Carls­bad Ca­verns in de Ver­e­nig­de Sta­ten

Times of Suriname - - CULTUUR -

Carls­bad Ca­verns Na­ti­o­nal Park ligt in het zuid­oos­ten van de staat New Mexi­co, dicht bij de grens met Texas. 250 mil­joen jaar ge­le­den heeft een bin­nen­land­se zee het Per­mi­an Ba­sin ge­vuld met wa­ter. Op de bo­dem daar­van is een 400 mijl lang hoef­ij­zer­vor­mig rif ont­staan, dat be­stond uit zee­schel­pen en al­gen- en spon­zen­fos­sie­len. Het rif is 3 mil­joen jaar ge­le­den door on­der­aard­se krach­ten om­hoog ge­tild, en daar­door ont­ston­den bar­sten waar­door het op­per­vlak­te­wa­ter naar bin­nen kon sij­pe­len. Te­ge­lij­ker­tijd zijn gas­sen die zich on­der het rif ver­za­meld had­den, door de bar­sten om­hoog ge­ko­men. Het zu­re re­gen­wa­ter en de gas­sen heb­ben het kalk­steen op­ge­lost, daar­door zijn er tal­lo­ze ka­mers en gan­gen in het om­hoog­ge­druk­te rif ont­staan.

Daar­na heb­ben zich lang­zaam, drup voor drup, de won­der­lijk mooie druip­steen­for­ma­ties ge­vormd. Zo­als de reus­ach­ti­ge sta­lag­mie­ten die zijn ont­staan door­dat mil­joe­nen drup­pels op de­zelf­de plaats naar be­ne­den zijn ge­val­len. En de meer fra­gie­le sta­lac­tie­ten, die wor­den ge­vormd door drup­pels die aan het pla­fond blij­ven han­gen. Op plaat­sen waar sta­lag­mie­ten en sta­lac­tie­ten el­kaar ont­moet­ten, zijn im­po­san­te zui­len ont­staan. Voor­al on­der schui­ne hel­lin­gen heb­ben zich schit­te­ren­de druip­steen­gor­dij­nen ge­vormd. Op de bo­dem zie je op di­ver­se plaat­sen lan­ge dun­ne kalk­steen­muur­tjes rond­om on­der­aard­se wa­ter­poe­len.

Ca­ve pe­arls zijn kalk­steen­for­ma­ties die zich heb­ben ge­vormd rond­om een klein ob­ject in de grot, een kor­rel zand bij­voor­beeld. He­lic­tie­ten zijn zeer fra­gie­le, sterk ver­tak­te sta­lac­tie­ten. Ver­der ko­men in Carls­bad Ca­verns nog al­ler­lei vaak zeer zeld­za­me druip­steen­for­ma­ties voor. Het be­staan van de grot­ten is waar­schijn­lijk al dui­zen­den ja­ren ge­le­den ont­dekt door de In­di­aan­se be­vol­king. Ook de eer­ste blan­ke be­wo­ners van het ge­bied wa­ren van het be­staan van de grot­ten op de hoog­te, maar de enor­me uit­ge­strekt­heid er­van was niet bij hen be­kend. Het was de Tex­aan Jim Whi­te, die in 1901 con­sta­teer­de dat er gi­gan­tisch veel vleer­mui­zen on­der de grond leef­den, waar­uit hij con­clu­deer­de dat er dus een enor­me grot moest be­staan. Hij be­gon een on­der­zoek, dat ja­ren zou gaan du­ren, en waar­bij hij erg veel ka­mers en gan­gen ont­dek­te. In 1915 haal­de hij een fo­to­graaf over hem te ver­ge­zel­len; pas na pu­bli­ca­tie van de foto’s kreeg Jim Whi­te er­ken­ning voor het ve­le werk dat hij had ge­daan.

In 1923 riep pre­si­dent Cal­vin Coo­lid­ge Carls­bad Ca­vers uit tot Na­ti­o­nal Mo­nu­ment en Jim Whi­te heeft nog ja­ren­lang als gids in de grot­ten ge­werkt. Carls­bad Ca­verns is een van de meest uit­ge­strek­te en mooi­ste grot­ten­stel­sels ter we­reld. Er zijn in­mid­dels meer dan 100 ver­schil­len­de grot­ten in kaart ge­bracht. Daar­on­der be­vindt zich The Big Room, de groot­ste on­der­grond­se ruim­te ter we­reld. De ve­le grot­ten en ka­mers zijn ge­de­co­reerd met uit­zon­der­lijk mooie druip­steen­for­ma­ties. In de grot­ten zijn een aan­tal trails aan­ge­legd; het pu­bliek kan op de­ze ma­nier een deel van het grot­ten­stel­sel be­zoe­ken. Het park ligt in de Chi­hua­hu­an De­sert, in het noor­de­lij­ke ge­deel­te van de Gu­a­dalu­pe Moun­tains. Boven­gronds be­staat het land­schap uit een ruig, heu­vel­ach­tig ter­rein met woes­tijn­ach­ti­ge ve­ge­ta­tie.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.