La­tijns-Ame­ri­ka voelt ‘zach­te’ staats­gre­pen VS

Times of Suriname - - KIJK OP DE WERELD -

Nog maar 15 jaar ge­le­den kon de eu­fo­rie niet op. In meer­de­re La­tijns-Ame­ri­kaan­se lan­den, waar­on­der niet de min­sten als Bra­zi­lië en Ar­gen­ti­nië, kwa­men re­ge­rin­gen aan de macht die zich ver­zet­ten te­gen de ne­o­li­be­ra­le plet­wals en de staat ging in­zet­ten voor een eer­lij­ke ver­de­ling van de wel­vaart. Van­daag dreigt de­ze droom in scher­ven uit el­kaar te val­len, voor­al dank­zij de tra­di­ti­o­ne­le in­ter­ven­tie­po­li­tiek van de VS.

In 2002 werd pre­si­dent Hu­go Chá­vez van Ve­ne­zu­e­la ge­van­gen­ge­no­men en ont­voerd door de po­li­tie­ke en fi­nan­ci­ë­le macht­heb­bers van zijn land. Daar­op ver­dween hij. De re­ac­tie van de be­vol­king was ech­ter zo he­vig dat hij en­ke­le da­gen na­dien be­hou­den te­rug­keer­de en zijn man­daat kon ver­der zet­ten. On­der­tus­sen is ge­we­ten dat de VS de hand had­den in de­ze po­ging tot staats­greep.

Kort daar­op kwa­men in ver­schil­len­de La­tijnsA­me­ri­kaan­se lan­den nog meer pro­gres­sie­ve re­ge­rin­gen aan de macht. Oud vak­bonds­lei­der Lu­la in Bra­zi­lië en na hem Dilma Rous­seff, Nés­tor Kirch­ner en daar­na Cris­ti­na Fer­nán­dez de Kirch­ner in Ar­gen­ti­nië, San­di­nist Da­niel Or­te­ga in Ni­ca­ra­gua, in­heems vak­bonds­lei­der Evo Mo­ra­les in Bo­li­vië, Ra­fael Cor­rea in Ecu­a­dor. Ze gin­gen sa­men vol­uit voor een pro­ject van La­tijns-Ame­ri­kaan­se en Ca­ra­ï­bi­sche in­te­gra­tie. Zo werd in 2004 het Bo­li­va­ri­aan­se Al­ter­na­tief voor de Vol­ke­ren van ons Ame­ri­ka (ALBA) op­ge­richt, een mid­del­vin­ger naar de VS die van ouds­her de su­pre­ma­tie over de twee sub­con­ti­nen­ten van Alas­ka tot Pa­ta­go­ni­ë­voor hun be­lan­gen op­ei­sen. ‘

Het jaar daar­op werd het ALCA (een door de VS ge­pro­mo­te Vrij­han­dels­zo­ne van de Ame­ri­ka’s) in de Ar­gen­tijn­se stad Mar del Pla­ta naar de prul­len­mand ver­we­zen. Daar­na werd de Unie van Zuid-Ame­ri­kaan­se Na­ties (UNASUR) in het le­ven ge­roe­pen. On­der­tus­sen licht­te Ve­ne­zu­e­la het ge­o­gra­fisch ge­ï­so­leer­de en door de VS ge­blok­keer­de Cu­ba mee in het za­del.

Ui­t­ein­de­lijk mond­de dit uit in de op­rich­ting van de Ge­meen­schap van La­tijnsA­me­ri­kaan­se en Ca­ra­ï­bi­sche Sta­ten (CELAC). Zo zou­den de ver­e­nig­de La­tijnsA­me­ri­kaan­se lan­den po­ten­ti­eel sterk ge­noeg staan om de heer­schap­pij van de VS de­fi­ni­tief van zich af te schud­den. In 2008 bom­bar­deer­de Co­lom­bia, met goed­keu­ring van de VS, de grens­streek van Ecu­a­dor. De­ze agres­sie was ge­richt te­gen de re­ge­rin­gen van Ra­fael Cor­rea en Ve­ne­zo­laans pre­si­dent Hu­go Chá­vez. Ve­ne­zu­e­la, ge­steund door Cu­ba, deed im­mers ern­sti­ge po­gin­gen om het vre­des­pro­ces in buur­land Co­lom­bia, waar al de­cen­nia­lang een bur­ger­oor­log aan­sleep­te, op gang te bren­gen. De­ze po­gin­gen wer­den toen ge­dwars­boomd door de Co­lom­bi­aan­se re­ge­ring met steun van bond­ge­noot Ame­ri­ka.

