Die­re Om ’n to­taal wilde kat te pro­beer tem is nié iets wat jy kaal­hand aan­pak nie – só doen jy dit (of dalk nie)

Om ’n rond­lo­per­kat aan jou kant te kry is ’n uit­da­ging, maar ’n to­taal wilde kat is een wat jy be­slis nie son­der hand­skoe­ne aan­pak nie. Marian van Wyk ver­tel van die pad wat sy ge­stap het met Ne­bu­kat­ne­ser, ’n jong wilde kat uit ’n See­punt­se steeg.

Weg! Platteland - - Inhoud - FO­TO’S MARIAN VAN WYK

Dis met ’n kop vol foe­lie­stro­ke dat ek op Sa­ter­dag 10 Sep­tem­ber 2016 in ’n don­ker steeg in See­punt, Kaapstad, ver­dwyn. “Hier is al drie dae ’n kat hier ag­ter vas­ge­keer,” het my haar­kap­per, Eu­ge­ne Slab­bert, kort te­vo­re laat val. “Ons het vir hom be­gin kos uit­sit na­dat hy deur die kof­fie­ma­sjien se pyp ge­kou het om by die melk uit te kom.”

Die steeg, skaars 3m lank en pik­don­ker, is vol bou­rom­mel en per­ma­nent toe­ge­bou. Ek ge­bruik my sel­foon as ’n flits om die dier te soek, maar niks. Dan, ’n hal­we ag­ter­ste­we en stert! Die grys stre­pies beur weg, pro­beer nog die­per in die rom­mel ver­dwyn. Na­by die kat­jie loop vuil wa­ter uit ’n pyp.

Te­rug in my sa­lon­stoel werk my kop oor­tyd. Dis Sa­ter­dag, en as die sa­lon vroeg­mid­dag sluit, is daar eers weer Dins­dag ie­mand om vir die kat kos te gee. Ek be­sef ek kán nie en gáán nie die be­drem­mel­de dier­tjie hier los nie. Hy’s klein; ek skat so 2 maan­de oud. Ek sal wel vir hom ’n huis kry. Ek s­tuur vir my man, Lou­is Bot­ma, ’n SMS en vra hy moet so­lank kat­kos en ­sand gaan kry.

Dan is ek weer die steeg in, dié slag met ’n boks on­der die arm. Ek kry die kat met moei­te ge­vang en stop hom in die boks. Hy is ver­ba­send sterk en brul en beur om uit te kom, maar ek vou my arms ferm oor die boks en stap huis

toe. En só be­gin my mal­le­meu­le­rit van e­mo­sies. Hier is ons ver­haal.

10 Sep­tem­ber 2016

Die eer­ste twee nag­te sit die grys stre­pieskat­jie op die koue mar­mer­te­ëls on­der my kle­re­kas en skree van mid­der­nag tot 05:00 blou moord. Hy wil niks weet van die boks­bed­jie met die kom­bers wat ek uit­ge­sit het nie. As ek na­by pro­beer kom, krimp hy in­een en blaas, spoeg en los stink­bom­me – ’n af­skrik­mid­del wat nes ’n reg­te nr. 2 ruik... Ek be­sef ons moet by ’n vee­arts uit­kom, maar dis na­week. Op Fa­ce­book skryf ek ek soek ’n huis vir die kat­jie. Ek be­sluit om hom Ne­bu­kat­ne­ser te noem. Dis ’n naam wat al vas­steek se­dert ek baie ja­re ge­le­de Le­on de Vil­liers se A­liens en

en­ge­le met die kat­ka­rak­ter Ne­bie­kat­ne­ser ge­lees het.

12 Sep­tem­ber

Dis Maan­dag­og­gend, en ná ’n erg trau­ma­tie­se vang­dra­ma met ’n klom­pie krap­mer­ke en ’n le­li­ke byt aan my vin­ger wat ’n klem-in-die-kaak-in­spui­ting verg, sit ons af vee­arts toe. Ne­bu­kat­ne­ser tol soos ’n brie­sen­de tier rond en pro­beer ver­be­te uit die hok­kie kom. By dr. Reena Cot­ton van Vet­point in See­punt hoor ek hoe wilde katte deel is van ons e­ko­stel­sel. In ste­de en ny­wer­heids­ge­bie­de help hul­le om rot­te en an­der pes­te te vang wat siek­tes aan men­se kan oor­dra.

Dan, die eer­ste ver­ras­sing: Ne­bu­kat­ne­ser is nie twee maan­de oud nie, maar na­der aan ses. Sy’s ’n wy­fie, boon­op op hit­te. Reena gee my die ver­se­ke­ring dis hoe­ge­naamd nie wreed om ge­son­de wilde katte te ste­ri­li­seer en dan weer in hul­le ko­lo­nie vry te laat nie. Dis om te keer dat hul­le be­vol­king groei.

