We­reld Oce­a­nen Dag

Times of Suriname - - OPEN VIZIER / BINNENLAND -

We­reld Oce­a­nen Dag is in­ge­steld door de Ver­e­nig­de Na­ties naar aan­lei­ding van het Kli­maat­ver­drag dat werd af­ge­slo­ten en on­der­te­kend tij­dens de ‘Top van de Aar­de’

in 1992 in Rio de Jan­ei­ro. Op 8 ju­ni is het ie­der jaar daar­om We­reld Oce­a­nen Dag

Sum­mit)

(World Oceans Day).

Oce­a­nen zijn be­lang­rijk voor de voed­sel­ze­ker­heid en ge­zond­heid, het voort­be­staan van al­le le­ven en de veer­kracht van het kli­maat die van cru­ci­aal be­lang zijn voor de bi­o­sfeer. We­reld Oce­a­nen Dag is uit­ge­roe­pen om in de in­ter­na­ti­o­na­le ge­meen­schap hier aan­dacht voor te vra­gen. De aan­dacht gaat on­der an­de­re uit naar pro­ble­men die wor­den ver­oor­zaakt door ver­vui­ling van de oce­a­nen door on­der an­de­re plas­tic, olie, uit­laat­gas­sen, si­ga­ret­ten en ge­luid.

Een oce­aan is een min of meer zelf­stan­di­ge we­reld­zee tus­sen de con­ti­nen­ten en kan meer­de­re (klei­ne­re) zee­ën be­vat­ten.

Er zijn vijf oce­a­nen op aar­de. De­ze zijn al­le­maal met el­kaar ver­bon­den en vor­men zo sa­men één gro­te mas­sa zout­wa­ter. De oce­a­nen en zee­ën ne­men in to­taal 72 pro­cent van het op­per­vlak van de aar­de in (~3.6 x 108 km2), waar­van de oce­a­nen met 71 pro­cent het leeu­wen­deel vor­men. Het land (het ge­heel van de con­ti­nen­ten en ei­lan­den) maakt de rest uit. De oce­a­nen om­vat­ten 97 pro­cent van al het wa­ter op Aar­de. Vol­gens oce­a­no­gra­fen is maar 5 pro­cent van de oce­a­nen ver­kend. To­taal is er on­ge­veer 1,3 mil­jard ku­bie­ke ki­lo­me­ter met een ge­mid­del­de diep­te van 3682 me­ter. In ver­schil­len­de pe­ri­o­den in het ver­le­den wa­ren al­le con­ti­nen­ten met el­kaar ver­bon­den. Men spreekt dan van su­per­con­ti­nen­ten, die om­ringd wa­ren door su­per­oce­a­nen.

Sinds het vast­leg­gen van de gren­zen van de Zui­de­lij­ke Oce­aan door de In­ter­na­ti­o­na­le Hy­dro­gra­fi­sche Or­ga­ni­sa­tie in 2000, wor­den er vijf oce­a­nen on­der­schei­den (in volg­or­de van groot­te):

De Gro­te of Stil­le Oce­aan, in Ame­ri­ka be­ter be­kend als Pa­ci­fic Ocean, (vroe­ger Stil­le Zuid­zee ge­noemd) Be­grensd door de Noor­de­lij­ke IJs­zee, de west­kust van Noord- en Zuid-Ame­ri­ka, de At­lan­ti­sche, de Zui­de­lij­ke en In­di­sche Oce­aan, de oost- en noord­oost­kust van Au­stra­lië, de In­do­ne­si­sche ar­chi­pel en de oost­kust van Azië. De to­ta­le op­per­vlak­te be­draagt 155.557.000 vier­kan­te ki­lo­me­ter. De voor­naams­te ei­land­groe­pen in de Gro­te Oce­aan zijn Po­ly­ne­sië, Me­la­ne­sië en Mi­cro­ne­sië. Bij het ei­land Guam ligt de diep­ste trog van de we­reld; de Ma­ri­a­nen­trog. De­ze werd in 1960 ont­dekt en ver­kend met de ba­thy­scaaf Tries­te tot op een diep­te van 10.916 me­ter. De At­lan­ti­sche Oce­aan - be­grensd door de Noor­de­lij­ke IJs­zee, de west- en zuid­kust van Eu­ro­pa, de noor­den west­kust van Afri­ka, de In­di­sche, Zui­de­lij­ke en Gro­te Oce­a­nen en de oost­kust van Zuid- en Noord-Ame­ri­ka.

(Earth

Op­per­vlak­te: 76.762.000 vier­kan­te ki­lo­me­ter. De In­di­sche Oce­aan - be­grensd door de zuid­kust van Azië, de In­do­ne­si­sche ar­chi­pel, de west- en zuid­kust van Au­stra­lië, de Gro­te, Zui­de­lij­ke en At­lan­ti­sche Oce­a­nen en de oost­kust van Afri­ka. Op­per­vlak­te: 68.556.000 vier­kan­te ki­lo­me­ter. De Zui­de­lij­ke Oce­aan (ook An­tarc­ti­sche Oce­aan ge­noemd) - be­grensd door de kust van An­tarc­ti­ca ener­zijds, en de At­lan­ti­sche, In­di­sche en Gro­te Oce­a­nen an­der­zijds. De grens met de­ze oce­a­nen ligt op 60° zui­der­breed­te. Op­per­vlak­te: 20.327.000 vier­kan­te ki­lo­me­ter. De Noor­de­lij­ke IJs­zee (ook Arc­ti­sche Oce­aan ge­noemd) be­grensd door de At­lan­ti­sche Oce­aan, de noord­kust van Noord-Ame­ri­ka, de Gro­te Oce­aan en de noord­kust van Azië en Eu­ro­pa. Op­per­vlak­te: 14.056.000 vier­kan­te ki­lo­me­ter.

Soms wordt er ook ge­spro­ken over ze­ven oce­a­nen. In dit ge­val zijn dan de Gro­te of Stil­le Oce­aan en de At­lan­ti­sche Oce­aan ter hoog­te van de eve­naar ver­der on­der­ver­deeld in een Noor­de­lijk en Zui­de­lijk deel.

Het wa­ter in de vijf oce­a­nen cir­cu­leert over de he­le aar­de door mid­del van zee­stro­min­gen: de ther­mo­ha­lie­ne cir­cu­la­tie.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.