CO­VID-19: Com­pli­ca­ties van co­ro­na­vi­rus­in­fec­tie

Times of Suriname - - GEZONDHEID -

CO­VID-19 is de af­kor­ting van co­ro­na­vi­rus di­sea­se 2019. De­ze vi­ra­le in­fec­tie is het ge­volg van een in­fec­tie met het co­ro­na­vi­rus. De mees­te pa­ti­ën­ten heb­ben geen of slechts mil­de symp­to­men die thuis goed te be­han­de­len zijn en geen zie­ken­huis­op­na­me ver­ei­sen. Veel voor­ko­men­de symp­to­men doen den­ken aan de griep of een ver­koud­heid en om­vat­ten bij­voor­beeld hoes­ten, koorts, kort­a­de­mig­heid, nie­zen, keel­pijn, een loop­neus, tij­de­lijk geur­ver­lies en diar­ree. Ou­de­ren of pa­ti­ën­ten met een on­der­lig­gen­de ziek­te, zo­als dia­be­tes mel­li­tus (sui­ker­ziek­te) of een hart­aan­doe­ning, lo­pen ech­ter een ver­hoogd ri­si­co op een meer ern­sti­ge vorm van CO­VID-19. Cir­ca 1 op de 6 pa­ti­ën­ten met CO­VID-19 krijgt te ma­ken met (le­vens­be­drei­gen­de) com­pli­ca­ties.

Cy­to­ki­ne-re­lea­se syn­droom (cy­to­ki­nestorm) door vi­ra­le in­fec­tie

Veel van de com­pli­ca­ties die re­sul­te­ren uit CO­VID-19 zijn het ge­volg van het cy­to­ki­ne­re­lea­se-syn­droom of een cy­to­ki­nestorm. Hier­bij ac­ti­veert de in­fec­tie het im­muun­sys­teem om de bloed­baan te over­spoe­len met cy­to­ki­nes (ont­ste­kings­ei­wit­ten). Cy­to­ki­nes do­den weef­sel en be­scha­di­gen or­ga­nen zo­als de lon­gen, het hart en de nie­ren.

Acuut adem­ha­lings­fa­len door CO­VID-19

Acuut adem­ha­lings­fa­len is één van de mo­ge­lij­ke com­pli­ca­ties van CO­VID-19. Voor­al kin­de­ren kun­nen snel over­gaan tot adem­ha­lings­fa­len. Bij een pa­ti­ënt met de­ze aan­doe­ning pom­pen de lon­gen mo­ge­lijk niet ge­noeg zuur­stof in het bloed of ver­wij­de­ren ze mo­ge­lijk niet ge­noeg kool­di­oxi­de. Bei­de pro­ble­men kun­nen te­ge­lij­ker­tijd voor­ko­men. Het Acu­te Re­spi­ra­to­ry Di­stress Syn­dro­me (ARDS) is één van de meest voor­ko­men­de com­pli­ca­ties van de vi­ra­le in­fec­tie. Bij ARDS zijn de lon­gen zo ern­stig be­scha­digd dat er vloei­stof in de lon­gen be­gint te lek­ken. Hier­door heeft het li­chaam moei­te om zuur­stof in de bloed­baan te krij­gen. Fac­to­ren die het ri­si­co op het ont­wik­ke­len van ARDS en een over­lij­den ver­ho­gen, zijn on­der meer een ou­de­re leef­tijd, neu­tro­fi­lie, ver­hoog­de lac­taat­de­hy­dro­gen­a­se­spie­gels en ver­hoog­de D-di­meer­waar­den. De pa­ti­ënt heeft mo­ge­lijk me­cha­ni­sche hulp no­dig om te ade­men, zo­als een be­a­de­mings­ap­pa­raat. Dit is no­dig tot­dat de lon­gen her­steld zijn. Een long­trans­plan­ta­tie is in een klein aan­tal ge­val­len de eni­ge the­ra­pie voor long­fi­bro­se in het eind­sta­di­um ge­re­la­teerd aan ARDS bij CO­VID-19pa­ti­ën­ten.