Ons kom oor­een: As Ne­bu­kat­ne­ser po­si­tief toets vir leu­ke­mie of kat­te­vigs, word sy van kant ge­maak. As sy ge­sond is, word sy ge­ste­ri­li­seer. Reena groet met die woor­de wat tot van­dag toe in my kop bly draai: “Ont­hou, die feit dat sy jou toe­ge­laat het om haar te vang, is ’n goeie te­ken. Gee haar twee we­ke, dan sal jy weet of jy haar kan mak maak.”

Die toet­se bring goeie nuus, en die mid­dag gaan haal ek vir Ne­bu­kat­ne­ser ná haar ste­ri­li­sa­sie. Haar lin­ker­oor is ge­knip – ’n stan­daard­pro­se­du­re met wilde katte. Dis in­ge­val sy vry­ge­laat word en la­ter weer by ’n vee­arts be­land, dan weet die vee­arts sy is klaar ge­ste­ri­li­seer.

Toe be­gin die spe­le­tjie wat vir nie­mand pret was nie: weg­krui­per­tjie. Dae gaan ver­by dat ons haar nie met ’n oog sien nie, maar snags eet sy en doen haar toi­let­sa­ke ver­ras­send net­jies in haar kat­sand. El­ke dag druk ek my vin­gers in haar kos so­dat sy ge­woond kan raak aan my reuk.

24 Sep­tem­ber

Twee we­ke is ver­by en Ne­bu­kat­ne­ser bly wild. Teen dié tyd het ek al baie ge­lees en weet ek sy kan nie na ’n huis toe gaan met kin­ders of an­der die­re nie. Daar­om moes ek die e­nig­ste van my vrien­de wat op Fa­ce­book aan­ge­bied het om haar in te neem, mee­deel >

‘ Toe be­gin die spe­le­tjie wat vir nie­mand pret was nie: weg­krui­per­tjie. Dae gaan ver­by dat ons haar nie sien nie, maar snags eet sy en doen haar toi­let­sa­ke.’

Ne­bu­kat­ne­ser sal nooit mak word met haar drie kin­ders on­der ses jaar nie.

Maar ek en Lou­is het ook nie die hart of moed om haar te­rug te neem stra­te toe nie. Ons be­sluit sy bly by ons, al sien ons haar maar wei­nig. Sy bly in die rus­bank in die sit­ka­mer.

8 Ok­to­ber

Dis laat­aand, hier rond­om 22:30, en ter­wyl ons TV kyk, be­gin Ne­bu­kat­ne­ser uit die blou­te in ons sit­ka­mer rond­stap en -hup­pel. As ons roer, laat spaan­der sy. In die vol­gen­de paar dae be­gin sy el­ke aand ’n bie­tjie vroe­ër uit die rus­bank klim. Dan hard­loop sy koes-koes na haar toi­let toe, eet ’n paar hap­pies, en klim weer te­rug in die rus­bank tot ons gaan slaap.

14 Ok­to­ber

Van­dag het Ne­bu­kat­ne­ser in my boek­rak in­ge­trek waar sy van ag­ter my woor­de­boe­ke vir my sis en blaas as ek vir haar loer. Hier bly sy et­li­ke we­ke.

23 Ok­to­ber

Ek be­gin hard­op lees vir Ne­bu­kat­ne­ser – ’n wenk van Ed­die Lo­mas, ’n vriend. El­ke dag ná werk gaan sit ek ’n me­ter van haar weg­kruip­plek af op die vloer met my be­ne op­ge­trek (om so klein as moont­lik te lyk) en lees dan so 40 mi­nu­te lank vir haar – e­nig­iets, som­mer uit die ro­man waar­mee ek be­sig is.

25 Ok­to­ber

Ek werk op my re­ke­naar en be­sef skie­lik Ne­bu­kat­ne­ser is be­sig om ag­ter my te speel met een van die “spin­ne­kop­pe” wat ek vir haar van pyp­skoon­ma­kers maak. Ek waag ’n kans en gooi vir haar nog ’n spin­ne­kop, en so­waar, sy be­spring hom. S­to­rie­tyd werk!

26 Ok­to­ber

Lou­is ver­tel Ne­bu­kat­ne­ser loer my af in die bad­ka­mer. Dan be­gin sy my saans sub­tiel ag­ter­volg; sluip al langs die mu­re ag­ter my aan. Be­dags kruip sy nog weg, maar saans speel ons saam. Maar ek mag nie na­der as om­trent 30 cm aan haar kom nie.

27 Ok­to­ber

Ek sit laat­nag in die bed en gooi “spin­ne­kop­pe” vir Ne­bu­kat­ne­ser. Sy vang hul­le in die lug, klap hul­le dat hul­le doer trek, en kom vra dan nog een. Dan maak sy haar tuis in die waai van my been en slaap net daar. Ek weer­staan die ver­soe­king om haar te streel en wag eer­der dat sy toe­na­de­ring soek.

