CO2-con­cen­tra­tie in de at­mos­feer groeit niet meer zo snel

Times of Suriname - - WETENSCHAP -

De snel­heid waar­mee de CO2-con­cen­tra­tie groeit, is in re­cen­te ja­ren wat af­ge­vlakt. En dat heb­ben we deels te dan­ken aan plan­ten! De zwar­te lijn staat voor de waar­ge­no­men groei­snel­heid van de CO2-con­cen­tra­tie in de at­mos­feer. De ro­de lijn geeft de trend tus­sen 1960 en 2002 aan: de groei­snel­heid neemt dui­de­lijk jaar na jaar toe. Tus­sen 2002 en 2014 ver­an­dert de trend (blau­we lijn). De CO2-con­cen­tra­tie neemt nog steeds toe, maar de snel­heid waar­mee de CO2con­cen­tra­tie toe­neemt is vrij sta­biel. Af­beel­ding: Ber­ke­ley Lab.

Sinds de twee­de helft van de twin­tig­ste eeuw neemt de snel­heid waar­mee de CO2con­cen­tra­tie in de at­mos­feer groeit, toe: van 0,75 ppm per jaar in 1959 naar 1,86 ppm per jaar in 2002. Maar sinds 2002 is de snel­heid waar­mee de CO2-con­cen­tra­tie stijgt, sta­biel (elk jaar zo’n 1,9 ppm per jaar). Dat is met na­me op­mer­ke­lijk als je be­denkt dat men­sen nog al­tijd meer en meer CO2 in de lucht pom­pen. Die CO2 moet er­gens blij­ven. Gro­te vraag was: waar? Daar zijn on­der­zoe­kers nu dus uit. De ve­ge­ta­tie op aar­de blijkt re­cent meer kool­stof uit de lucht te heb­ben ge­haald dan in eer­de­re de­cen­nia het ge­val was. Tot die con­clu­sie ko­men on­der­zoe­kers in het blad Na­tu­re Com­mu­ni­ca­ti­ons.

Hoe zit dat dan pre­cies? Het is één groot sneeuw­bal­ef­fect, zo stel­len on­der­zoe­kers. Wan­neer de hoe­veel­heid CO2 in de at­mos­feer stijgt, gaat de fo­to­syn­the­se, waar­bij kool­stof­di­oxi­de om­ge­zet wordt in kool­hy­dra­ten, van een lei­en dak­je. Plan­ten ne­men meer kool­stof op en ze groei­en be­ter. Die be­te­re groei re­sul­teert weer in meer fo­to­syn­the­se en dus nog meer kool­stof­op­na­me.

Maar plan­ten zijn nog op een an­de­re ma­nier van in­vloed op de CO2-con­cen­tra­tie in de at­mos­feer. De on­der­zoe­kers ont­dek­ten dat de adem­ha­ling van de plant de af­ge­lo­pen ja­ren niet zo snel toe­nam als de fo­to­syn­the­se. Wan­neer we het heb­ben over de adem­ha­ling van de plant dan heb­ben we het over het pro­ces waar­bij plan­ten zuur­stof ‘in­a­de­men’ en CO2 ‘uit­a­de­men’. De­ze adem­ha­ling wordt ech­ter bein­vloed door de tem­pe­ra­tuur. De af­ge­lo­pen ja­ren zien we de tem­pe­ra­tuur we­reld­wijd stij­gen, maar re­cent werd die op­war­ming, met na­me in ge­bie­den rijk aan ve­ge­ta­tie, wat ver­traagd. Het re­sul­teer­de er­in dat plan­ten tus­sen 2002 en 2014 min­der CO2 ‘uit­a­dem­den’. Dus: in de­ze pe­ri­o­de na­men de plan­ten meer CO2 op ten be­hoe­ve van fo­to­syn­the­se, maar adem­den ze niet meer CO2 uit. “De­ze ver­an­de­rin­gen ver­min­der­den de hoe­veel­heid an­tro­po­ge­ne CO2 die in de at­mos­feer bleef han­gen en ver­traag­de de ac­cu­mu­la­tie van at­mos­fe­risch CO2,” con­clu­deert on­der­zoe­ker Tre­vor Keen­an.

Maar wie denkt dat plan­ten ons van kli­maat­ver­an­de­ring, en al­le ge­vol­gen van dien, kun­nen red­den, heeft het mis. Want plan­ten mo­gen dan meer kool­stof op­ne­men: het is lang niet ge­noeg om kli­maat­ver­an­de­ring een halt toe te roe­pen. Mo­del­len sug­ge­re­ren dat plan­ten in de ja­ren vijf­tig per jaar tus­sen de 1 en 2 pe­ta­gram (1 pe­ta­gram is 1 bil­joen ki­lo) aan kool­stof op­na­men. In het eer­ste de­cen­ni­um van de 21e eeuw was dat tus­sen de 2 en 4 pe­ta­gram kool­stof per jaar. Ter ver­ge­lij­king: wij men­sen sto­ten tus­sen de 9 en 10 pe­ta­gram kool­stof per jaar uit. “We heb­ben aan­ge­toond dat er meer kool­stof wordt op­ge­no­men en die kool­stof­op­na­me van een plau­si­be­le ver­kla­ring voor­zien”, stelt Keen­an. Maar on­dui­de­lijk is nog in wel­ke ge­bie­den plan­ten steeds meer kool­stof op­ne­men en hoe­lang zij nog meer kool­stof zul­len blij­ven op­ne­men.

Het on­der­zoek laat maar weer eens zien hoe com­plex het kli­maat is. Te­vens be­na­drukt het on­der­zoek hoe be­lang­rijk het is om de eco­sys­te­men die steeds meer CO2 af­van­gen te iden­ti­fi­ce­ren en te be­scher­men.

(Scien­ti­as/fo­to: Kli­maat­ver­an­de­ring - Wor­dPress.

com)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.