DINK VOORUIT. D­RINK VESEL.

Sarie - - PRAAT MET -

Wat is jou eer­ste ge­dag­te wan­neer dit by vesel kom? Ge­reel­de spys­ver­te­ring? Dan sal jy dalk ver­baas wees om te hoor daar skuil so­veel meer ag­ter hier­die klein voed­sel­kom­po­nent as wat jy ooit sou kon droom. Dink daar­aan as iets wat jou ge­sond hou, die goeie bak­te­rieë in jou maag on­der­steun, jou lan­ger ver­sa­dig laat voel, jou spys­ver­te­ring­stel­sel re­gu­leer en jou bloed­sui­ker- en cho­les­te­rol­vlak­ke sta­biel hou. Daar is ver­skil­len­de ve­sel­soor­te, elk­een met ’n an­der funk­sie, en ’n kom­bi­na­sie hier­van is nood­saak­lik vir goeie gesondheid. O­plos­ba­re ve­sels kom voor in ha­wer­mout, gars, vrug­te, groen­te en peul­ge­was­se. Hier­die ve­sel­soor­te word sta­dig ver­teer en help so­doen­de om bloed­sui­ker- en cho­les­te­rol­vlak­ke te be­heer. On­op­los­ba­re ve­sels, soos dié in se­mels, vrug­te- en groen­te­skil­le, neu­te en sa­de, help jou om ’n re­ël­ma­ti­ge en ge­son­de spys­ver­te­ring te hand­haaf. Dan is daar fer­men­teer­ba­re ve­sels wat dien as pro­bi­o­ti­ka – die voe­ding vir ge­son­de bak­te­rieë in jou ko­lon – en wat in ’n ver­skei­den­heid groen­te en vrug­te voor­kom.

Tog be­reik slegs die helf­te van al­le Suid-a­fri­ka­ners hul daag­lik­se tei­kens vir ve­se­l­in­na­me.

Die aan­be­vo­le daag­lik­se ve­sel­ver­eis­te is so­wat 25-30g per dag vir vol­was­se­nes. Kin­ders be­no­dig ook ge­noeg vesel, en kin­ders ou­er as twee jaar se daag­lik­se ve­sel­ver­eis­tes kan be­re­ken word met be­hulp van die “ou­der­dom + 5”-for­mu­le. ’n Ses­ja­ri­ge kind (+5) be­no­dig by­voor­beeld 11g vesel per dag. Hoe­wel hier­die aan­be­ve­lings op die oog af mak­lik lyk om te hand­haaf, is die re­a­li­teit dat die mees­te van ons ons ve­se­l­in­na­me moet ver­hoog om hier­die tei­kens te be­reik.

Hóé ver­hoog ek my ve­se­l­in­na­me?

Vesel gaan oor ba­lans. ’n Ge­ba­lan­seer­de die­ët wat ver­skeie ve­sel­soor­te be­vat, hou al­ler­han­de voor­de­le in en is die sleu­tel tot al­ge­he­le gesondheid. Eet el­ke dag vesel, as­ook ma­er pro­te­ïe­ne, goeie vet­te en ho­ë­ge­hal­te sui­wel vir ’n ge­son­de le­we, want mens kan al­tyd werk aan ‘n ho­ër ve­se­l­in­na­me! In­dien jou­ne tans laag is, ver­hoog dit ge­lei­de­lik om simp­to­me soos op­ge­blaasd­heid en win­de­rig­heid te ver­my, en jou spys­ver­te­ring­stel­sel kans te gee om by die ver­hoog­de in­na­me aan te pas. Ont­hou om heel­wat vloei­stow­we, soos wa­ter of ka­fe­ïen­vrye dran­kies, bv. rooi­bos- of krui­e­tee te d­rink – dit sal die vesel help om meer doel­tref­fend te werk. Soos al­tyd, mik om daag­liks 8-10 kop­pies vloei­stof met ge­reel­de tus­sen­po­ses te d­rink.

