VRA VIR KASSIE

DEEL 15

SA Jagter Hunter - - INHOUD - KASSIE KAS­SEL­MAN

In hier­die af­le­we­ring kyk ons na ’n paar vrae wat op­ge­duik het oor die vei­lig­heid van die laai van ge­weer­pa­tro­ne. Vei­lig­heid is dié be­lang­rik­ste as­pek by die hand­laai van pa­tro­ne, want ’n ge­brek daar­aan kan ka­ta­stro­fie­se ge­vol­ge in­hou vir die­ge­ne wat her­laai­de am­mu­ni­sie in hul ge­we­re ge­bruik.

VRAAG:

Her­laai­da­ta dui ge­woon­lik mi­ni­mum en mak­si­mum la­dings aan vir el­ke spe­si­fie­ke ka­li­ber en kruit wat daar­voor ge­bruik kan word. Is dit moont­lik dat in­dien die dop­pie tot ka­pa­si­teit ge­vul word met dryf­mid­del, on­ge­ag die aan­be­vo­le mak­si­mum la­ding, dit meer druk as die mak­si­mum druk waar­voor die ge­weer ont­werp is, kan laat ont­wik­kel?

KASSIE SE KOM­MEN­TAAR:

Die een­vou­di­ge ant­woord hier­op is JA, daar kan te veel druk vir die ge­weer se ak­sie en loop ont­wik­kel as die mak­si­mum aan­be­vo­le la­ding oor­skry word, al laat die dop­ka­pa­si­teit dit toe. Daar is ka­li­bers wat meer ver­ge­wens­ge­sind is, maar moe­nie die per­ke oor­skry son­der gron­di­ge kennis nie. ’n Mens moet ver­sig­tig wees om ’n sce­na­rio te skets. Om­dat spe­si­fie­ke om­stan­dig­he­de in ’n sce­na­rio teen­woor­dig is, kan jy, om­dat jy graag wil, jou om­stan­dig­he­de plooi en be­slui­te oor ’n la­ding op ver­keer­de aan­na­mes ba­seer. Ont­hou al­tyd die vol­gen­de:

1. ’n Dryf­mid­del­ver­vaar­di­ger mag ’n dryf­mid­del wat tot 3% van die bran­din­deks af­wyk, kom­mer­si­eel aan­bied. As jy toe­val­lig ’n lot­nom­mer dryf­mid­del ge­bruik waar­van die bran­din­deks be­dui­dend vin­ni­ger is, sal die druk per vo­lu­me veel ho­ër wees as wan­neer dit “nor­maal” sou pres­teer.

2. Ou­er mo­del­le ge­we­re van die­self­de ka­li­ber se ak­sies kan nie die ho­ër druk­vlak­ke van mo­der­ne ak­sies han­teer nie. Pa­s­op om raad oor la­dings te aan­vaar as dit nie vir jou ge­weer se spe­si­fie­ke ak­sie be­doel is nie.

3. Ver­se­ker dat die reg­te ti­pe dryf­mid­del wat in die aan­be­ve­ling ge­noem word, wel dit is wat jy laai. Een van die ba­sie­se vei­lig­heids­maat­re­ëls is juis om slegs die een spe­si­fie­ke dryf­mid­del wat jy be­sig is om vir ’n spe­si­fie­ke ka­li­ber te ge­bruik, op jou her­laai­ta­fel te hê en die res weg te sluit. ’n On­ge­luk is pre­sies dit wat die woord om­skryf. Daar is ge­noeg voor­beel­de van “per on­ge­luk”.

4. Moe­nie pa­ral­lel­le trek tus­sen een ver­vaar­di­ger se dryf­mid­del en ’n an­der ver­vaar­di­ger se dryf­mid­del wat in die­self­de bran­din­deks­ka­te­go­rie ge­bruik kan word nie. Be­ves­tig eers die la­dings­pek- trum vir el­ke ti­pe dryf­mid­del van el­ke ver­vaar­di­ger voor dit sum­mier ge­bruik word.

5. Som­mi­ge dryf­mid­dels, waar­by al Som­chem se dryf­mid­dels na my we­te in­ge­sluit is, is ook baie sen­si­tief vir tem­pe­ra­tuur. ’n Mens MOET dus die tem­pe­ra­tuur­skom­me­lings waar­aan die dryf­mid­del bloot­ge­stel word, in aan­mer­king neem. Hier­by in­ge­sluit is die oor­draag­ba­re tem­pe­ra­tuur van by­voor­beeld die ge­weer se ka­mer­tem­pe­ra­tuur.

6. By die ter per­se gaan is my in­lig­ting dat Suid-A­fri­ka se proef­huis nie meer in wer­king is nie. Die ge­volg is dat wan­neer daar aan die ge­weer se ak­sie, ka­mer of loop ge­werk is, soos by­voor­beeld ’n loop­ver­van­ging, be­staan die ver­plig­te druk­toets nie meer nie. Dit mag dus ge­beur dat die druk­weer­stan­dig­heid van die ak­sie ty­dens so ’n groot werk be­ïn­vloed kan word.