Som­mi­ge pa­ti­ën­ten met CO­VID-19 kam­pen met acu­te (plot­se­lin­ge) hart­pro­ble­men, waar­on­der hart­rit­me­stoor­nis­sen, een hart­spier­aan­doe­ning (car­di­o­myo­pa­thie) en een hart­aan­val. Het is ech­ter an­no mei 2020 niet dui­de­lijk of het vi­rus zelf het hart van de pa­ti­ënt heeft aan­ge­tast, of dat de scha­de re­sul­teert uit de li­cha­me­lij­ke stress ver­oor­zaakt door de ziek­te zelf. CO­VID-19 leidt mo­ge­lijk ook tot hart­pro­ble­men die lang aan­hou­den na­dat pa­ti­ën­ten zijn her­steld van de vi­rus­in­fec­tie. Meer we­ten­schap­pe­lijk on­der­zoek is ech­ter no­dig an­no mei 2020. De ziek­ste pa­ti­ën­ten lo­pen het mees­te ri­si­co op le­ver­scha­de. We­ten­schap­pers we­ten an­no mei 2020 nog niet ze­ker of het vi­rus de le­ver be­scha­digt of dat de le­ver­pro­ble­men om een an­de­re re­den ont­staan. Een acuut le­ver­let­sel en le­ver­f­a­len zijn le­vens­be­drei­gen­de com­pli­ca­ties.

Acuut nier­let­sel

Een acuut nier­let­sel is geen veel voor­ko­men­de com­pli­ca­tie van een co­ro­na­vi­rus­in­fec­tie, maar wan­neer nier­scha­de op­treedt, is dit vaak wel ern­stig van aard. Als de nie­ren niet meer goed wer­ken, tracht de arts de scha­de te stop­pen. Een pa­ti­ënt met nier­scha­de krijgt nier­di­a­ly­se (waar­bij een ma­chi­ne het bloed fil­tert) tot­dat de nie­ren weer nor­maal wer­ken. Soms her­stelt de scha­de niet en krij­gen pa­ti­ën­ten een chro­ni­sche nier­aan­doe­ning waar­voor een lang­du­ri­ge be­han­de­ling no­dig is.

Bloed­stol­sels

Ver­sprei­de in­tra­vas­cu­lai­re co­a­gu­la­tie zorgt er­voor dat de bloed­stol­lings­re­ac­tie van het li­chaam niet goed werkt. Er ont­staan on­ge­brui­ke­lij­ke bloed­stol­sels die mo­ge­lijk lei­den tot in­wen­di­ge bloe­din­gen of or­gaan­fa­len. Cir­ca één der­de van de pa­ti­ën­ten op de CO­VID-19zie­ken­huis­af­de­ling in­ten­sie­ve zorg krijgt te ma­ken met bloed­stol­sels als com­pli­ca­tie. Som­mi­ge bloed­stol­sels be­vin­den zich in de be­nen (diep ve­neu­ze trom­bo­se of DVT), de lon­gen (long­em­bo­lie) of de slag­aders. De pa­ti­ën­ten lij­den ech­ter niet aan ver­sprei­de in­tra­vas­cu­lai­re co­a­gu­la­tie. Som­mi­ge on­der­zoe­kers ver­moe­den dat het co­ro­na­vi­rus een nieu­we stol­lings­aan­doe­ning ver­oor­zaakt, met na­me CO­VID-19ge­as­so­ci­eer­de co­a­gu­l­o­pa­thie. De­ze bloed­stol­lings­aan­doe­ning ken­merkt zich door an­de­re ei­wit­ni­veaus in het bloed dan de­ze die ver­oor­zaakt zijn door ver­sprei­de in­tra­vas­cu­lai­re co­a­gu­la­tie. Meer we­ten­schap­pe­lijk on­der­zoek is ech­ter no­dig an­no mei 2020. Een long­ont­ste­king is één van de be­lang­rijk­ste com­pli­ca­ties van CO­VID­19. Bij een long­ont­ste­king ra­ken de lucht­zak­jes in de lon­gen ont­sto­ken, waar­door adem­ha­lings­pro­ble­men tot stand ko­men. De lon­gen van zie­ke CO­VID19-pa­ti­ën­ten zijn ge­vuld met vocht, et­ter en cel­res­ten. In dat ge­val is het li­chaam niet meer in staat om zuur­stof naar het bloed over te bren­gen.

