Spi­na­zie spoort ex­plo­sie­ven op

Times of Suriname - - WETENSCHAP -

We­ten­schap­pers heb­ben kool­stof­na­no­buis­jes in spi­na­zie­bla­de­ren ge­stopt en nu kan het lie­ve­lings­kost­je van Popeye op­eens ex­plo­sie­ven de­tec­te­ren! En dat niet al­leen. Wan­neer de spi­na­zie ex­plo­sie­ven de­tec­teert, kan de plant te­vens een waar­schu­wing af­ge­ven.

Het lijkt mis­schien een beet­je gek: een plant ex­plo­sie­ven op la­ten spo­ren. Maar het is niet zo ver­ge­zocht als je zou den­ken. Plan­ten zijn er zelfs ui­ter­ma­te ge­schikt voor, om­dat ze van zich­zelf al veel in­for­ma­tie uit hun om­ge­ving ver­za­me­len. “Plan­ten zijn heel goe­de ana­ly­ti­sche schei­kun­di­gen”, stelt on­der­zoe­ker Mi­chael Stra­no. “Ze heb­ben een uit­ge­breid net­werk van wor­tels, be­mon­ste­ren con­ti­nu het grond­wa­ter en trans­por­te­ren het wa­ter zelf hun bla­de­ren in.” die di­ver­se mo­le­cu­len – waar­on­der het ex­plo­sie­ve TNT – kon­den de­tec­te­ren. De na­no­buis­jes in kwes­tie wor­den om­ringd door een po­ly­meer en als het te de­tec­te­ren mo­le­cuul zich aan dat po­ly­meer bindt, ver­an­dert de flu­o­res­cen­tie van het kool­stof­na­no­buis­je.

Voor het ex­pe­ri­ment met de spi­na­zie na­men de on­der­zoe­kers een aan­tal kool­stof­na­no­buis­jes die ge­voe­lig wa­ren voor de che­mi­sche, ex­plo­sie­ve stof­fen die on­der meer in land­mij­nen zit­ten. Ze plaat­sten de kool­stof­na­no­buis­jes in een laag van het blad waar­in ook de fo­to­syn­the­se plaats­vindt. Ver­vol­gens lie­ten ze de spi­na­zie grond­wa­ter op­ne­men waar­in soms de ex­plo­sie­ve mo­le­cu­len za­ten. Wan­neer de plant het wa­ter op­nam, duur­de het on­ge­veer tien mi­nu­ten voor het de bla­de­ren – en dus de de­tec­tor – be­reik­te. Wan­neer er ex­plo­sie­ve mo­le­cu­len in het grond­wa­ter za­ten, ga­ven de kool­stof­na­no­buis­jes in de bla­de­ren een spe­ci­fiek flu­o­res­cen­tie­sig­naal af dat met be­hulp van een in­fra­rood­ca­me­ra kon wor­den waar­ge­no­men. De ca­me­ra kop­pel­den de on­der­zoe­kers weer aan een klei­ne com­pu­ter – ver­ge­lijk­baar met een smartpho­ne – die zo­dra het flu­o­res­cen­tie­sig­naal werd op­ge­pikt een mail­tje naar de on­der­zoe­kers stuur­de. “Dit laat zien hoe we de com­mu­ni­ca­tie­bar­ri­è­re die er tus­sen plan­ten en men­sen is, kun­nen over­ko­men”, stelt Stra­no.

Ove­ri­gens zijn niet al­leen spi­na­zie­plan­ten op de­ze ma­nier in staat om ex­plo­sie­ven op te spo­ren. In prin­ci­pe kan dit met be­hulp van el­ke plant, zo be­na­druk­ken de on­der­zoe­kers. Te­vens is het mo­ge­lijk om plan­ten ook al­ler­lei an­de­re stof­fen op te la­ten spo­ren. “Wan­neer je door men­sen ge­maak­te ma­te­ri­a­len in een le­vend or­ga­nis­me stopt, kun je plan­ten din­gen la­ten doen die plan­ten nor­maal ge­spro­ken niet doen”, stelt pro­fes­sor Mi­cha­le McAl­pi­ne (hij was niet bij het on­der­zoek van Stra­no be­trok­ken). “Zo­dra je le­ven­de or­ga­nis­men zo­als plan­ten als bi­o­ma­te­ri­a­len gaat zien die ge­com­bi­neerd kun­nen wor­den met elek­tro­ni­sche ma­te­ri­a­len dan is al­les mo­ge­lijk.” (Scien­ti­as/foto: Dai­ly Li­fe­sty­le)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.