We­reld COPD-Dag

Times of Suriname - - OPEN VIZIER / BINNENLAND -

COPD-Dag, ook be­kend als Chro­nic Ob­struc­ti­ve Lung Di­sea­se Day wordt we­reld­wijd jaar­lijks her­dacht op 15 no­vem­ber. Op de­ze Dag maakt het Glo­bal Ini­ti­a­ti­ve for Chro­nic Ob­struc­ti­ve Lung Di­sea­se (GOLD) een vuist te­gen de­ze ziek­te. COPD is een chro­nisch ob­struc­tie­ve long­ziek­te (er is dus een aan­hou­den­de blok­ka­de in de lon­gen). Het is een ver­za­mel­naam voor de long­aan­doe­nin­gen chro­ni­sche bron­chi­tis en long­em­fy­seem. Vroe­ger vie­len de­ze aan­doe­nin­gen sa­men met ast­ma on­der de ver­za­mel­naam ‘CARA’, maar de­ze term wordt of­fi­ci­eel niet meer ge­bruikt. De pre­va­len­tie van COPD in Ne­der­land is 20 op de 1000 (wat neer­komt op 320.000 COPD-pa­ti­ën­ten). De in­ci­den­tie van COPD is 2 per 1000 per jaar in Ne­der­land. Jaar­lijks ster­ven er on­ge­veer 6000 men­sen aan COPD, dit is zo’n 4% van het to­taal aan­tal sterf­ge­val­len in Ne­der­land. Hier­mee be­hoort COPD tot de ziek­ten met de hoog­ste sterf­te.

Bij chro­ni­sche bron­chi­tis zijn de oor­za­ken vaak ont­ste­kings­pro­ces­sen in de klei­ne lucht­we­gen, de bron­chi­o­li. De bron­ch­us­klie­ren zijn ver­groot waar­door over­ma­tig veel slijm wordt ge­pro­du­ceerd. Die ont­staat door lit­te­ken­vor­ming in de wand, het glad­de spier­weef­sel, van de bron­chien. Door het over­tol­li­ge slijm zwel­len de slijm­vlie­zen op, waar­door een ge­deel­te­lij­ke ob­struc­tie van de lucht­we­gen ont­staat. Bij een em­fy­seem is de wand van de long­blaas­jes be­scha­digd. De long­blaas­jes zijn in tros­jes met de klei­ne lucht­we­gen (bron­chi­o­li) ver­bon­den en heb­ben een stug­ge struc­tuur die de lucht­we­gen open hou­den. Ver­lie­zen de bron­chi­o­len ech­ter hun ste­vig­heid door de be­scha­di­gin­gen, dan zak­ken de­ze tij­dens de uit­a­de­ming in el­kaar. De lucht­blaas­jes van de lon­gen (al­ve­o­li) wor­den steeds ver­der uit­ge­rekt, waar­door een struc­tu­reel blij­ven­de scha­de ont­staat.

De be­lang­rijk­ste ri­si­co­fac­tor voor COPD is het ro­ken van ta­bak. In on­ge­veer 85% van de ge­val­len wordt COPD ver­oor­zaakt door ro­ken. Hoe dit pro­ces pre­cies ver­loopt, is nog niet be­kend. Ui­t­ein­de­lijk krijgt 10-20% van de ro­kers COPD. Het is niet voor­spel­baar wie COPD krijgt. Hoe meer en hoe lan­ger men ge­rookt heeft, hoe gro­ter de kans op COPD. De mees­te COPD-pa­ti­ën­ten zijn ou­der dan 40 jaar. Naast ro­ken zijn er nog an­de­re mo­ge­lij­ke oor­za­ken van COPD. Bij on­ge­veer 15% van de men­sen met COPD speelt lang­du­ri­ge bloot­stel­ling aan klei­ne stof­deel­tjes tij­dens het werk een rol (on­der an­de­re door mee­ro­ken en fijn­stof). Ook kan een aan­ge­bo­ren en­zym­ge­brek de oor­zaak zijn van COPD. Vol­gens schat­ting heb­ben in Ne­der­land tus­sen de 5.000 en 10.000 men­sen (±2% van al­le COPD’ers) de­ze er­fe­lij­ke vorm van long­em­fy­seem al­fa1-an­ti­tryp­si­n­ede­fi­ci­ën­tie.

In de be­gin­fa­se van COPD is er voor­al spra­ke van een toe­na­me van slijm­vor­ming en hoes­ten. Wan­neer de ziek­te voort­schrijdt, raakt de struc­tuur van de lon­gen be­scha­digd en neemt de in­houd van de lon­gen af. Bij ern­stig COPD kan hier­door, en door een af­na­me van de kracht van adem­spie­ren, de long­func­tie met meer dan de helft ver­min­de­ren. Een be­lang­rij­ke klacht daar­bij is kort­a­de­mig­heid: in eer­ste in­stan­tie al­leen bij in­span­ning en in een ern­sti­ger sta­di­um con­ti­nu. Bij COPD heeft men voor­al last van chro­ni­sche be­nauwd­heid/ kort­a­de­mig­heid, chro­nisch (con­ti­nu) hoes­ten, het wel­be­ken­de ro­kers­kuch­je, en over­ma­ti­ge slijm­pro­duc­tie.

Bij som­mi­ge pa­ti­ën­ten ver­loopt de ziek­te mild, bij an­de­ren kan er spra­ke zijn van een snel ver­er­ge­rend beeld. Soms wordt de pa­ti­ënt zo be­nauwd, dat de da­ge­lijk­se be­zig­he­den als aan­kle­den en een stuk­je lo­pen bij­na on­mo­ge­lijk wor­den. De ziek­te kan daar­door ern­stig in­va­li­de­rend zijn. De Dag wordt van­af 2002 ie­der jaar her­dacht in meer dan 50 lan­den. Meer over de Dag, en over de af­ge­lo­pen jaar­gan­gen is te vin­den op de web­si­te van GOLD. Se­dert 2002 wor­den er op de­ze Dag di­ver­se cam­pag­ne ge­or­ga­ni­seerd om zo­doen­de meer in­for­ma­tie te ver­strek­ken over de­ze aan­doe­ning.

(Bron: www. gold­copd.org)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.