Ver­steek­te ge­heim

Ge­luks­burg kruip diep in die Dra­kens­berg weg

Weg! Platteland - - Contents - TEKS JO­HAN VAN ZYL FOTO’S PE­TER VAN NOORD

In die noor­de­li­ke Dra­kens­berg in K­wa­zu­luNa­tal, dig­by die Vry­staat­se grens, skuil Ge­luks­burg. En in die Ver­lo­re Val­lei net bui­te dié ge­hug­gie het vyf ge­sin­ne wat in die 1830’s van Piet Re­tief se trek­groep weg­ge­breek het, 115 jaar lank ’n be­staan ge­voer, sa­lig on­be­wus van twee Boe­re- én twee Wê­reld­oor­loë...

Toe S­tan­ford se kos­toor­naar Ma­ri­a­na Ester­hui­zen en haar man, Pe­ter, in die vroeë ja­re tag­tig die Wes-kaap­se plat­te­land deur­kruis het op soek na ’n heil­sa­me hol­te vir hul­le hart en voet, het een vraag bo­aan hul­le lys van kri­te­ria ge­pryk: “Hoe voel ons oor dié plek op ’n Son­dag­mid­dag ses­uur as die wind waai?”

Wel, as jy die K­wa­zu­lu-na­tal­se dwerg­dorp Ge­luks­burg op ’n dor, droef­gees­ti­ge sab­bat diep in Sep­tem­ber bin­ne­ry, voel dit wa­rem­pel of die ge­luks­go­din en haar tra­wan­te ver­geet het van dié kud­de­tjie hui­se aan die voet van die N­tint­wa­berg tus­sen die O­li­viers­hoek- en Van Ree­nens­pas. Jy is maar 30 km van die N3, 27 km van Berg­vil­le en 47 km van La­dy­smith af, maar dit voel kom­pleet of jy na ’n an­der son­ne­stel­sel ver­plaas is, een waar die 171 in­wo­ners (vol­gens die 2011-sen­sus) o­ën­skyn­lik die vo­ri­ge nag weg­ge­raap is. In ’n paar ag­ter­pla­se, by­voor­beeld, kreun die le­moen­bo­me on­der die oran­je son­ne­bol­le, maar dam­me vrug­te lê on­der op die grond en vrot.

Na­ma­te ’n mens deur die stof­stra­te kruie, ef­fe neer­slag­tig oor die ge­woon­lik geil­groen land­skap en ma­je­stu­eu­se ber­ge wat nou o­ral­oor stof­bruin en grou­geel en dors­tig op die eer­ste so­mer­re­ëns wag, be­merk jy met­ter­tyd tog te­kens van le­we: Op ’n straat­hoek lek ’n rook­tong uit ’n smeu­len­de kon­ka aan die ver­bleik­te blou he­mel­ruim. ’n Paar vlieë en brom­mers draai om ho­pies bees­mis. Ê­rens kraai ’n haan en mê ’n skaap en tor­tel ’n duif, en doer oor­kant lê en her­kou drie koeie lang­tand aan hul­le mid­dag­e­te. En hier kom so­waar nou ook ’n brand­ma­er brak aan­ge­draf! Met ’n kud­de stow­we­ri­ge bees­te op sy hak­ke! Ge­volg deur ’n fiets – met twee jong mei­sies op wat die weg­ra­ping vry­ge­spring het! >

Die in­wo­ners is taam­lik ver­deel oor of dié skaf­li­ke sir­kel­pad na hul­le dorp ge­teer moet word of nie. Par­ty meen dit sal meer be­soe­kers lok, maar waar­skyn­lik ook mis­da­di­gers; an­der is bang ’n teer­pad sal die stil, rus­ti­ge at­mos­feer op Ge­luks­burg in die wie­le ry.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.