RIVERSDAL IS 180 JAAR OUD

Suid-Kaap FORUM - - Voorblad - Keith Ek­steen kor­re­spon­dent

RIVERSDAL Dié dorp is van­dag, Don­der­dag 30 Au­gus­tus 180 jaar oud. Die koe­rant wat jy van­dag lees, was vroe­ër ‘n gra­tis ad­ver­ten­sie­blad, die Mi­kro-Ads wat in 1986 Don­der­dag­aan­de deur skool­seuns by wo­nings af­ge­le­wer is. Die naam is la­ter verander en die eer­ste Suid-Kaap Forum ver­skyn op 6 Sep­tem­ber 1991. Dus, lie­we le­ser, gee jou­self ‘n klop op die skou­er. Jy het van­dag op jou ma­nier die dorp se stig­tings­dag, 180 jaar ge­le­de be­leef, ge­vier en oor­leef. On­der lei­ding van dr. Wil­li­am Ro­bert­son, le­raar van S­wel­len­dam, koop 12 le­de die plaas Doorn­kraal van Her­ma­nus S­teyn in Ju­nie 1837, vroe­ër ‘n le­ning­plaas in 1746. ‘n Kerk word ge­bou deur die On­af­hank­li­ke Gods­diens­ti­ge Ge­s­ticht en er­we word ver­koop. ‘n Ad­ver­ten­sie ver­skyn op 31 Au­gus­tus 1838 in die Go­vern­ment Ga­zet­te, nr. 1706 wat lees: “Die dorp word ver­noem na Sir Har­ry Ri­vers wat si­vie­le kom­mis­sa­ris van S­wel­len­dam was, ge­bo­re in 1785 en oor­le­de op 6 De­sem­ber 1861.” Riversdal was die 3de mu­ni­si­pa­li­teit in die Kaap­pro­vin­sie. Die pro­kla­ma­sie het in die Go­vern­ment Ga­zet­te van 7 Ju­nie 1848 ver­skyn. Die mu­ni­si­pa­li­teit het uit slegs d­rie le­de be­staan aan­ge­sien die dorp in d­rie wy­ke ver­deel was. Vol­gens dr. Hans Fran­sen was Lang­straat die straat met die mooi­ste hui­se in ver­skil­len­de bou­sty­le. Die vrug­ba­re grond is ge­skik vir ve­le land­bou­be­dry­wig­he­de soos bees- en skaap­boer­de­ry, vol­strui­se, ko­ring, o­ly­we, neu­te, si­trus, wyn en ta­bak. Die rol wat die Jood­se in­wo­ners tot die voor­uit­gang van die dorp ge­le­wer het, kan nie mis­ken word nie. On­der an­de­re was daar Nain­kin-skoen­fa­briek en leer­looi­e­ry, Sam Sa­gor (die ou Jo­de-Boer) se win­kel, Sol­ly Nain­kin, dr. DJ Sa­gor en ook dr. Le­o­nard Nain­kin wat tot sy dood die bes­te spi­na­le spe­si­a­lis in die wê­reld was. Die oud­ste be­staan­de be­sig­heids­ge­boue is Sny­man Bou­ma­te­ri­a­le (1880), Roy­al Ho­tel (1881) en Op die Hoek Ka­fee (1909) te Bar­ry­straat. Die be­sig­he­de le­wer nog al­tyd ‘n diens aan die pu­bliek. Ge­bo­re en ge­toeë Ri­vers­dal­lers wat hul merk op die sa­me­le­wing ge­maak het, is JAE Vol­schenk (skil­der, 1853-1936), SV Pe­ter­sen (dig­ter, 1914-1987), Jo­han­nes Mein­tjes (skil­der/skry­wer, 1923-1980), Da­le­ne Mat­thee (skry­wer, 1938-2005) en dr. I­van­hoe Bec­ker (eer­ste bruin me­die­se dok­ter). Van­dag staan die mu­ni­si­pa­li­teit as Hes­se­qua-mu­ni­si­pa­li­teit be­kend en be­staan dit uit Gou­rits­mond, Al­ber­ti­nia, S­til­baai, Melk­hout­fon­tein, Jon­gens­fon­tein, Ver­maak­lik­heid, Hei­del­berg, Slang­ri­vier en Wit­sand. Die hoof ad­mi­nis­tra­tie­we se­tel is te Riversdal. Uit ‘n op­voed­kun­di­ge oog­punt be­skik die dorp uit twee ho­ër­sko­le, een Chris­te­lik ge­o­ri­ën­teer­de pri­vaat skool, d­rie la­er­sko­le en vier lan­de­li­ke of plaas­sko­le en ver­skeie voor­skool­se kleu­ter­sko­le. Die oud­ste kerk­ge­bou is die St. Mat­thews Ang­li­kaan­se kerk (1856) en die oud­ste ge­meen­skaps­or­ga­ni­sa­sie is die In­de­pen­dent Or­der of True Tem­pers (IOTT), ge­stig in 1889. Van die ge­pro­kla­meer­de na­si­o­na­le ge­denk­waar­dig­he­de is Zee­koe­gat op­stal (1960), Pun­tjie hui­se (1967), die ou tol­huis in die Gar­ci­a­pas (1968) en Vers­feld­huis (Ju­li­us Gor­don A­fri­ca­na-sen­trum) wat op 6 Mei 1966 amp­te­lik geopen is.

Lang­straat

Hoof­straat

Jood­se si­na­go­ge

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.