Ons laat skiet ook buf­fels en an­der wild by voer­plek­ke. Daar was on­langs ’n vi­deo in om­loop van ie­mand wat ’n buf­fel by ’n voer­plek uit ’n skui­ling met ’n groot­ka­li­ber-wind­buks ge­skiet het. Dis dié ti­pe din­ge wat ons as “jag” be­mark en waar­mee baie jag­ters nie saam­stem nie. Dis die din­ge wat ons naam be­swad­der. Die leeu­jag­sa­ge en PHASA se stand­punt het na­tuur­lik nóg troe­bel wa­ter ver­oor­saak.

Na­tuur­lik ge­beur sul­ke din­ge in an­der lan­de ook. In B­rit­tan­je en A­me­ri­ka (om maar net twee te noem) word wild op groot skaal in­ten­sief ge­teel en ver­al A­me­ri­ka is be­kend daar­voor dat boog- en ge­weer­jag­ters daar die­re uit skui­lings skiet. Om eg­ter die vin­ger na an­der te wys gaan nie jag­ters na Suid-A­fri­ka toe lok nie.

On­langs lees ek ook ’n stuk op Fa­ce­book van ’n ge­re­spek­teer­de be­roeps­jag­ter wat by sy kol­le­gas pleit om op te hou om vir jag­ters te lieg as hul­le be­mar­king gaan doen. Soos die En­gel­se sê: “E­nough said.”

Die wild­bor­rel het toe ge­bars of ge­noeg­saam ge­bars dat baie wild­boe­re nou skar­rel om hul wild ver­koop te kry. Waar daar voor­heen hoof­saak­lik be­roeps­jag­ters was wat oor­see gaan kli­ën­te werf het, be­soek ’n toe­ne­men­de ge­tal wild­boe­re nou self die bui­te­land­se jag­skoue. Hul­le teel­be­dryf moes vin­nig om­ska­kel na ’n jag­be­dryf toe. Hier­die boe- re om­seil dus die be­roeps­jag­ters/ja­gon­der­ne­mers wat reeds in die mark is en so word die druk op hier­die poel men­se al gro­ter om ma­nie­re te vind om hul on­der­ne­mings te be­mark. ’n Ooraan­bod van wild, be­roeps­jag­ters en wild­boe­re op die oor­se­se mark kan net moei­lik­heid voor­spel vir ons plaas­li­ke be­dryf.

Daar is vol­gens som­mi­ge men­se se me­ning te veel be­roeps­jag­ters in die land, men­se wat prys­ge­wys nie kan mee­ding met die wild­boer wat sy eie wild be­mark nie. Baie van hier­die on­der­ne­mers het geen an­der inkomste nie. Wat sal hul­le moet doen om steeds kli­ën­te te lok na ’n land wat vir baie men­se ’n on­aan­vaar­ba­re jag­be­stem­ming ge­raak het? Wild­boe­re en be­roeps­jag­ters knor nou vir me­kaar en so ook be­roeps­jag­ters vir me­kaar. Suid-A­fri­kaan­se en Na­mi­bie­se be­roeps­jag­ters slin­ger lek­ker mod­der heen en weer.

Selfs vir plaas­li­ke jag­ters is daar nou ’n nóg meer ge­son­de aan­bod van wild. Nog nooit van­te­vo­re is SA JAGTER/HUNTER se Koop en Ver­koop­blad op Fa­ce­boek so oor­val soos hier­die jaar met men­se wat wild en jag­plek pro­beer ver­kwan­sel nie.

Jag vir die pot of bil­tong het die af­ge­lo­pe paar jaar baie duur ge­raak, want skaars­wild­boe­re het vrou­li­ke die­re gesoek (wat ge­wild is on­der bil­tong­jag­ters) vir die teel van hul ge­kleur­de bok­ke. Daar­die prent­jie is nou be­sig om te ver­an­der. K­leur­va­ri- an­te en an­der so­ge­naam­de ek­so­tie­se wild­soor­te se pry­se het so­da­nig ge­daal dat dié die­re nou teen veel meer be­kos­tig­ba­re pry­se ge­jag kan word. Trou­ens som­mi­ge pry­se het so ge­val dat som­mi­ge wild­boe­re baie groot ver­lie­se ge­ly het en nou moet bont­staan om ver­de­re ska­de te pro­beer voor­kom.

Jag in Suid-A­fri­ka het oor die af­ge­lo­pe twee de­ka­des of so on­her­roep­lik ver­an­der. Gie­rig­heid en kort­sig­tig­heid het ons laat be­land waar ons nou is. Ons ís on­ge­luk­kig bo blink maar on­der stink. Ek moet eg­ter by­voeg dat ons hui­di­ge po­li­tie­ke kli­maat dit vir men­se moei­lik maak om nie “van­dag” so­veel as moont­lik te wil pro­beer s­kep ter­wyl hul­le kan nie, want mô­re is hul­le dalk hul grond of hul on­der­ne­mings kwyt.

Daar is baie men­se wat glo dat ons ons jag­be­dryf kan om­draai. Dat ons weer die kroon­ju­weel kan raak wat ons eens was. Maar dit sal nug­ter den­ke verg en ’n te­rug­keer na se­ke­re ou waar­des en ge­brui­ke. SuidA­fri­ka is ’n wild­pa­ra­dys en ons kan dit weer ’n wa­re jag­pa­ra­dys ook maak. ’n Plek waar men­se tou voor sal staan om te kom jag. Al­le be­trok­ke­nes sal net moet han­de­vat en saam­werk.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.