Wat is die bes­te brand­hout?

Weg! Platteland - - Volhoubare Verhitting -

• VIR HIT­TE Per ge­wig be­vat al­le hout min of meer die­self­de hoe­veel­heid e­ner­gie. ’n Hoop dig­te, swaar har­de­hout soos se­kel­bos sal 1½ tot 2 keer so­veel hit­te-een­he­de af­gee as die­self­de vo­lu­me sag­te hout soos wat­tel – én dit sal lan­ger brand. Maar dit sal ook waar­skyn­lik twee keer so duur wees. • VIR SKONER LUG

Die ver­skil in be­soe­de­ling stow­we wat ver­skil­len­de soor­te hout af­gee, is ig­no­reer­baar klein ver­ge­le­ke met die uit­wer­king van hout­vog en die soort vuur­herd. Selfs den­ne­hout? Ja, on­danks dié hout se re­pu­ta­sie as een wat dik aan­pak­sels in skoor­ste­ne vorm, brand men­se in A­me­ri­ka en Eu­ro­pa dit son­der e­ni­ge pro­ble­me. Die gom in den­ne­hout brand trou­ens warm en skoon, en droë den­ne­hout ver­oor­saak net so­veel kool­stof en kag­gel­neer­slag as an­der hout­soor­te. Die re­de hoe­kom dié hout so deur­loop, is om­dat die ein­ste hoogs vlam­ba­re gom die hout in staat stel om te brand ter­wyl dit sop­nat is. Nat den­ne­hout sal be­slis sorg vir neer­slae op stoof gla­se n swaar teer kre­o­soot­kon­den­sa­sie in die skoor­steen, wat tot pro­ble­me – en selfs die ri­si­ko van ’n skoor­steen­brand – kan lei. • VIR VOL­HOU­BA­RE HOUTVERSAMELING EN DIE HER­STEL VAN DIE OM­GE­WING Die soort hout wat jy koop, kan ’n groot ver­skil maak in die om­ge­wing. Suid-a­fri­ka het nie ’n na­s­poor­baar­heid-en ser­ti­fi­se­ring­stel­sel soos in A­me­ri­ka en Eu­ro­pa nie. Ge­luk­kig kan jy uit die soort hout al baie wys word oor die om­ge­wings­vol­hou­baar­heid daar­van. Vir die moei­li­ker keu­ses kan jy ver­skaf­fers pe­per met vrae en aan­dring dat hul­le be­gin na­speur wat­ter spe­sies hul­le het en waar en hoe die hout ver­kry is. IN­DRIN­GERS

E­ni­ge hout wat deur die uit­wis­sing van in­drin­ger­bo­me ver­kry is, sal waar­skyn­lik die bes­te keu­se wees vir die om­ge­wing. Die ri­si­ko om na­tuur­li­ke e­ko­stel­sels te be­ska­dig is die klein­ste; vuurmaakhout wat ver­kry is uit op­rui­mings­pro­jek­te wat be­hoor­lik be­stuur word, on­der­steun die her­stel van e­ko­stel­sels; en sul­ke pro­jek­te is ge­woon­lik plaas­lik, wat die ver­voer­voet­spoor ver­klein. Maar die in­sa­me­ling van in­drin­ger­hout help wei­nig as slegs die groot stuk­ke ge­neem word en nu­we uit­loop­sels dan in­meng met be­hoor­li­ke op­rui­ming. Vra vrae en koop liefs hout van pro­jek­te wat goed be­stuur word.

Proso­pis ( suid­wes­do­ring en an­der Proso­pis- spe­sies) Brand­tyd 5/5 Om­ge­wings­vrien­de­li­ke in­sa­me­ling 5/5

Die mees­te Proso­pis-spe­sies het die hoë hit­te­waar­de van die hard­ste vuurmaakhout en brand daar­om baie lank – én vorm die mi­ni­mum as. Dis ’n na­re uit­heem­se in­drin­ger in die dro­ër de­le van Sui­der-a­fri­ka wat oop sa­van­ne in­neem en ri­vie­re ver­stop. Teen die tyd dat dit by ver­skaf­fers kom, is dit ge­woon­lik al goed droog – en daar­om ’n uit­ste­ken­de keu­se.

Swart­wat­tel (A­ca­cia me­arn­sii) Brand­tyd 3/5 Om­ge­wings­vrien­de­li­ke in­sa­me­ling 5/5

Hier­die hout is wyd be­skik­baar en ’n uit­ste­ken­de keu­se vir ’n win­ter­vuur. Dit steek mak­lik aan, brand vir ’n skaf­li­ke tyd en word mak­lik tot fyn­hout ge­kap. Om­dat dit ’n me­di­um­dig­te hout is, sal stuk­ke wat in ge­wo­ne vuurmaakhout ge­kap word, vin­ni­ger uit­droog as dig­ter hout­soor­te. Dis een van die erg­ste in­drin­gers in Suid-a­fri­ka wat wei­ding ver­smoor en ver­al ri­vier­oe­wers in­neem. Dig­te ruig­tes hier­van ge­bruik e­nor­me hoe­veel­he­de wa­ter en dom­pel be­sker­men­de oe­wer­plan­te­groei in ska­du­wee – en die ge­volg is er­ge e­ro­sie en ska­de aan die ri­vier­oe­wer as daar vloe­de is. Die e­nig­ste goeie swart­wat­tel is ’n dooie – of ’n bran­den­de – een.

Rooi­krans (A­ca­cia cy­clops) Brand­tyd 4/5 Om­ge­wings­vrien­de­li­ke in­sa­me­ling 5/5

Dié kort boom be­dek groot de­le na­by die Kaap­se kus – van Na­mi­bië reg­deur tot in die Oos-kaap. Hul­le vorm dig­te en­kel­spe­sie­ruig­tes wat di­ver­se na­tuur­li­ke plan­te­groei ver­vang. Rooi­krans groei sta­di­ger en vorm dig­te vuurmaakhout wat lank brand.

Aus­tra­lie­se swart­hout (A­ca­cia me­la­noxy­lon) Brand­tyd 5/5 Om­ge­wings­vrien­de­li­ke in­sa­me­ling 5/5

Dié don­ker kern­hout is dig en brand lank. Dis ’n groot boom wat wou­de en ho­ë­re­ën­val-fyn­bos en gras­veld in­neem en oor­neem. Dis nie so al­ge­meen soos die an­der hout wat in hier­die ar­ti­kel be­spreek word nie, maar ’n puik keu­se om vuur te maak.

Wat­tels Brand­tyd 2/5 Om­ge­wings­vrien­de­li­ke in­sa­me­ling 5/5

Port­jack­sons ( A­ca­cia sa­lig­na) en lang­blaar­wat­tels ( A­ca­cia lon­gi­fo­lia) is in­drin­gers aan die Kaap­se kus, ter­wyl sil­wer­wat­tels ( A­ca­cia de­al­ba­ta) ’n pro­bleem is in K­wa­zu­lu-na­tal en die Vry­staat. Hul­le groei om­trent ewe vin­nig en staan ’n paar me­ter hoog, en die hout is dik­wels sag en brand vin­nig. Dit word nie so wyd by­me­kaar­ge­maak en ver­koop soos rooi­krans nie, maar brand goed in ’n doel­tref­fen­de ge­slo­te sto­fie. >

Rooi­krans

Swart­wat­tel

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.