7 vra­gen over een slech­te adem

Times of Suriname - - GEZONDHEID -

Een vies rui­ken­de adem. Het is ty­pisch zo’n on­der­werp waar nog steeds een ta­boe op rust. Want durf jij recht­streeks te­gen ie­mand te zeg­gen dat hij uit zijn mond stinkt? Of kom je re­gel­ma­tig met kauw­gum en pe­per­munt­jes aan­zet­ten als stie­ke­me hint? Hoe ont­staat zo’n stin­ken­de adem ei­gen­lijk? En heb­ben man­nen of vrou­wen er va­ker last van? Ze­ven vra­gen over ha­li­to­se. Ie­der­een heeft wel eens een on­aan­ge­na­me adem, bij­voor­beeld na het eten of drin­ken van be­paal­de voe­dings­mid­de­len of ‘s och­tends bij het wak­ker wor­den. On­ge­veer een kwart van de vol­was­se­nen heeft va­ker last van een slech­te adem. Dit wordt ook wel ha­li­to­se, ha­li­to­sis (ha­li­tus be­te­kent adem of geur, os­is is ab­nor­maal) of foe­t­or ex ore ge­noemd. Op so­ci­aal vlak kan ha­li­to­se gro­te pro­ble­men met zich mee­bren­gen. Nie­mand vindt het im­mers pret­tig als zijn ge­spreks­part­ner uit zijn mond stinkt. Als je knof­look of sterk ge­kruid eten hebt ge­ge­ten, weet je meest­al wel dat je adem niet lek­ker ruikt. Ook bij ge­bruik van ta­bak of al­co­hol ga je uit je mond rui­ken. Maar ie­mand met een chro­ni­sche slech­te adem, of­te­wel ha­li­to­se, is zich daar soms niet van be­wust. Trucs als in je han­den ade­men en snel rui­ken om te ont­dek­ken of je last hebt van een slech­te adem, ha­len niets uit. Je bent na­me­lijk zelf zo ver­trouwd met je ei­gen geur, dat je die niet er­vaart als on­fris. Zelfs als je een vie­ze smaak in je mond hebt, kun je er niet au­to­ma­tisch van­uit gaan dat je adem ook stinkt; dat hoeft na­me­lijk he­le­maal niet. Als je wil we­ten of je een slech­te adem hebt, vraag je dat dan ook het bes­te aan je part­ner, een goe­de vriend of vrien­din of bij­voor­beeld de tand­arts. Je kunt een dran­ka­dem of een slech­te adem door voe­ding niet voor­ko­men; je kunt hoog­stens de geur tij­de­lijk mas­ke­ren. Zo wordt ge­zegd dat pe­ter­se­lie na een knof­look­rij­ke maal­tijd zou hel­pen. Mond­spoe­ling, mond­sprays, kauw­gom, pil­len en snoep­jes kun­nen ook tij­de­lijk ver­lich­ting bie­den. De eni­ge ma­nier om een slech­te adem door voe­ding te voor­ko­men is het mij­den van be­paal­de voe­dings­mid­de­len. Voed­sel legt een lan­ge weg af in het li­chaam. De bouw­stof­fen wor­den daar­bij op­ge­no­men en het af­val wordt uit­ge­schei­den. Dat ge­beurt via de uri­ne, de ont­las­ting en de slijm­vlie­zen in de lon­gen. En net zo­als uri­ne kan stin­ken, bij­voor­beeld na het eten van as­per­ges, ruik je de­ze gas­sen uit de mond. Ou­de­ren heb­ben va­ker last van ha­li­to­se dan jon­ge­ren. Dat komt door­dat de speek­sel­pro­duc­tie af­neemt bij het ou­der wor­den. Hoe min­der speek­sel, hoe meer speel­ruim­te vie­ze gas­sen en bac­te­ri­ën heb­ben. Man­nen en vrou­wen heb­ben even vaak last van een slech­te adem. Er wordt wel eens ge­zegd dat hor­mo­na­le ver­an­de­rin­gen in­vloed heb­ben op de mond­geur, maar dat is niet we­ten­schap­pe­lijk be­we­zen. Wel kun­nen vrou­wen over het al­ge­meen be­ter rui­ken en zul­len ze er daar­om eer­der last van heb­ben bij an­de­ren. Er wordt vaak be­weerd dat een chro­ni­sche slech­te adem, of­te­wel ha­li­to­se, uit de maag komt maar dat is meest­al niet het ge­val. De meest voor­ko­men­de oor­zaak van ha­li­to­se is de af­braak van ei­wit en ei­wit­ver­bin­din­gen op de tong en in de tand­plak. Soms komt de slech­te adem uit de neus­hol­ten of lon­gen, maar bij 87 pro­cent van de ge­val­len ligt de oor­zaak in de mond­hol­te. En in de mond is de tong dus vrij­wel al­tijd de boos­doe­ner. Op het ru­we ge­deel­te van de tong, bij de huig, vormt zich bij som­mi­ge men­sen een laag­je ei­wit­ten waar­op bac­te­ri­ën le­ven. Dit laag­je vaak een wat ge­li­ge sub­stan­tie - pro­du­ceert zwa­vel­rij­ke gas­sen met de geur van rot­te ei­e­ren. Ook pa­ra­don­ti­tis, of­te­wel tand­vlees­ont­ste­king, is een be­lang­rij­ke ver­oor­za­ker van slech­te adem bij zo’n 17 pro­cent van de pa­ti­ën­ten. Ten­slot­te kan de oor­zaak van de ha­li­to­se in­der­daad bui­ten de mond lig­gen. Het ta­boe op een slech­te adem is groot, waar­door veel men­sen er on­no­dig mee blij­ven rond­lo­pen. Op de eer­ste plaats is een goe­de mond­hy­gi­ë­ne be­lang­rijk in het voor­ko­men van ha­li­to­se. Denk aan vol­doen­de poet­sen, het rei­ni­gen van de tong en sto­ke­ren, ra­ge­ren en het ge­bruik van floss­draad. Ge­zond tand­vlees is be­lang­rijk om te voor­ko­men dat er ont­ste­kin­gen ont­staan. Zorg voor een re­gel­ma­ti­ge con­tro­le en be­han­de­ling door een mond­hy­gi­ë­nist, bij­voor­beeld om tand­steen te ver­wij­de­ren. Is een laag­je ach­ter­op de tong de oor­zaak van de slech­te adem, dan zijn daar spe­ci­a­le spoel­mid­de­len voor, ge­woon ver­krijg­baar bij dro­gist en apo­theek. Zij on­der­druk­ken de bac­te­ri­ën en van­gen gas­sen weg. Ze hech­ten zich aan de re­cep­to­ren van het slijm­vlies en blij­ven zo lang­du­rig in de mond aan­we­zig. Bo­ven­dien zijn ze ge­du­ren­de lan­ge­re tijd te ge­brui­ken. (MSN.COM/fo­to: www.ho­me­na­tu­ral­cu­res.com)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.