< Ek is ook baie out the­re. Baie vro­lik, of báie hart­seer . . . Dit sal ’n baie spe­si­a­le ou neem om dít te ver­staan, en vir my lief te wees soos ek is. Maar ek is ou­kei met my­self. As ’n mens nie is nie, dan sett­le jy vir ie­mand wat jy nie reg­tig wil hê nie. Ek is glad nie teen liefde nie. My pa sê ek gaan nog een­dag om ’n hoek stap met ’n spul boe­ke in my arm en die reg­te ou gaan in my vas­loop [lag]. Wat is jou droom­rol? ’n Ak­sie-hel­din soos in Tomb Rai­der, Hun­ger Ga­mes, of Won­der Wo­man. I can do that [lag]. Ek wil fi­siek wees, hard­loop, men­se se gat skop. Ek vrek oor e­ni­ge fan­ta­sie­goed. Ek gaan deur sul­ke sta­di­ums – ek het nou die dra­ma­ding ge­doen. Daar­van sal ek al­tyd hou. Maar ek hou ook van ak­sie. In SuidA­fri­ka doen ons dra­mas en ko­me­dies, maar daar is so­veel meer gen­res: ril­lers, fan­ta­sie, ak­sie, a­von­tuur . . . Ek hou daar­van dat é­nig­iets in ak­sie en fan­ta­sie moont­lik is. Ek wil ook weer be­gin dans. D­rie jaar ge­le­de moes ek op­hou om­dat ek my dy­spier ge­skeur het. Ek vrek oor die ak­tri­se Ni­co­le Kid­man en sal dol­graag in mu­siek­bly­spe­le soos Mou­lin Rou­ge of C­hi­ca­go op­tree. Wil jy in ’n se­pie speel? Ek skram nog weg van se­pies, maar ge­niet Tv-reek­se. Dis baie soos rol­pren­te, want jy kan ka­rak­ters uit­bou. En jy skiet vin­ni­ger as in rol­pren­te; ek hou daar­van. Ver­skil­len­de ak­teurs peak op ver­skil­len­de tye. My ma­gic ge­beur ge­woon­lik bin­ne die eer­ste d­rie sko­te. Dít is waar my in­stink in­skop. In rol­pren­te kan jy niks vir die ka­me­ra weg­steek nie. En daar is die in­ner­li­ke reis van die ka­rak­ter – wat ’n baie lan­ger pro­ses is, en my groot­ste uit­da­ging. Dít is eint­lik my kos. Maak skoonheid deu­re in die rol­prent­be­dryf oop? Ja, as jy nie na ’n se­ke­re rol lyk nie, gaan hul­le jou nie kies nie. Ge­volg­lik moet jy jou­self goed ver­sorg: reg eet, oe­fen, jou vel moet gloei . . . My tan­de vlek vin­nig om­dat ek rooi­wyn en kof­fie d­rink en rook. Ek be­soek die mond­hi­gi­ë­nis ge­reeld vir ’n poet­sing.

Par­ty ak­teurs kry nét ka­rak­ter­rol­le om­dat hul ge­sig ’n se­ke­re voor­koms het: die boos­wig, die ou of mei­sie langs­aan, want dit is hoe hul­le lyk. Jy kan nie veel aan jou ge­ne doen nie, dus moet jy daar­mee vre­de maak as jy ’n se­ke­re voor­koms het.

