In­ter­na­ti­o­na­le Dag van de Sta­tis­tiek

Times of Suriname - - OPEN VIZIER / BINNENLAND -

PARAMARIBO – Sta­tis­tie­ken, dat klinkt als iets heel in­ge­wik­kelds en wis­kun­digs, en ook niet echt heel boei­end. Sta­tis­tie­ken zijn na­me­lijk no­dig om in­for­ma­tie over bij­voor­beeld de fi­nan­ci­ë­le of maat­schap­pe­lij­ke sta­tus van een land of re­gio te be­re­ke­nen. Zo is bij­voor­beeld snel te zien of het ge­mid­del­de bru­to jaar­in­ko­men te hoog of te laag is, of dat er een bij­zon­der hoog ba­by­sterf­te­cij­fer ligt in een be­paal­de re­gio. Met die in­for­ma­tie kun­nen re­ge­rin­gen (en de Ver­e­nig­de Na­ties) weer plan­nen ma­ken om die cij­fers op te krik­ken of juist te­rug te draai­en. Be­lang­rijk werk dus.

In 2010 is om die re­den de In­ter­na­ti­o­na­le Dag van de Sta­tis­tiek (ook wel We­reld Sta­tis­tiek Dag) op­ge­richt door de Sta­tis­tiek­af­de­ling van de Ver­e­nig­de Na­ties (Uni­ted Na­ti­ons Sta­tis­tics De­vi­si­on). Op 20 ok­to­ber vie­ren we van­af nu ie­der jaar de­ze dag, waar­aan meer dan 130 lan­den mee­doen. Op de­ze dag la­ten sta­tis­tiek­bu­reaus zien wat ze nu ei­gen­lijk doen. Dat ge­beurt vaak met niet zo heel span­nen­de rap­por­ten, en de dag van de sta­tis­tiek pro­beert hier dan nog iets span­nends van te ma­ken.

Sta­tis­tiek is de we­ten­schap, de me­tho­diek en de tech­niek van het ver­za­me­len, be­wer­ken, in­ter­pre­te­ren en pre­sen­te­ren van ge­ge­vens. Het is een on­der­deel van wis­kun­de. Sta­tis­ti­ci trach­ten in­for­ma­tie over een po­pu­la­tie -al dan niet ab­stract­te krij­gen uit de waar­ne­ming van een meest­al be­perkt aan­tal ele­men­ten van die po­pu­la­tie, de steek­proef. In het ge­val dat de steek­proef de ge­he­le po­pu­la­tie om­vat, spreekt men van vol­le­di­ge tel­ling; een cen­sus of volks­tel­ling. De ver­kre­gen in­for­ma­tie is dus bij­na al­tijd on­vol­le­dig en daar­door on­nauw­keu­rig. Een goe­de be­heer­sing van de­ze on­nauw­keu­rig­heid is dan ook een es­sen­ti­eel on­der­deel van de sta­tis­tiek. De uit­kom­sten kun­nen voor al­ler­lei as­pec­ten van de we­ten­schap, de po­li­tiek, de eco­no­mie, de psy­cho­lo­gie en so­ci­o­lo­gie, de me­dia en de sa­men­le­ving van be­lang zijn.

Het woord ‘sta­tis­tiek’ is af­kom­stig van de mo­der­ne La­tijn­se zin sta­tis­ti­cum col­le­gi­um (les over staats­za­ken). Hier is ver­vol­gens weer het Ita­li­aan­se woord sta­ti­s­ta van af­ge­leid, dat ‘staats­man’ of ‘po­li­ti­cus’ be­te­kent -ver­ge­lijk ons woord sta­tus- even­als het Duit­se sta­tis­tik, dat oor­spron­ke­lijk de ana­ly­se van staats­ge­ge­vens be­te­ken­de. De be­schrij­ven­de sta­tis­tiek houdt zich in prin­ci­pe be­zig met de be­schrij­ving van be­paal­de ge­ge­vens van een po­pu­la­tie. Als voor­beeld kan men den­ken aan een volks­tel­ling of pro­duc­tie­sta­tis­tiek. De ge­ge­vens wor­den ge­or­dend en ge­re­du­ceerd, in­dien ge­wenst tot re­le­van­te ken­ge­tal­len. In over­zich­te­lij­ke ta­bel­len, gra­fie­ken en fi­gu­ren, zo­als his­to­gram­men, staaf- en lijn­di­a­gram­men, wor­den ten slot­te de ge­ge­vens ge­pre­sen­teerd. Een be­lang­rijk deel van het werk van het Cen­traal Bu­reau voor de Sta­tis­tiek be­treft dit deel­ge­bied.

Een be­lang­rijk be­grip­pen­paar in de sta­tis­tiek is po­pu­la­tie en steek­proef. Men dient steeds goed te on­der­schei­den of men over de po­pu­la­tie (ver­de­ling) spreekt dan wel over de steek­proef. De po­pu­la­tie is over het al­ge­meen slechts in for­me­le zin ge­ge­ven in ter­men van een kans­ver­de­ling met en­ke­le on­be­ken­de pa­ra­me­ters. Het zijn de­ze pa­ra­me­ters die men graag zou ken­nen, maar om uit­een­lo­pen­de re­de­nen niet kent. Een steek­proef ver­schaft in­for­ma­tie over de pa­ra­me­ters, door het ge­ven van een schat­ting; het toet­sen van een hy­po­the­se over een pa­ra­me­ter. Zo is er het po­pu­la­tie­ge­mid­del­de, meest­al on­be­kend, en als schat­ting daar­van het steek­proef­ge­mid­del­de.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.