Ter op­som­ming waar­sku ek her­laai­ers om hul­le nie blind te hou vir teg­nie­se ei­en­skap­pe waar­oor ge­brek­ki­ge in­lig­ting be­skik­baar is nie. Hou by die vei­li­ge, be­ken­de prak­ty­ke.

VRAAG:

Ek het on­langs be­gin om my pa­tro­ne self te laai. Na wat ek ver­neem kan QuickLOAD goed ge­bruik word om la­dings te be­paal en la­ding­pres­ta­sies te voor­spel. Is QuickLOAD vei­lig om te ge­bruik om la­dings te be­paal, al ver­skil die la­dings van dít wat deur dryf­mid­del- en koe­ël­ver­vaar­di­gers voor­ge­stel word?

KASSIE SE KOM­MEN­TAAR:

Ek ver­wys na die kom­men­taar op die vo­ri­ge vraag, maar haal ook aan uit Hart­mut Broe­mel, die op­stel­ler van die QuickLOAD-bal­lis­tie­se pro­gram, se vry­wa­ring­klou­su­le: “Bal­lis­tic pro­grams such as QuickLOAD can­not pre­dict EXACT in­ter­nal bal­lis­tic re­sults. The­re­fo­re, one CAN­NOT use t­his soft­wa­re as a sub­sti­tu­te for in­for­ma­ti­on gle­a­ned from a re­lo­a­ding ma­nu­al al­ong with s­tan­dard hand­lo­ad de­ve­lop­ment and practi­ces. QuickLOAD is de­sig­ned and in­ten­ded on­ly for use by tho­se per­sons who are com­ple­te­ly fa­mi­li­ar with all sa­fe hand­lo­a­ding practi­ses. It is man­da­to­ry to ve­ri­fy any com­pu­ter-ge­ne­ra­ted re­sults with da­ta found in cur­rent ma­nu­als…”

Die eer­ste ding waar­in ’n voor­ne­men­de hand­laai­er be­hoort te be­lê is in die kennis van vei­li­ge hand­laai­prak­ty­ke. Hier­die in­lig­ting kan ver­kry word deur die lees van goeie en ver­ant­woor­de­li­ke her­laai­pu­bli­ka­sies, vol­le­di­ge vi­deo’s of kur­sus­se en pri­vaat­on­der­rig deur kun­di­ge her­laai­ers. Pa­s­op vir ge­sig­lo­se fo­rums en an­der vrye-me­ning so­si­a­le me­dia. In­lig­ting wat nie ge­toets is en op be­paal­de sce­na­rio’s en ge­val­le­stu­dies ge­ba­seer word nie, is nie nood­wen­dig fun­da­men­te­le of u­ni­ver­se­le waar­he­de nie.

VRAAG:

Stan­daard-slag­dop­pies om my .30-06 se pa­tro­ne mee te laai, is soms nie be­skik­baar nie. Is dit ge­vaar­lik om dié slag­dop­pies met Mag­num-slag­dop­pies te ver­vang? »

KASSIE SE KOM­MEN­TAAR:

’n Mag­num-slag­dop­pie se vlam (vonk) is war­mer en meer in­tens as dié van ’n stan­daard-slag­dop­pie en daar­om kan dit die druk ver­hoog met die­self­de la­ding as wat ge­bruik is met ’n stan­daard­slag­dop­pie. Die war­mer vonk van die Mag­num-slag­dop­pie word dus aan­ge­wend om so­ge­naam­de “sta­di­ge” dryf­mid­dels en ver­al dub­bel­ba­sis-dryf­mid­dels aan die gang te kry. Dit word ook in ge­we­re met kor­ter lo­pe ge­bruik en wan­neer ’n stan­daard-slag­dop­pie nie die kruit­la­ding vol­le­dig uit­brand nie. Soos te­vo­re al be­skryf, kan on­ver­bran­de kruit ge­sien word wan­neer ’n wit pa­pier of kar­ton re­la­tief na­by die ge­weer se tromp ge­plaas word en don­ker spik­kel­tjies of sta­fies et­se rond­om die koe­ël se gat sig­baar is.

QuickLOAD kan ook ’n aan­dui­ding gee van hoe ef­fek­tief die kruit waar­skyn­lik sal uit­brand wan­neer die skoot ge­vuur word. Al­hoe­wel ’n Mag­num-slag­dop­pie die druk ver­hoog, is dit nie so­da­nig dat dit ’n ri­si­ko be­hoort te ver­oor­saak nie. As die la­ding van meet af aan met ’n Mag­num-slag­dop­pie ont­wik­kel is, kan dit wees dat dit die her­laai­er se voor­keur­re­sep is. As die la­ding eg­ter met ’n stan­daard­slag­dop­pie ont­wik­kel is en die her­laai­er moet of wil na ’n Mag­num-slag­dop­pie oor­slaan, kan hy sy proef­la­ding met 5% ver­min­der en dan weer af­rond tot die bes­te re­sul­taat. Ons moet ook in ge­dag­te hou dat hoe la­er die la­ding­digt­heid is, hoe ster­ker is die moont­lik­heid van gro­ter tromp­snel­heid­va­ri­a­sie.

