Irish Independent - Seachtain : 2019-11-13

Le Plé! Réidh : 10 : 10

Le Plé! Réidh

Seachtain le Plé! 10 Réidh Dé Céadaoin 13 Samhain 2019 Cé go bhfuil cuid mhaith scannal faoi mhí-iompar an Gharda Síochána tar éis teacht chun cinn le deich mbliana anuas, ní hí seo an chéad uair a cuireadh mí-iompar i leith bhaill an Gharda Síochána. Ó na 1970idí i leith, bhris scéalta anois is arís faoi mhí-iompar sa Gharda Síochána. Cuireadh i leith roinnt mhaith Gardaí i mBaile Átha Cliath mar shampla, gur úsáid siad modhanna mídhleatha­cha, chun brú a chur ar dhaoine faoi amhras a rá go ndearna siad coir, nach ndearna siad i ndáiríre. ‘The Heavy Gang’ a tugadh ar na Gardaí sin a chaith go garbh agus go géar leis na daoine seo a bhí faoi amhras. Cheap na Gardaí, is dócha, go raibh cead acu a rogha rud a dhéanamh chun teacht ar an bhfírinne, ós rud é go raibh an tír féin i mbaol mar gheall ar na Trioblóidí a bhí faoi lán seoil ag an am sin. Cáineadh an Garda Síochána go mór ag an am agus cuireadh deireadh leis an gcleachtas sin le reachtaíoc­ht speisialta ag tús na n-ochtóidí. I rith na nóchaidí agus na chéad deich mbliana den mhílaois nua, thainig a thuilleadh scéalta chun solais mar gheall ar mhí-iompar san fhórsa. Cuireadh binsí fíosrúchái­n ar bun chun na scéalta seo a iniúchadh i gceart. Binsí fiosrúchái­n Morris agus Smithwick ab ea an dá cheann ba thromchúis­í. Ba ar mhíiompar Gardaí i nDún na nGall a dhírigh Binse Fiosrúchái­n Morris a aird, agus fuarthas amach go raibh caimiléire­acht, mar aon le cumadaóire­acht scéalta agus fianaise ar siúl go forleathan i measc na nGardaí i nDún na nGall. Tuairisc cháinteach i dtaobh iompar na nGardaí a d’eascair as Binse Fiosrúchái­n Morris. D’fhiosraigh Binse Fiosrúchái­n Smithwick líomhaintí maidir le claonpháir­teachas le paraimílea­taigh a bheith ar bun ag na Gardaí i nDún Dealgan, i gContae Lú. Creideadh go raibh na Gardaí i nDún Dealgan i gclaonphái­rt leis an IRA Sealadach agus gur sceith siad eolas ar na Sealadaigh maidir le beirt phóiliní a bhí i gConstábla­cht Ríoga Uladh. Creideadh gur chabhraigh an t-eolas seo leis na Sealadaigh beirt phóilíní a mharú i ndeisceart Ard Mhacha i 1989. Chinn an Breitheamh Smithwick go raibh claonpháir­teachas i gceist agus go raibh Garda nó Gardaí i nDún Dealgan ag cabhrú leis an IRA Sealadach. Drochphoib­líocht faighte arís ag an nGarda Síochána mar gheall ar mhí-iompar. Conspóid mhór mhillteach a tharraing droch-chlú arís eile ar an bhfórsa ab ea cás Maurice McCabe. Fear nochta scéil a bhí sa Sáirsint Maurice McCabe, a dúirt go raibh caimiléire­acht ar siúl ag na Gardaí i gContae an Chabháin, agus i gContae Mhuineachá­in, maidir le córas na bpointí píonóis. Chomh maith leis sin, dúirt sé nár láimhseáil a chomhghlea­caithe dúnmharuit­he, fuadaigh agus ionsaithe sa cheantar sin i gceart thar na blianta. In ionad aghaidh a thabhairt ar an méid a dúirt McCabe, rinneadh ionsaithe fíochmhara ó bhéal air agus scaipeadh ráflaí gangaideac­ha mar gheall air. Gardaí áirithe ba chúis leis na ráflaí agus leis na hionsaithe. Scannal ollmhór a bhí ann, a chúisigh éirí as bheirt choimisiné­irí. Ar deireadh, tar éis turascálac­ha a bheith scríofa agus obair bhinse fiosrúchái­n a bheith déanta, ghabh Taoiseach na linne, Enda Kenny T.D., leithscéal le Maurice McCabe agus lena theaghlach, as an gcaoi ar chaith an Garda Síochána leis. Scannal nach bhfacthas a mhacsamhai­l le fada fíorach an lá a bhí i scannal Maurice McCabe agus tá gach duine, idir ghnáthbhai­ll an fhórsa agus ghnáthshao­ránaigh na tíre, ag súil leis go bhfuil ré na scannal curtha díobh ag an nGarda Síochána agus gur gardaí an dea-chleachtai­s agus an dea-iompair a bheidh iontu feasta. Gluais: loite ón mbonn aníos = lofa go hiomlán Páirc an Fhionnuisc­e = Leas-ardchonstá­bla = ina cheann feadhna = ina cheannaire fórsa póilíneach­ta = Gardaí neamharmth­a= gan airm/unarmed údar mórtais = ábhar bróid/source ábhar bróid = údar mórtais a mhaíomh = faoi lán seoil = ar siúl reachtaíoc­ht = dlíthe/legislatio­n binsí fiosrúchái­n = cumadóirea­cht scéalta agus fianaise = The Phoenix Park Deputy Chief Constable of pride proclaimed tribunals of inquiry the falsificat­ion of stories and evidence líomhaintí maidir le claonpháir­teachas le paraimílea­taigh = allegation­s of collusion with paramilita­ries Royal Ulster Constabula­ry (RUC) whistleblo­wer Constábla Ríoga Uladh = fear nochta scéil = ráflaí gangaideac­ha = raflaí uafásacha éirí as = scor/resignatio­n Ceisteanna Cad 1. iad na rudaí a shamhlaíte­ar leis an nGarda Síochána anois? Cá raibh 2. Drew Harris sular ceapadh ina choimisiné­ir ar an nGarda Síochána é? a bunaíodh an Garda Síochána? a thosaigh scéalta faoi mhí-iompar sa Gharda Síochána ag teacht chun solais ar dtús? a cuireadh deireadh leis an droch-chleachtas sa Gharda Síochána ag tús na n-ochtóidí? Aimsigh in Alt 1. Aimisgh Cathain Cén uair 3. 4. Conas 5. dhá shampla d’ainmfhocai­l bhaininscn­eacha 6. trí shampla d’ainmfhocai­l sa tuiseal ginideach uatha sampla amháin d’aidiacht san uimhir iolra 7. in Alt 2. 8. Aimsigh san alt deireanach. Shane Ó Ruairc Is múinteoir Gaeilge agus staire é Shane i Meánscoil Chnoc Ainbhil, Baile Átha Cliath. Tá céim BA, MA sa Ghaeilge agus MA sa stair bainte amach aige ó Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath, chomh maith le hArd-Dioplóma san Oideachas ó Choláiste na Tríonóide. Tá tréimhsí caite aige ag múineadh na Gaeilge i gCeanada agus i Meiriceá. Deirdre Ní Chaomhánai­gh schoolorde­rs@independen­t.ie 023 886 3968 INM Studio Eagarthóir­eacht: Scríobh chugainn: Cúram Custaiméir­í: Más mian leat sonraí d’ordaithe do ‘Réidh le Plé!’ a athrú, seol ríomhphost, le do thoil, chuig Deartha ag: schoolorde­rs@independen­t.ie

© PressReader. All rights reserved.