9 no­vem­ber: Dag van de Uit­vin­ders

Times of Suriname - - OPEN VIZIER / BINNENLAND -

De Dag van de Uit­vin­ders wordt ge­vierd op 9 no­vem­ber, de ver­jaar­dag van de uit­vind­ster en ac­tri­ce He­dy La­marr. De dag werd af­ge­kon­digd door de uit­vin­der en on­der­ne­mer Ger­hard Mu­thent­ha­ler van Berlijn. Vol­gens de web­si­te van de or­ga­ni­sa­tie streeft zij de vol­gen­de doel­stel­lin­gen na: Men­sen aan te moe­di­gen idee­ën na te stre­ven om din­gen te ver­be­te­ren, her­in­ne­ring aan ver­ge­ten uit­vin­ders en her­in­ne­ring aan gro­te uit­vin­ders die ons le­ven ver­be­ter­den.

He­dy La­marr, ge­bo­ren als Hedwig Eva Ma­ria Kie­s­ler (We­nen, 9 no­vem­ber 1914 – Alta­mon­te Springs (Flo­ri­da), 19 ja­nu­a­ri 2000) was een Oos­ten­rijks-Ame­ri­kaans ac­tri­ce en uit­vind­ster. He­dy La­marr, ge­bo­ren vlak voor het uit­een­val­len van Oos­ten­rijkHonga­rije, was de doch­ter van de Oos­ten­rijk­se bank­di­rec­teur Emil Kie­s­ler en de Hon­gaar­se pi­a­nis­te Ger­trud Licht­witz. Ze volg­de de ac­teurs­op­lei­ding van Max Rein­hardt in Berlijn en had op haar ze­ven­tien­de haar eer­ste film­rol, in de Duit­se film Geld Auf der Straße (1930). In 1933 ver­scheen ze als eer­ste vrouw naakt in een speel­film, in de Ts­je­chi­sche film Ex­ta­se. Ze was ge­du­ren­de tien mi­nu­ten naakt te zien, eerst ba­dend in een meer­tje, en daar­na door een bos ren­nend. De film werd in veel lan­den ver­bo­den of op zijn minst zwaar ge­cen­su­reerd om­dat er een seks­scè­ne in voor­kwam, ove­ri­gens fa­ke, waar­in vrij­wel al­leen haar in ex­ta­se ver­ke­ren­de ge­zicht was te zien. Het was de eer­ste maal dat een vrou­we­lijk or­gas­me werd uit­ge­beeld in een niet-por­no­gra­fi­sche film. In 1933 trouw­de ze met de Ween­se wa­pen­fa­bri­kant Fritz Mandl die, hoe­wel hij joods was, nau­we con­tac­ten had met Adolf Hit­ler en Be­ni­to Mus­so­li­ni. Ze haat­te haar man en de na­zi-kringen waar­in hij ver­keer­de, en vlucht­te in 1937 voor hem naar Lon­den, waar ze haar ar­ties­ten­naam He­dy La­marr aan­nam. Ver­vol­gens zet­te ze haar film­car­ri­è­re voort in Ame­ri­ka.

Naast haar film­car­ri­è­re stond La­marr ook aan de wieg van de mo­der­ne com­mu­ni­ca­tie­tech­niek. Fritz Mandl, haar eer­ste echt­ge­noot, was niet al­leen wa­pen­han­de­laar, maar bouw­de ook vlieg­tui­gen en deed on­der­zoek naar be­stu­rings­sys­te­men. La­marr raak­te ge­ïn­te­res­seerd en be­dacht la­ter een me­tho­de waar­mee ra­dio­com­mu­ni­ca­tie door mid­del van fre­quen­tie­ver­sprin­ging on­ge­voe­lig ge­maakt kan wor­den voor sto­rin­gen van bui­ten­af. In samenwerking met com­po­nist Ge­or­ge Ant­heil wist ze dit tot een bruik­ba­re me­tho­de uit te wer­ken voor het van­uit een op gro­te hoogte vlie­gend ob­ser­va­tie­vlieg­tuig, be­stu­ren van tor­pe­do’s. Ze noem­den hun uit­vin­ding Se­cret Com­mu­ni­ca­ti­ons Sy­s­tem en vroe­gen op 10 ju­ni 1941 een pa­tent aan. Op 11 au­gus­tus 1942 werd het toe­ge­kend (num­mer 2292387). Ech­ter, de Ame­ri­kaan­se ma­ri­ne was des­tijds niet ont­van­ke­lijk voor uit­vin­din­gen van bui­ten­af, bo­ven­dien was de elek­tro­ni­ca nog niet zo ge­a­van­ceerd. Pas in 1962 werd een ge­mo­der­ni­seer­de ver­sie van het ont­werp door de Ame­ri­kaan­se ma­ri­ne geim­ple­men­teerd in de ont­wik­ke­ling en bouw van ge­luids­boei­en. Het ont­werp stond aan de ba­sis van fre­quen­cy hop­ping spread spec­trum; een tech­niek die he­den ten da­ge wordt toe­ge­past in vrij­wel al­le draad­lo­ze di­gi­ta­le com­mu­ni­ca­tie­tech­niek, zo­als gps, UMTS, blue­tooth en (op­ti­o­neel) in wi­fi. De jaar­lijk­se Dag van de Uit­vin­ders wordt ter ere van La­marr op haar ge­boor­te­dag ge­hou­den: 9 no­vem­ber.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.