Waar kom soet­koe­kies van­daan?

Kos-i­koon Pe­ter Velds­man ver­tel

Sarie Kos - - Kos soos ons dit ken -

Dalk het ou­tyd­se soet­koe­kies saam met die Van Rie­beecks in die Kaap voet aan wal ge­sit. Ons weet nie. Ek kon wel op­spoor dat die re­sep vir die eer­ste keer in 1703 in die Ne­der­lan­de ge­pu­bli­seer is. Meel en fyn a­man­dels of a­man­del­meel vorm die ba­sis.

Som­mi­ge re­sep­te laat val ’n ster­ker klem op spe­se­rye soos kaneel, selfs neut­mus­kaat en gem­mer. Ook ’n tit­sel­tjie fyn na­el­tjies. En dan: soet­wyn be­rei van mus­kaat­wyn en soet Ha­ne­poot. Al­tyd.

En toe ont­dek ek dat die koe­kies – ef­fe an­ders, meer soos bros­brood – al dui­send jaar lank in die Ver­re Oos­te ge­bak word. ’n Re­sep waar fyn ok­ker­neu­te ge­bruik is, was baie ge­wild ty­dens die Ming-di­nas­tie. Dit was ’n ko­nink­li­ke koe­kie wat op groot skaal in die pa­lei­se ge­bak is.

Die twee­de merk­waar­di­ge stuk­kie in­lig­ting waar­op ek af­ge­kom het, is a­ci­ba­dem ku­ra­biy­e­si, ’n Turk­se weer­ga­we waar die koe­kies met ’n heel a­man­del ver­sier word.

Dan is daar nog die fees van die a­man­del­koe­kie jaar­liks op 9 A­pril in Ma­cau, na­by Hong­kong. Daar word die koe­kies van ’n meng­sel van grond­boon­tjie- en a­man­del­meel be­rei en die geur word ver­sterk deur ’n tee­le­pel­tjie a­man­del­geur­sel. Die koe­kie lyk by­na soos ’n koe­kie seep; baie bros, tog aan­ver­want aan ons eie ou­tyd­se soetkoekie.

Die oor­spronk­li­ke Hol­land­se koek­je het ’n lang pad ge­loop. Daar­om ou­tyd­se soetkoekie. Of dalk kom die “ou­tyds” uit die her­le­wings­de­ka­de van der­tig na veer­tig van die vo­ri­ge eeu, toe daar ’n op­wel­ling van na­si­o­na­lis­me on­der ons men­se was en die koe­kie as ere-ver­hef­fing tot “ou­tyds” ge­kroon is.

Ou­tyds of nie, vir my is dit ’n he­mel­koe­kie.

“… die koe­kies is van­dag nog ’n

le­gen­de in ons fa­mi­lie” Tan­nie E­li­za­beth

van Vis­hoek

Vir Tan­nie E­li­za­beth is bak twee­de na­tuur, soos sy ge­wys het in die ge­wil­de kykNET-pro­gram Koe­ke­door. As ge­sou­te VLV-be­oor­de­laar ken sy el­ke re­ël en maat­staf vir die bes­te ge­bak.

Ons het Tan­nie E­li­za­beth ge­vra om vir ons ’n lek­ker soetkoekie-re­sep te gee, en toe ont­dek ons haar ma se Cou­sin Net­tie.

“Net­tie was baie grênd,” ver­tel Tan­nie E­li­za­beth. “Sy was ’n A­fri­kaan­se nooi van die Kaap, maar na­dat sy met ’n En­gel­se man ge­troud is, het sy haar naam sum­mier ver­an­der na Cou­sin Net­tie!”

Ge­luk­kig het haar soetkoekie-re­sep nie saam met haar A­fri­kaan­se naam ver­dwyn nie, en die koe­kies is van­dag nog “’n le­gen­de in ons fa­mi­lie”.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.