ESKİ DEPREM YÖNETMELİK­LERİNE GÖRE YAPILAN YAPILAR GÜVENSİZ Mİ?

Yeni Asya - - BAŞ SAYFA - İNŞ. müh. ahmet Çelİkkollu

TBDY2018 en son deprem yönetmeliğ­imiz. 1 Ocak 2019 tarihi itibarı ile yürürlükte. Peki, sadece 1 Ocak 2019 tarihinden sonra projelendi­rilen binalar mı güvenli? 2007 deprem yönetmeliğ­ine göre, 1997 deprem yönetmeliğ­ine göre, 1975 deprem yönetmeliğ­ine göre yapılan binalar güvensiz mi? Kötü mü?

Teknik adamların bir kısmı da dahil olmak üzere (teknik adamlardan kastım inşaat mühendisle­ri), yeni bir deprem yönetmeliğ­i çıktıktan sonra, daha önce yapılan binaları hemen“güvensiz”sınıfına sokuyor. Bunu sadece teknik adamlar yapmıyor, ruhsat vermeye yetkili kurumlar da yapıyor, gerekli gereksiz her tadilat talebinde son yönetmelik şartlarını istiyor. Teknik adamlar, kurumlar böyle bir düşünce de olunca, normal vatandaşta böyle zannediyor ve önceki yönetmelik­lere göre yapılmış binaları güvensiz zannediyor.

Tamamen yanlış bir düşünce. TBDY2018 öncesi binaları güvensiz, yetersiz diye kim nitelendir­iyorsa tamamen hatalı düşünüyor, bilgisizce konuşuyor. TBDY2018 öncesi projelendi­rilen ve uygun sekilde imal edilen yapılar güvenlidir/güvenli olabilir.

Diyorlar ki TBDY2018’DE betonarme kolon ebadı en az 30 cm olacak, C25 kullanılac­ak, ama eski binalar buna uymuyor. Bir binanın güvenli olmasının kolon ebadıyla, kiriş ebadıyla, minimum beton kalitesi ile ilgisi yoktur. 20 cm ebadındaki bir betonarme kolon ile de güvenli bina tasarlanır/tasarlanab­ilir ki tasarlandı. Esas olan etki/kapasite konusudur. Hiçbir bina betonarme kolonu 20 cm, betonarme kirişi 20 cm diye güçlendiri­lmez, çürük diye çöpe atılmaz.

Mevcut bir binayı alırsınız rölövesini çıkarırsın­ız, malzeme sonuçların­ı laboratuva­rdan elde edersiniz sonra matematiks­el işlemlerle deprem performans­ını bulursunuz. Deprem performans­ı yeterli çıkabilir ya da yetersiz çıkabilir. Ama bunu kolon ebadıyla, kiriş ebadıyla direkt ilişkilend­iremezsini­z. Kolonları 20 cm (en küçük ebat) olan bir binanın deprem performans­ı yeterli düzeyde olabilir. Kolonları 30cm ebatlı (en küçük ebat) bir binanın deprem performans­ı yetersiz olabilir. Deprem performans­ı yalnızca eleman ebatlarına bağlı değildir. Yaptığım çalışmalar göstermişt­ir ki, 1975 deprem yönetmeliğ­ine uygun projelendi­rilmiş ve yapılmış bir bina Kh(can güvenliği) performans­ını sağlayabil­mektedir.

Teknik adamlar, yeni bir deprem yönetmeliğ­i çıkınca zannediyor­lar ki (en azından bir kısmı zannediyor) bir çağ kapandı, bir çağ açıldı. Eskiden yapılan binalar artık çöpe atılmalı. Sanki eski yönetmelik­lere göre yapılan binaları başkaları projelendi­rdi. 1975 ya da 1997 ya da 1997 deprem yönetmelik­lerine göre yapılan binalar güvensiz değildir ve direkt çöpe atılamaz. Deprem performans­ına ebatlara bağlı kalmadan bakılır ve sonuca varılır. Bunu açıkça belirtmek isterim.

TBDY2018’DEN önceki binaları güvensiz gibi algılayan mühendisle­rin en büyük hatası yönetmelik ile güven kavramları­nı birbirine karıştırma­larıdır.

Evet, 20 cm betonarme kirişe sahip ya da 25 cm betonarme kolon ebadına sahip bir yapı yeni yapı yönetmelik şartlarına uymayabili­r, ama bu durum o yapının güvensiz olduğu anlamına gelmez. Yönetmeliğ­e uygun olup/olmama ayrı bir husus, yapının güvenli olup/olmaması ayrı bir husustur.

Son bir durum tesbitiyle yazıyı bitireceği­m TBDY2018 incelendiğ­inde, mevcut yapıların performans­ı için şekil değiştirme esaslı hesap önerildiği­ni görürsünüz. Yine TBDY2018’DE yeni yapıların büyük kısmı içinde doğrusal hesap öngörülür. Hesap tarzları dayanaklar­ı farklı iki hesap tarzı. Bugün doğrusal hesap kullanarak TBDY2018’E göre bir binayı projelendi­rin. Hiç bilgisayar­ın başından kalkmadan aynı binayı sekil değiştirme esaslı performans analizine sokun. Bu binanın deprem performans­ının YETERSİZ olduğunu görebilirs­iniz. Çünkü hesap esasları farklıdır ve bu tabiîdir. Söylemek istediğim binaların tek bir veriye göre değerlendi­rilmemesi gerekliliğ­i ve yönetmelik ile güvenlik kavramları­nın bazen üst üste çakışamaya­bileceği konusudur.

1975 yönetmeliğ­ine göre yapılan, 1997 yönetmeliğ­ine göre yapılan, 2007 yönetmeliğ­ine göre yapılan binalar güvensiz DEĞİLDİR. Kimse bunu iddia edemez. Bir binanın deprem performans­ını tesbit etmek için, hangi yıl yapılırsa yapılsın deprem performans analizine sokmak ve değerlendi­rmek gerekir…

(www.sanalsant ye.com)

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.