Wil­de ka­pu­cijn­aap maakt ste­nen ge­reed­schap­pen

Times of Suriname - - WETENSCHAP -

Be­lang­rij­ke ont­dek­king

Gro­te vraag is nu: heb­ben we som­mi­ge ste­nen ge­reed­schap­pen uit de vroe­ge Steen­tijd on­te­recht als het werk van mens­ach­ti­gen be­stem­peld? We­ten­schap­pers heb­ben ont­dekt dat wil­de ca­pu­cijn­apen – zon­der dat de die­ren daar be­wust op uit zijn – ste­nen ge­reed­schap­pen ver­vaar­di­gen. Dat is te le­zen in het blad Na­tu­re. On­der­zoe­kers trek­ken hun con­clu­sies op ba­sis van ob­ser­va­ties in Bra­zi­lië.

De on­der­zoe­kers za­gen daar hoe wil­de ca­pu­cijn­apen met flin­ke kracht ste­nen op el­kaar sloe­gen. Daar­bij ont­ston­den af­ge­sla­gen stuk­ken steen die in veel op­zich­ten doen den­ken aan de af­ge­sla­gen stuk­ken steen die mens­ach­ti­gen aan het be­gin van de steen­tijd maak­ten en ge­bruik­ten om te snij­den of te schra­pen.

De ka­pu­cijn­apen pro­du­ce­ren de af­ge­sla­gen stuk­ken steen niet be­wust. Ze slaan de ste­nen waar­schijn­lijk op el­kaar om mi­ne­ra­len of korst­mos­sen van de ste­nen te ha­len. De af­ge­sla­gen stuk­ken steen wor­den ook niet door de apen ge­bruikt om te snij­den of schra­pen. De ont­dek­king is be­lang­rijk, zo stel­len de on­der­zoe­kers. “In het laat­ste de­cen­ni­um heb­ben on­der­zoe­kers aan­ge­toond dat het ge­bruik en de be­wus­te pro­duc­tie van scher­pe af­ge­sla­gen ste­nen niet per se al­leen in ver­band moet wor­den ge­bracht met de vroe­ge men­sen (uit het ge­slacht Ho­mo) die on­ze di­rec­te voor­ou­ders zijn,” ver­telt on­der­zoe­ker To­mos Pro­fitt. “Maar in plaats daar­van ook ge­bruikt en ge­pro­du­ceerd wer­den door een breed sca­la aan mens­ach­ti­gen. Dit on­der­zoek gaat ech­ter nog een stap ver­der en laat zien dat mo­der­ne pri­ma­ten in staat zijn om af­ge­sla­gen ge­reed­schap­pen te pro­du­ce­ren met ken­mer­ken die we eer­der al­leen aan door mens­ach­ti­gen ge­pro­du­ceer­de af­ge­sla­gen ste­nen toe­schre­ven.”

Het be­te­kent dat we nog eens goed naar de af­ge­sla­gen ste­nen uit de vroe­ge Steen­tijd moe­ten kij­ken, zo stel­len de on­der­zoe­kers. De­ze ge­reed­schap­pen wer­den al­tijd als van­zelf­spre­kend als het werk van mens­ach­ti­gen ge­zien, maar kun­nen in fei­te ook het werk van apen zijn. Maar het on­der­zoek roept nog meer vra­gen op. Zo moe­ten we wel­licht ook op­nieuw na gaan den­ken over de mi­ni­ma­le cog­ni­tie­ve com­plexi­teit die ver­eist is voor het ma­ken van de­ze af­ge­sla­gen ste­nen ge­reed­schap­pen.

“Het (on­der­zoek, red.) roept in­te­res­san­te vra­gen op over de mo­ge­lij­ke ma­nie­ren waar­op de ste­nen ge­reed­schap­pen­tech­no­lo­gie zich ont­wik­kel­de”, stelt Pr­of­fitt. On­der­zoe­ker Mi­chael Has­lam voegt toe: “Ons be­grip van de nieu­we tech­no­lo­gie­ën die door on­ze vroe­ge voor­ou­ders om­armd wer­den, geeft ons een be­ter beeld van de men­se­lij­ke evo­lu­tie. Het ont­staan van scher­pe ste­nen ge­reed­schap­pen die ge­maakt wer­den om te snij­den, is een be­lang­rijk on­der­deel van dat ver­haal. Het feit dat we ont­dekt heb­ben dat apen de­zelf­de ge­reed­schap­pen kun­nen pro­du­ce­ren, gooit een beet­je roet in het eten als het gaat om on­ze ge­dach­ten over evo­lu­ti­o­nair ge­drag en aan wie we der­ge­lij­ke ob­jec­ten toe moe­ten schrij­ven. Hoe­wel men­sen niet de eni­gen zijn die de­ze tech­no­lo­gie on­der de knie heb­ben, is de ma­nier waar­op men­sen de­ze tech­no­lo­gie ge­brui­ken toch nog heel an­ders.” (Scien­ti­as/foto: De Stan­daard)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.