KLASSIEKE AFRIKAANS

Weg stof ’n klassieke A­fri­kaan­se boek af.

Weg! - - Kortliks - – Erns Grund­ling

Sim­ba

deur San­gi­ro

Voor­trek­ker­pers Be­perk, 1944

Ek het on­langs San­gi­ro, die skuil­naam van An­dries Al­ber­tus Pie­naar (18941979), se boek Sim­ba in ’n twee­de­hands­boek­win­kel in Park­hurst ont­dek.

San­gi­ro was bui­ten bo­baas­jag­ter, joer­na­lis en skry­wer ook ’n rol­prent­ma­ker. Net soos in sy be­kend­ste boek, Uit oer­woud en vlak­te, speel die ver­haal teen die ag­ter­grond van jageks­pe­di­sies in Oos-A­fri­ka af.

Hy skets van meet af aan to­ne­le wat jou as le­ser laat voel of jy saam met hom reis:

Wan­neer ek na Oos-A­fri­ka reis, ver­suim ek nooit om ’n een­sa­me, ver­la­te plaas wat op die ver­ste noor­de­li­ke voe­tran­te van die Me­ru­berg lê te be­soek nie. Dit is ’n wa­ter­lo­se streek. Daar woon geen mense nie, en ’n paar klip­mu­ra­sies op die hoog­ste kop­pie, wat op die wye, on­her­berg­sa­me vlak­tes kyk, is die e­nig­ste aan­dui­ding dat hier vroe­ër mense ge­woon het. [...] Die suid­oos­te­wind, wat on­ver­an­der­lik el­ke aand om ’n hoek van die hoë Me­ru­berg en deur ’n lang val­lei soos deur ’n geut ge­jaag kom, vang die kop­pie met ’n ge­weld wat die wag-’n-bie­tjies en ka­meel­do­rings laat skreeu en ’n mens by­na van jou voe­te af gooi.

Op ’n jag­tog in die be­ken­de N­gor­on­goro­kra­ter neem hy ’n leeu­wel­pie ge­van­ge wat hy Sim­ba doop:

Nou was hy my­ne, en met iets van die vang­lus wat ons ge­woon­lik al­leen by die roof­die­re ver­moed, voel ek die mol­li­ge, kroe­se­li­ge en on­tem­baar wil­de klein leeu­tjie in my han­de sid­der. Hy was uit­a­sem maar nog nie oor­win nie, en hy het my lief­de­vol­le ge­voe­lens da­de­lik be­ant­woord deur sy skerp tand­jies in my pols te slaan en met sy vier po­te lang rooi skra­pe oor my arms te trek. Dit was nou my beurt om hom toe te skreeu dat hy moet op­hou, en op die ge­luid van my stem, kyk hy vir die eer­ste maal ver­skrik in die oë van ’n mens op. Met ’n plooi van wan­troue tus­sen sy groot prag­ti­ge goud­bruin oë bly hy in angs­ti­ge ver­won­de­ring in my ge­sig staar, waar­by hy ’n oom­blik sy weer­span­nig­heid heel­te­mal ver­geet en ek hom son­der moei­te weg­dra.

Hy reis la­ter per skip met die wel­pie na Eu­ro­pa, waar Sim­ba ’n nu­we tuis­te by ’n die­re­tuin in Duits­land kry. Dit is dui­de­lik dat die skry­wer ’n heg­te ver­bin­te­nis met die wel­pie voel. Wan­neer San­gi­ro ná vier jaar en ve­le a­von­tu­re weer vir Sim­ba be­soek, her­ken die leeu hom nie meer nie.

Hier­die pa­ra­gra­we word as van San­gi­ro se aan­gry­pend­ste skryf­werk be­skou – ver­al die laas­te sin is waar­skyn­lik pro­fe­ties (en ont­stel­lend):

As ek hom op sy naam roep, be­weeg sy ore ’n oom­blik of daar ’n her­in­ne­ring in hom op­flik­ker, maar sy oë bly strak op ’n skyn­ba­re iets in die ver­te ge­rig. In die ver­steen­de, sfinks­ag­ti­ge hou­ding laat hy my on­wil­le­keu­rig dink aan daar­die E­gip­tie­se oer­beeld wat pein­send weg­kyk oor die sand van die woes­tyn, ver­sink in die droom van ver­ga­ne ry­ke, in die mis­te­rie van din­ge wat vir al­tyd ver­by is...

En ook in Sim­ba se ryk is die tyd nie meer véraf nie wan­neer die laas­te van sy ge­slag net as sin­ne­beeld nog sal peins oor die heer­lik­heid van ’n die­re­ryk wat nie meer be­staan nie...

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.