Die­ge­ne wat QuickLOAD as hulp­mid­del ge­bruik, moet ook ont­hou dat Hart­mut Broe­mel dit dui­de­lik stel dat QuickLOAD ge­pro­gram­meer is vir sag­te, stan­daard-slag­dop­pies, wat nie deur die ge­brui­ker ver­an­der kan word nie.

VRAAG:

Ek het tot on­langs toe met lood­kern­koe­ëls ge­skiet, maar wil mo­no­me­taal­koe­ëls pro­beer. Kan ek vir die­self­de ge­wig mo­no­me­taal­koe­ël my ou la­ding wat ek vir lood­kern­koe­ëls ge­bruik het, ook ge­bruik as ver­trek­punt vir my .300 Win Mag?

KASSIE SE KOM­MEN­TAAR:

Nee, on­der geen om­stan­dig­he­de nie! Ver­vaar­di­gers van mo­no­me­taal­koe­ëls doen baie moei­te om die wry­wing tus­sen die koe­ël en die loop se wan­de te ver­min­der, maar die koe­ël is steeds lan­ger as sy lood­ker­ne­we­knie, wat be­te­ken dat om in die ma­ga­syn te pas, die koe­ël die­per in die dop­pie in­ge­druk moet word. Dit, op sy beurt, ver­min­der die be­nut­ba­re dop­vo­lu­me en ver­hoog die druk aan­sien­lik in die dop­pie/ge­weer­ka­mer. Die vei­li­ge roe­te is weer­eens om die la­ding met 5% te ver­laag vir proef­sko­te en om dan fy­ne­re aan­pas­sings te maak. ’n Ver­de­re oor­we­ging is die ti­pe groef­ont­werp wat die ver­vaar­di­ger in die ge­weer­loop ge­bruik. Mo­der­ne lo­pe ge­bruik nie net die kon­ven­si­o­ne­le reg­hoe­ki­ge groef nie, daar is ook die ge­kan­te groe­we wat in ver­al hoë-ge­hal­te tei­ken­skiet­lo­pe ge­bruik word.

Die nuut­ste loop­ont­werp wat in som­mi­ge Sa­bat­ti-ge­we­re ge­bruik word en wat al hoe ge­wil­der raak, is die so­ge­naam­de mul­ti-ra­di­a­le groef of “po­li­goon”ti­pe loop – soos ook daar­na ver­wys word – wat nie groe­we het nie (die mak­lik­ste om dié “groe­we” te be­skryf is se­ker om te sê dat die loop eint­lik ses­kan­tig is aan die bin­ne­kant en dat dié ses­kan­tig­heid in die loop af­spi­raal soos groe­we). Al hier­die teg­no­lo­gie word ge­bruik om min­der sly­ta­sie te ver­kry, mak­li­ker te on­der­hou en, be­lang­rik vir die vraag hier­bo, te help om die koe­ël dig­ter teen die loop se wan­de te se­ël so­dat geen gas­druk langs die koe­ël kan ont­snap nie. Dit ver­oor­saak dat ver­al sag­te­wand­koe­ëls soos wat vir tei­ken­skiet ge­bruik word, baie dig se­ël en ho­ër snel­he­de kan le­wer. S­nel­heid by die tromp is di­rek e­we­re­dig aan druk ag­ter die koe­ël. Uit ’n vei­lig­heids­oog­punt kan ons dus nie ’n la­ding wat goed werk vir ’n be­paal­de koe­ël in ’n ge­weer, net so ge­bruik vir ’n an­der ti­pe koe­ël in ’n an­der ge­weer nie.

ONVEILIGE HAND­LAAI­PRAK­TY­KE EN DIE GEVOLGLIKE GE­BRUIK VAN SUL­KE AM­MU­NI­SIE, KAN LEI TOT SKA­DE AAN TOE­RUS­TING, BE­SE­RINGS OF DIE DOOD VAN DIE HER­LAAI­ER, DIE SKUT OF OMSTANDERS! * Kon­tak Kassie by Da­ve Sheer se win­kel in Mon­ta­na, P­re­to­ria by 010-300-1222, of kassie@ da­ves­heer.com

As jy nie vei­li­ge her­laai­prak­ty­ke volg nie kan hier­die jou voor­land wees.

Mul­ti-ra­di­a­le -“groef­sis­teem” Kon­ven­si­o­ne­le groe­we

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.