Zes Ame­ri­kaan­se mi­li­tai­re ba­sis­sen ope­re­ren van­uit het grond­ge­bied van Co­lom­bia, on­der het mom van de be­strij­ding van de drugs­han­del en het ter­ro­ris­me. Daar­naast pomp­ten de VS 5.500 mil­joen dol­lars in het ‘Plan Co­lom­bia’. In fei­te is dit mi­li­tair machts­ver­toon - nu meer dan ooit - ge­richt te­gen buur­land Ve­ne­zu­e­la, dat zich niet wil on­der­wer­pen aan de Ame­ri­kaan­se he­ge­mo­nie.

De tijd van de mi­li­tai­re staats­gre­pen en de doods­es­ka­ders is blijk­baar voor­bij. De VS zit­ten nu al­les op zo­ge­naam­de ‘zach­te staats­gre­pen.’ Dat luk­te een eer­ste maal in Honduras. De Spaan­se krant El País be­richt­te over do­cu­men­ten die ge­wag ma­ken van ‘be­paal­de be­we­gin­gen van de VS’ tij­dens de staats­greep die Ma­nu­el Ze­laya in Honduras op 28 ju­ni 2009 op­zij zet­te. Hij werd aan­ge­hou­den door het Hond­ure­se le­ger en over­ge­bracht naar een (ja­wel, Ame­ri­kaan­se) mi­li­tai­re ba­sis in het land, die hem ver­vol­gens door­sluis­de naar Costa Ri­ca. Ze­laya merk­te daar­bij op dat die do­cu­men­ten, die door Wi­kiLeaks aan het licht kwa­men, de me­de­plich­tig­heid van de VS met de staats­greep dui­de­lijk ma­ken.

Ook in Pa­ra­gu­ay luk­te het te­gen de de­mo­cra­tisch ver­ko­zen pre­si­dent en voor­ma­lig ka­tho­liek bis­schop Fer­nan­do Lu­go, die vol­op met land­her­vor­min­gen be­zig was ten voor­de­le van de boe­ren­be­vol­king en on­langs moest pre­si­dent Dilma Rous­sef in Bra­zi­lië het­zelf­de on­der­vin­den.

On­der­tus­sen kwam eind 2015 in Ar­gen­ti­nië Mau­ri­cio Ma­cri aan de macht. The New York Ti­mes noem­de hem op zijn voor­pa­gi­na de meest cor­rup­te Ar­gen­tijn­se pre­si­dent ooit. Zijn rijk­dom ver­bergt hij in fis­ca­le pa­ra­dij­zen. Ter­wijl zijn voor­gan­ger Cris­ti­na Kirch­ner de fi­nan­ci­ë­le aas­gie­ren van het Ar­gen­tijn­se lijf schud­de, haal­de Ma­cri ze weer bin­nen. Het werkt blijk­baar niet al­tijd. Po­gin­gen voor een ‘zach­te staats­greep’ te­gen Ra­fael Cor­rea van Ecu­a­dor en Evo Mo­ra­les van Bo­li­vië mis­luk­ten. In Bo­li­vië slaag­de door de VS aan­ge­stuur­de Ame­ri­kaan­se agres­sie er niet in boe­ren­be­we­gin­gen te­gen de le­gi­tie­me re­ge­ring op te zet­ten. Sinds 2014 zijn de ar­chi­tec­ten van de­ze ‘zach­te staats­gre­pen’ met man en macht be­zig om de re­ge­ring van pre­si­dent Ni­colás Ma­du­ro in Ve­ne­zu­e­la ten val te bren­gen. (De we­reld morgen/fo­to: lak­ay­ex­po.com)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.