TOE & NOU

Weg! - - News -

P­hi­lip­po­lis, 85 jaar la­ter

Vyf-en-veer­tig jaar ge­le­de is ’n deel van wat van­dag die N1 is, her­lê. Dié pad het toe nie meer met die R717 langs deur P­hi­lip­po­lis in die Suid-Vry­staat ge­loop nie, maar 40 km daar­van­daan, oor S­pring­fon­tein. Hier­na het P­hi­lip­po­lis se ses mo­tor­ha­wens ge­kwyn tot­dat slegs één oor was.

Oor waar­om die N1 se roe­te ver­an­der is, hang daar ná al die ja­re steeds ’n vraag­te­ken, maar dis moont­lik om­dat die re­ge­ring des­tyds wou spog met die nu­we Ver­woerd­dam. Die dam (van­dag die Ga­riep­dam) is nef­fens die N1 en im­mers steeds die groot­ste in die land.

Die R717 tus­sen Co­les­berg en P­hi­lip­po­lis loop om en oor tal­le mooi klo­we en kop­pe, wat pad­bou­werk be­moei­lik. ’n Pad met draaie het dik­wels meer mo­tor­on­ge­luk­ke, en die in­sleep­diens­te op P­hi­lip­po­lis het ge­dy.

Dié “Toe”-fo­to is rond­om 1932 voor Hat­tingh se Gara­ge langs die Ja­cob­son-ge­sin se Vic­to­ri­aan­se he­re­huis ge­neem. Hoe­wel daar op die mo­tor “Crash S­quad” staan, het hy ’n Kaap­stad­se nom­mer­plaat en daar is geen sleep­stang nie. Boon­op is die woord “film” daar­op te sien. Dié voer­tuig het dus waar­skyn­lik niks te doen ge­had met ’n reg­te in­sleep­diens nie.

Toe het dié straat nog Kerk­straat ge­heet, maar dit is kort daar­na, in 1938, her­doop tot Voor­trek­ker­straat van­weë die her­den­king van die Groot Trek. Die hoof­straat was toe nog nie met bo­me om­soom soos dees­dae nie.

He­laas is Hat­tingh se Gara­ge wat uit ’n dub­bel­ver­die­ping be­staan het, de­ka­des ge­le­de al ge­sloop en dié ruim­te doen nou diens as die Nie­na­ber­plein. Wat ’n jam­mer­te is dit nie dat die brand­stof­pomp waar DKW­pe­trol te koop was, ver­lo­re is nie!

Die Ja­cob­sons het la­ter die huis aan die mu­ni­si­pa­li­teit ge­skenk en dis nou P­hi­lip­po­lis se bi­bli­o­teek. Dié per­seel en die aan­gren­sen­de Trans­ga­riep-mu­seum is on­langs teen mil­joe­ne rand deur die Vry­staat­se re­ge­ring ge­re­stou­reer en sien nou mooi­er daar­uit as des­tyds.

Ter­loops, as jy die al­ter­na­tie­we roe­te tot die N1 deur P­hi­lip­po­lis vat, kan jy se­ker wees jy ry ’n stil­ler pad wat ook 7 km kor­ter is. Maar sorg dat jy brand­stof in­gooi op Tromps­burg of Co­les­berg, want die plaas­li­ke gara­ge is net van agt tot vyf oop – en op Son­dae dik­wels tot net ná kerk.

– Jens F­ri­is

Loer by p­hi­lip­po­lis.org.za of p­hi­lip­po­lis.co.za vir meer in­lig­ting oor die oud­ste ne­der­set­ting in die Vry­staat.

REK DIE BE­NE. Die ver­leg­ging van die hoof­pad tus­sen die Kaap en Jo­han­nes­burg was vir mo­tor­ha­wens in P­hi­lip­po­lis ’n groot te­rug­slag – net een van die ses het oor­ge­bly. Ook Hat­tingh se Gara­ge be­staan nie meer nie.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.