Pan­cre­as­let­sels (scha­de aan al­vlees­klier)

Mil­de pan­cre­as­be­scha­di­ging (ge­de­fi­ni­eerd als ver­hoog­de se­ru­ma­my­la­se- of lipa­se­spie­gels) komt ook voor als com­pli­ca­tie van pa­ti­ën­ten met CO­VID-19. Het is an­no mei 2020 niet be­kend of dit een di­rect vi­raal ef­fect is of ont­staat als ge­volg van de scha­de­lij­ke im­muun­res­pons die bij som­mi­ge pa­ti­ën­ten op­treedt. Ver­der on­der­zoek is ver­eist.

Rhab­do­my­o­ly­se is een ui­terst zeld­za­me aan­doe­ning die af en toe tot stand komt als com­pli­ca­tie van pa­ti­ën­ten met CO­VID­19. Bij rhab­do­my­o­ly­se bre­ken de spie­ren af en sterft het weef­sel af. Ter­wijl de cel­len uit el­kaar val­len, stroomt het ei­wit my­oglo­bi­ne de bloed­baan. Als de nie­ren dit ei­wit niet snel ge­noeg uit de bloed kun­nen weg­spoe­len, kun­nen ze over­wel­digd ra­ken wat ui­t­ein­de­lijk leidt tot de dood.

Een se­cun­dai­re in­fec­tie be­te­kent dat de pa­ti­ënt met CO­VID-19 be­smet raakt met een an­de­re in­fec­tie. Soms krijgt een pa­ti­ënt die vecht of her­stelt van het vi­rus be­smet strep­to­kok­ken­bac­te­ri­ën of sta­fy­lo­kok­ken­bac­te­ri­ën. Dit ver­hoogt even­eens de kans p over­lij­den.

Sep­ti­sche shock

Een sep­ti­sche shock is af en toe een com­pli­ca­tie bij pa­tien­ten met CO­VID-19. Sep­sis (bloed­ver­gif­ti­ging) treedt op wan­neer de re­ac­tie van het li­chaam op een in­fec­tie mis­lukt. De che­mi­ca­li­ën die in de bloed­baan wor­den vrij­ge­ge­ven om de ziek­te te be­strij­den, ver­oor­za­ken niet de juis­te re­ac­tie, want de or­ga­nen ra­ken be­scha­digd. Als sep­sis niet wordt ge­stopt, leidt dit tot een sep­ti­sche shock. Als de bloed­druk te veel daalt, is een sep­ti­sche shock do­de­lijk.

Wan­neer een zwan­ge­re vrouw met CO­VID-19 be­valt, ont­staan mo­ge­lijk com­pli­ca­ties bij de pas­ge­bo­re­ne zo­als foe­ta­le nood, een adem­nood, trom­bo­cy­t­ope­nie (te­kort aan bloed­plaat­jes) en een ab­nor­ma­le le­ver­func­tie. Het is an­no mei 2020 on­dui­de­lijk of de­ze ef­fec­ten ver­band hou­den met de vi­ra­le in­fec­tie bij de moe­der. Ook an­de­re zwan­ger­schaps­com­pli­ca­ties bij de ba­by en moe­der zijn ge­meld, maar het is ook on­dui­de­lijk of de­ze ver­band hou­den met CO­VID-19: een mis­kraam, een bui­ten­baar­moe­der­lij­ke zwan­ger­schap, een groei­ach­ter­stand in de baar­moe­der, een dood­ge­boor­te en een vroeg­ge­boor­te. (mens en ge­zond­heid/Foto: Col­le­ge voor de Rech­ten van de Mens)

Newspapers in Dutch

Newspapers from Suriname

© PressReader. All rights reserved.