6 No­vem­ber

Ne­bu­kat­ne­ser spin vir die heel eer­ste keer – 57 dae ná ons ont­moe­ting.

8 No­vem­ber

Sy skuur die eer­ste keer teen my be­ne. Sy lê ge­reeld styf teen my en klou­ter op my les­se­naar as ek werk, loer van ag­ter my i­mac se groot skerm vir my. Ek dink sy gaan my bin­ne­kort toe­laat om aan haar te vat.

15 No­vem­ber

Uit­ein­de­lik, ’n te­ken! Ne­bu­kat­ne­ser druk haar kop on­der my arm in. Sy word net mak­ker en lief­de­vol­ler.

Ek be­sluit: Ek sal haar nooit aan­dag wei­er nie; sy kan al­tyd so­veel aan­dag kry as wat sy wil hê, al kom ek laat vir ’n af­spraak. Vir Lou­is bly sy nog skug­ter – dis eers laat in De­sem­ber dat hy aan haar mag raak.

‘Dan be­gin sy my saans sub­tiel ag­ter­volg; sluip al langs die mu­re ag­ter my aan. Be­dags kruip sy nog weg, maar saans speel ons saam.’

27 No­vem­ber

’n Nag van dra­ma. Ne­bu­kat­ne­ser jag in­sek­te op die bal­kon, een van haar guns­te­ling­tyd­ver­dry­we. Ek gaan slaap vroeg, hier teen 21:00, en weet nie Lou­is maak die bal­kon­deur toe nie. Hy sien nie vir Ne­bu­kat­ne­ser tus­sen die plan­te nie en be­sef nie hy sluit haar uit nie. Teen mid­der­nag word ek wak­ker van ’n ge­kap teen ons ven­sters. Eers dink ek dis ’n vo­ël, maar toe sien ek haar sil­hoe­ët deur die blin­dings: Ne­bu­kat­ne­ser stap bui­te op ’n ly­sie van skaars 8 cm – ’n he­le se­we ver­die­pings bo die grond – in ’n des­pe­ra­te po­ging om in te kom. Ek storm bal­kon toe, gee voor ek is kalm, gaan sit plat (om my­self klein te maak, soos in haar wilde dae) en roep. Sy mi­aau ver­we­se. Die se­kon­des tik ver­by ter­wyl sy sta­dig om­draai na my toe. Toe sy op die bal­kon land, kan ek my nie be­teu­el nie: Ek gryp haar en druk haar teen my vas. Die heel eer­ste keer.

2 Maart 2017

Ons gaan vir die eer­ste keer weer vee­arts toe; dié slag vir nog in­en­tings en ’n roe­ti­ne-on­der­soek. Ek is ge­span­ne; die dra­ma­tie­se vo­ri­ge af­spraak is nog vars in my ge­heue. By Vet­point waar­sku ek vir dr. B­les­sing C­hi­ri­se­ri: “Sy is, uhm... was wild. Net ek en my man mag aan haar vat.” B­les­sing sê op sy sag­te ma­nier: “Kom ons kyk wat ge­beur.” Kalm, son­der e­ni­ge dra­ma, haal hy vir Ne­bu­kat­ne­ser uit haar hok­kie.

VAN­DAG IS EK en my wilde steeg­kat­jie on­af­skeid­baar. Sy kom as ek haar roep. Smid­dae as ek van die werk af kom, wag sy my by die voor­deur in, en dan hard­loop ons saam na die bed se voe­ten­ent toe vir ’n lang streel­ses­sie. Dis el­ke dag se ri­tu­eel, een wat eers ein­dig wan­neer Ne­bu­kat­ne­ser my lig­gies aan die elm­boog hap. Dan weet ek dis nou ge­noeg.

Maar dis net by my en Lou­is wat sy mak is. So­dra vrien­de in­stap, kruip sy weg, hoe­wel sy dees­dae ná ’n paar mi­nu­te sal uit­kom. Ek maak se­ker ek staan al­tyd tus­sen haar en ’n vreem­de­ling, en vra ook my vrien­de om eers tjoep­stil te bly en nie aan haar te pro­beer raak nie, al lyk sy ook hóé vrien­de­lik. >

VORDERING Heel bo kruip Ne­bu­kat­ne­ser on­der die kas weg en bo ag­ter die boe­ke in ’n boek­rak. Maan­de la­ter lê sy rus­tig on­der die du­vet (dié fo­to) en speel ont­span­ne op haar krap­paal (oor­kant­ste blad, regs bo).

TROETELDIERE BO REGS Ne­bu­kat­ne­ser kort na­dat ek haar huis toe ge­bring het: erg ag­gres­sief en ’n to­taal an­der dier as die bon­del lief­de links en regs.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.