Of jy nou to­neel­speel of nie, jy kan nooit self­ver­troue uit­straal as jy nie goed voel oor jou­self nie. Jy moet dus al­tyd pro­beer om die heel bes­te weer­ga­we van jou­self te wees. En dit verg har­de werk. Speel jy eer­der in A­fri­kaans of En­gels to­neel? In e­ni­ge taal – ek hou van uit­da­gen­de rol­le. Ek was mal oor Li­ly in Boek­klub. In Al­taar het ons in A­fri­kaans, En­gels, X­ho­sa, Ven­da en Sotho ge­speel. In Tess was my ka­rak­ter A­fri­kaans . . . A­li­son was in En­gels. A­de­leit in die A­fri­kaan­se dra­ma­reeks K­nap­se kê­rels is lig en vro­lik, min­der wroe­gend. Ek wil ’n bie­tjie min­der huil vir ’n slag, so ek is bly ek kry die ge­leent­heid om haar te ver­tolk.

My moe­der­taal is be­skry­wend, niks vloek so lek­ker soos ’n A­fri­kaan­se woord nie. Ek is mal oor die woord “ap­pel­lie­fie”, dit is so cu­te. Die kuns­te­fees­te is so ’n goeie plat­form vir die ta­lent in die land en laat men­se weer met trots sê: Yes, we can do it. Só ook die jaar­lik­se ky­knet Sil­wer­skerm-rol­prent­fees. Hoe­kom ge­niet jy dit om to­neel te speel? Dit leer my van e­mo­sies en si­tu­a­sies waar­van ek nie sou weet nie. Dit is ’n stu­die van die mens. Van kleins af fas­si­neer die mens­dom my – en al­les in my smag daar­na om meer daar­oor te leer. Wat is van die groot­ste uit­da­gings in jou be­roep? Dit is baie moei­lik om nie ’n vas­te in­kom­ste te hê nie. Ek pro­beer spaar, en dis ’n voor­reg om by my ou­ers te bly, maar ek dra wel by tot die huis­hou­ding. Ge­luk­kig werk ek ge­reeld en ken ek die reg­te men­se in die be­dryf. Ons help me­kaar, die poel is klein.

Ek wil ook be­gin skryf en be­won­der ie­mand soos die ak­tri­se Ni­co­la Ha­ne­kom wat baie van haar eie rol­le skryf – om werk te skep, maar ook om haar­self as ak­tri­se te bly uit­daag. Hoe be­lang­rik is pret in jou le­we? On­langs sê ek vir ’n vriend ek wil ge­wig ver­loor. Hy re­ken ek moet dalk min­der kui­er, ’n paar lek­ker goe­ters op­gee . . . Ek sê: “Ek­skúús” [lag]. Nee wat, ons raak soms so vas­ge­vang in suk­ses dat ons ver­geet om te leef. Soms moet jy net oor­gee. Ek ge­niet dit om te braai, te kui­er, te dans. Ek luis­ter na Ka­ren Zoid, Fran­cois van Co­ke, Cor­lea, Bob­by van Jaars­veld, Na­di­ne. Ek het ook ’n ver­sa­me­ling pla­te, ou­es wat jy nog op ’n draai­ta­fel speel.

My boek­ver­sa­me­ling, meest­al twee­de­hands, is van skry­wers soos Wil­bur Smith, Al­den Bell, I­va­na C­hubbuck en A­li­ce Hoff­man.

Die mens­dom is heel­te­mal te teg­no­lo­gies ge­dre­we. Ek hou van goed in die hand. Ie­mand maak nie ’n CD om spek en bo­ne nie. Hy wil hê jy moet dit koop. Kyk hoe­veel har­de werk gaan daar in ’n pro­duk.

Ek hou ook van oe­fe­ning, min­stens vyf dae per week: Pi­la­tes en ho­ëin­ten­si­teit-in­ter­val­oe­fe­ning, stap en tou­spring. Iets wat ons nie van jou weet nie? Se­dert graad een het ek al my spaar­geld vir CD’S ge­bruik. My heel eer­ste aan­koop was van S­ha­nia T­wain, want ek is net mal oor coun­try. En ek is steeds mal oor haar. Eint­lik wil ek sy wees [lag].

Ek sal ons land nooit hon­derd per­sent ver­laat nie, maar is ge­reed om my vler­ke te sprei Christia

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.